رکود عمیق در صنعت نمایشگاهی ایران؛ چالش‌ها و راهکارهای بازگشت رونق

صنعت نمایشگاهی ایران، که به مثابه ویترینی برای اقتصاد و صنایع کشور عمل می‌کند، در حال حاضر با رکودی عمیق و بی‌سابقه دست و پنجه نرم می‌کند. این رکود نه تنها فعالیت‌های مرتبط با نمایشگاه‌ها را تحت تاثیر قرار داده، بلکه زنجیره‌ای از صنایع وابسته از جمله خدمات، گردشگری، هنر و فرهنگ را نیز به شدت متضرر ساخته است.

وابستگی نمایشگاه‌ها به رونق اقتصادی

محمدمهدی تندگویان، رئیس هیأت‌مدیره شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی، با اشاره به ماهیت وابسته این صنعت، اظهار داشت که هرگونه رکود در بخش‌های مختلف اقتصادی به طور مستقیم بر فعالیت‌های نمایشگاهی اثر می‌گذارد. وی افزود که با وجود آمادگی مجموعه نمایشگاه‌ها برای حمایت از فعالان این حوزه از طریق تخفیف و تسهیلات در واگذاری فضاها و حتی کاهش درآمد، مشکل اصلی در عدم توانایی و آمادگی صنایع برای حضور در این رویدادهاست.

تعهدات مالی و اجرایی، سدی برای حضور صنایع

تندگویان تأکید کرد که حضور در نمایشگاه‌ها مستلزم پذیرش تعهدات اجرایی و مالی است که بسیاری از صنایع، به دلیل آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های تولیدی، قادر به پذیرش آنها نیستند. حتی بخش‌های بزرگی مانند پتروشیمی و فولاد نیز از این شرایط متأثر شده‌اند.

تأثیر رکود بر بخش‌های مختلف

• صنعت گردشگری: محدودیت در پروازهای داخلی، کارایی نمایشگاه‌های این حوزه را عملاً از بین برده است.
• بخش‌های تولیدی: آسیب به زیرساخت‌ها، مانع از حضور صنایع در نمایشگاه‌ها می‌شود.
• اشتغال: این رکود، علاوه بر شرکت نمایشگاه‌ها، حدود ۵ تا ۶ هزار نفر از فعالان زنجیره وابسته شامل غرفه‌سازان، طراحان، فعالان حمل‌ونقل و خدمات تبلیغاتی را درگیر کرده و به کاهش فعالیت‌های اقتصادی در این حوزه انجامیده است.

راهکارها و نشانه‌های امید

رایزنی با برگزارکنندگان و احیای رویدادها

رئیس هیأت‌مدیره شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی از رایزنی با برگزارکنندگان خبر داد و گفت که مجموعه‌ای از پیشنهادها شامل تخفیف و تسهیل شرایط ارائه شده است. وی افزود که حتی احیای برخی رویدادها از جمله نمایشگاه خودرو، به دلیل تقاضای موجود در این حوزه، در دستور بررسی قرار گرفته است.

برنامه‌ریزی برای رویدادهای آتی

تندگویان از برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادهایی مانند نمایشگاه آگروفود خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این رویدادها بتوانند نشانه‌هایی از بازگشت رونق به صنعت نمایشگاهی ایجاد کنند. او تاکید کرد که برگزاری نمایشگاه‌ها تابع شکل‌گیری بازار و بازگشت تقاضاست و نمی‌توان فعالان این حوزه را به اجبار وارد این فرآیند کرد.

ظرفیت‌های بین‌المللی و بازسازی

وی به ظرفیت‌های بین‌المللی نیز اشاره کرد و بیان داشت که در صورت فراهم شدن شرایط، مشارکت شرکت‌های داخلی و خارجی در پروژه‌های توسعه‌ای می‌تواند به تقویت صنعت نمایشگاهی منجر شود. در همین راستا، مشوق‌هایی برای کشورهایی مانند اسپانیا در نظر گرفته شده تا زمینه حضور شرکت‌های آنها در نمایشگاه‌های ایران فراهم شود.

تندگویان با اشاره به تجربه دوره‌های بحرانی، افزود: در صورت ایجاد ثبات حتی پس از بحران‌ها امکان شکل‌گیری رونق وجود دارد، زیرا فرآیند بازسازی می‌تواند تقاضا در بخش‌هایی مانند ساخت‌وساز و زیرساخت را افزایش دهد.

ساختار برگزاری نمایشگاه‌ها و چالش‌های مجریان

تندگویان در تشریح ساختار برگزاری نمایشگاه‌ها گفت که شرکت نمایشگاه‌ها نقش مالک و متولی فضا را دارد و اجرای بخش عمده رویدادها بر عهده مجریان خصوصی است که مسئولیت جذب مشارکت‌کنندگان و عقد قراردادها را بر عهده دارند. وی اظهار داشت که در شرایط فعلی، بسیاری از مجریان به دلیل عدم آمادگی صنایع، امکان برگزاری نمایشگاه‌ها در زمان‌های تعیین‌شده را ندارند و حتی رویدادهای بزرگ نیز با این چالش مواجه شده‌اند.

زنجیره دومینویی رکود

او وضعیت فعلی را یک زنجیره دومینویی توصیف کرد و افزود که صنعت نمایشگاهی با حدود ۷۰ رویداد سالانه و ده‌ها مجری فعال، اکنون در تمامی سطوح تحت تأثیر قرار گرفته است. وی هشدار داد که رکود نمایشگاه‌ها به معنای آسیب همزمان به بخش‌های مختلف اقتصادی است و بازسازی این چرخه حتی پس از عادی شدن شرایط، زمان‌بر خواهد بود.

نشانه‌های بهبود

در پایان، تندگویان به نشانه‌هایی از بهبود اشاره کرد و گفت که برخی رویدادها برای پایان ماه اعلام آمادگی کرده‌اند که می‌تواند آغاز بازگشت تدریجی صنعت نمایشگاهی باشد، هرچند این روند احتمالاً با کاهش سطح مشارکت همراه خواهد بود.