افزایش ۱۰۰ درصدی سرانه نگهداری معتادان متجاهر و اصلاح غربالگری

سی و هشتمین جلسه کمیته کشوری هماهنگی مراکز موضوع ماده ۱۶ قانون، با حضور اعضا و به ریاست دکتر سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر، در سالن شهید صفری این ستاد برگزار شد. این جلسه که نخستین نشست کمیته در سال ۱۴۰۵ بود، با هدف رفع بلاتکلیفی مراکز ماده ۱۶ و اتخاذ تصمیمات حیاتی در شرایط کنونی کشور برگزار گردید.

ضرورت برگزاری جلسه و ترکیب اعضا

دکتر عباسی با اشاره به شرایط بحرانی و جنگی کشور، برگزاری این جلسه را برای ساماندهی مراکز ماده ۱۶ و جلوگیری از بلاتکلیفی آن‌ها ضروری دانست. اعضای این کمیته شامل نمایندگانی از قوه‌قضائیه، دادستانی، پلیس، بسیج، سازمان زندان‌ها، شهرداری، وزارت بهداشت و بهزیستی هستند که نشان‌دهنده گستردگی و اهمیت تصمیمات اتخاذ شده است. مصوبات این کمیته برای تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط لازم‌الاجرا خواهد بود.

افزایش سرانه نگهداری و اصلاح روش غربالگری

یکی از مهم‌ترین مصوبات این جلسه، افزایش چشمگیر سرانه نگهداری معتادان متجاهر و بیماران معتاد بود. دکتر عباسی اعلام کرد که:

• سرانه نگهداری در سال گذشته: ۱۱۵ هزار تومان به ازای هر نفر در روز
• سرانه نگهداری در سال جاری: با افزایش تقریباً ۱۰۰ درصدی به ۲۱۵ هزار تومان خواهد رسید.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر همچنین بر لزوم اصلاح روش غربالگری تأکید کرد تا از تحمیل هزینه‌های اضافی به دولت جلوگیری شود. در روش جدید، افرادی که دارای شغل و مسکن هستند و متجاهر محسوب نمی‌شوند، اجازه ورود به مراکز ماده ۱۶ را نخواهند داشت. این اقدام به منظور جلوگیری از ورود اشتباهی برخی افراد و تخصیص سرانه بی‌مورد به آن‌ها صورت می‌گیرد.

تأمین مالی و نقش خیرین

دکتر عباسی ابراز امیدواری کرد که علاوه بر بودجه دولتی، کمک‌های دیگری از منابع مختلف از جمله خیران و استانداران برای تأمین هزینه‌های این مراکز اختصاص یابد. این رویکرد نشان‌دهنده اهمیت مشارکت عمومی و نهادهای غیردولتی در حل معضل اعتیاد است.

اشتغال و توانمندسازی بهبودیافتگان

یکی از محورهای اصلی این جلسه، تمرکز بر اشتغال و توانمندسازی بهبودیافتگان بود. دکتر عباسی تصریح کرد که اشتغال معتادان را جزئی جدایی‌ناپذیر از فرآیند درمان می‌دانند. وی به مذاکرات با شرکت‌های بیمه برای پوشش بیمه‌ای افراد و همچنین فراهم آوردن سازوکارهای قانونی برای اشتغال آن‌ها اشاره کرد.

«ما باید علل بروز اعتیاد را بررسی کنیم و تنها به درمان معتادان اکتفا نکنیم؛ بلکه باید به ریشه‌های اصلی اعتیاد نیز بپردازیم.»

وی فقر مالی، فقر فرهنگی و مصرف تفننی را از علل اصلی بروز اعتیاد دانست و تأکید کرد که اگر معتادان متجاهر پس از بهبودی بدون اشتغال و درآمد از مراکز ترخیص شوند، احتمال بازگشت آن‌ها به چرخه اعتیاد بسیار بالا خواهد بود.

دسته‌بندی معتادان متجاهر و برنامه‌های اشتغال

دکتر عباسی معتادان متجاهر را به دو دسته اصلی تقسیم کرد و برای هر دسته برنامه‌های مشخصی ارائه داد:

• دسته اول: افرادی که پیش از اعتیاد دارای خانواده، شغل و مهارت بوده‌اند. این افراد پس از درمان به شغل و خانواده خود بازمی‌گردند و به مدت سه سال تحت رصد «مدیریت مورد» قرار خواهند گرفت تا از بازگشتشان به اعتیاد جلوگیری شود.
• دسته دوم: معتادان متجاهری که فاقد شغل هستند. این افراد با کمک سازمان فنی و حرفه‌ای مهارت کسب می‌کنند و پس از بهبودی یا خودشان شاغل می‌شوند یا به مراکز کاری معرفی خواهند شد.

در زمینه اشتغال، چند موضوع کلیدی مدنظر قرار گرفته است:

• کار در کارخانجات: بهبودیافتگان می‌توانند صبح‌ها در کارخانجاتی که نیاز به نیروی کار دارند، مشغول به کار شوند.
• اسکان: در صورت نداشتن مسکن، محل اسکان برای آن‌ها فراهم خواهد شد.
• کارگاه‌های درون مراکز: در مواردی، کارگاه‌ها توسط سرمایه‌گذاران به مراکز ماده ۱۶ منتقل شده و محصولات توسط مددجویان مونتاژ می‌شود. درآمد حاصل از فروش این محصولات نیز به بهبودیافتگان و خانواده‌هایشان تعلق می‌گیرد.

مصوبات مهم کمیته

از دیگر مصوبات مهم این کمیته می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انتقال مدیریت به شهرداری‌ها: شهرداری‌ها آمادگی خود را برای مدیریت برخی از مراکز ماده ۱۶ اعلام کرده‌اند که این انتقال مدیریت نیز به تصویب رسید.
• اشتغال مددجویان: تأکید بر اشتغال بهبودیافتگان به عنوان بخشی از فرآیند درمان و بررسی علل ریشه‌ای اعتیاد.