تحلیل پیامدهای سیاست‌های انرژی ترامپ و نقش تنگه هرمز در بازار جهانی نفت

ناوگان نفتکش‌های خالی و تنگه هرمز

دونالد ترامپ پیشتر با افتخار اعلام کرده بود که «ناوگانی از نفتکش‌های خالی» در راه سواحل آمریکا هستند تا نفت خام این کشور را بارگیری کنند. این اظهارات در پی تداوم بسته ماندن تنگه هرمز و محدود شدن جریان نفت در منطقه مطرح شد. بسته شدن این آبراه استراتژیک و تشدید محدودیت‌ها بر کشتی‌های مرتبط با منافع ایران، مسیرهای صادراتی نفت خلیج‌فارس را با اختلال مواجه کرده و تنها بخشی از نفت از طریق خطوط لوله عربستان، امارات و عراق به بازارهای جهانی می‌رسد.

تناقض سودآوری نفت شیل و افزایش قیمت بنزین

جیاکومو لوتچیانی، استاد مدعو در مؤسسه عالی مطالعات بین‌المللی و توسعه ژنو، در تحلیل خود تأکید می‌کند که هرچند این وضعیت در ظاهر می‌تواند به تقویت جایگاه انرژی آمریکا و تحقق شعار ترامپ یعنی «حفاری کن، عزیزم، حفاری کن» منجر شود، اما واقعیت پیچیده‌تر از این برداشت اولیه است.

افزایش قیمت نفت، اگرچه در نگاه نخست به نفع تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا است، اما به دلیل ساختار هزینه‌ای بالا و استفاده گسترده از قراردادهای پوشش ریسک (هجینگ)، بسیاری از تولیدکنندگان از این افزایش قیمت بهره فوری نمی‌برند.

در عمل، بیشترین سود کوتاه‌مدت نصیب پالایشگاه‌های آمریکایی شده است، در حالی که مصرف‌کنندگان داخلی هزینه اصلی را پرداخت می‌کنند و قیمت بنزین در آمریکا به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.

فشار بر بازار داخلی و هدف کاهش هزینه انرژی

لوتچیانی هشدار می‌دهد که ادامه وضعیت فعلی می‌تواند صادرات نفت خام آمریکا را افزایش دهد، اما همزمان فشار بیشتری بر بازار داخلی وارد خواهد کرد و در نهایت ممکن است همان هدف اعلامی «کاهش هزینه انرژی برای مردم» را تضعیف کند. ترامپ در آغاز بحران، برای کنترل قیمت‌ها اقداماتی از جمله کاهش برخی محدودیت‌های صادراتی را در دستور کار قرار داده بود، اما انتظار نداشت تنش‌ها در منطقه طولانی‌مدت شود.

بازار جهانی نفت و پیامدهای بی‌ثباتی

در جمع‌بندی این گزارش تأکید شده است که بازار نفت ذاتاً جهانی است و هیچ بازیگری، حتی ایالات متحده، نمی‌تواند خود را از پیامدهای آن جدا کند؛ به‌گونه‌ای که در نهایت، هزینه بی‌ثباتی بازار انرژی به همه کشورها از جمله آمریکا تحمیل خواهد شد.