کشف لاشه فوک‌های خزری در سواحل مازندران؛ افزایش نگرانی‌ها از وضعیت گونه در خطر انقراض

جزئیات کشف و بررسی لاشه‌ها

بررسی‌های کارشناسان اعزامی به محل نشان داد که به دلیل گذشت زمان قابل توجه از مرگ این دو قلاده فوک، لاشه‌ها در وضعیت فساد پیشرفته قرار داشتند. این شرایط فیزیکی، امکان انجام کالبدگشایی و نمونه‌برداری علمی برای تعیین علت دقیق مرگ را از بین برد. بر همین اساس، با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی و نظارت کارشناسان، عملیات دفن بهداشتی لاشه‌ها به منظور جلوگیری از هرگونه آلودگی احتمالی محیطی صورت گرفت.

تداوم پایش‌های ساحلی و مشارکت مردمی

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران بر لزوم تداوم پایش‌های ساحلی در طول نوار ساحلی این استان تاکید کرد و افزود: با توجه به حساسیت موضوع، شبکه دیده‌بانی محیط زیست در تمامی سواحل فعال است. از شهروندان و صیادان درخواست می‌شود در صورت مشاهده هرگونه مورد مشابه، مراتب را از طریق سامانه ۱۵۴۰، تلفن گویای سازمان حفاظت محیط زیست، اطلاع‌رسانی کنند تا اقدامات تشخیصی و بهداشتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود.

فوک خزری؛ تنها پستاندار دریای خزر در خطر انقراض

فوک خزری تنها پستاندار دریای خزر و از جمله گونه‌های در خطر انقراض است که در فهرست قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد. حفظ بقای این گونه ارزشمند و پایش سلامت جمعیت آن، یکی از اولویت‌های اصلی سازمان حفاظت محیط زیست در حوضه دریای خزر به شمار می‌رود. این جانور در رأس هرم غذایی قرار دارد و وضعیت آن نشانگر سلامت دریای خزر محسوب می‌شود.

• آمار تلفات نگران‌کننده: بر اساس آمار سازمان محیط زیست، از ابتدای فروردین سال ۱۴۰۴ تا اوایل مهرماه همین سال، لاشه ۵۴ قلاده فوک خزری در سواحل شمال کشور کشف شد.
• توزیع جغرافیایی تلفات: ۷۰ درصد این تلفات در مازندران، ۲۳ تا ۲۴ درصد در گیلان و ۱ تا ۲ درصد در گلستان مشاهده شده است.
• محل احتمالی مرگ: بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر این جانوران دست‌کم ۱ تا ۲ هفته قبل از رسیدن به سواحل ایران تلف شده‌اند و به احتمال زیاد مرگشان در آب‌های شمالی خزر رخ داده است.

تهدیدات پیش روی فوک خزری

کارشناسان تأکید دارند که عوامل متعددی شرایط زیستگاه این گونه را به شدت بحرانی کرده است. این تهدیدات شامل موارد زیر هستند:

• کاهش منابع غذایی
• ورود گونه‌های مهاجم
• آلودگی‌های محیطی
• تغییرات دمایی
• کاهش ورودی رودخانه‌ها

تلاش‌های ملی و بین‌المللی برای حفاظت

اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت، فوک خزری را در فهرست گونه‌های آسیب‌پذیر قرار داده و تأکید دارد که حفاظت از آن نیازمند همکاری همه کشورهای حاشیه خزر است. ایران نیز از سال ۱۴۰۳ با تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری و تأسیس پنج ایستگاه ساحلی در استان‌های شمالی، پایش و مراقبت از این گونه ارزشمند را آغاز کرده است.