چالش‌ها و راهکارهای حفاظت از تالاب‌های چهارمحال و بختیاری

وضعیت فعلی تالاب‌ها پس از بارش‌های اخیر

محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری، با اشاره به بارش‌های زمستانه سال گذشته، اظهار کرد که تالاب‌ها، به ویژه تالاب گندمان، از نظر عمق و آب‌گیری در وضعیت مطلوبی قرار دارند. با این وجود، به دلیل آسیب‌های مکرر طی سال‌های اخیر، همچنان در فصول خشکسالی با کمبودهایی مواجه هستیم.

وی افزود: با تلاش‌های صورت‌گرفته، نیازهای زیست‌محیطی تالاب‌های گندمان و چغاخور به طور کامل برطرف شده است. همچنین، نیاز زیست‌محیطی سایر تالاب‌های استان مانند تالاب علی‌آباد نیز تا حدود ۵۰ درصد تأمین شده که این آمار نسبت به سال‌های گذشته از وضعیت بهتری برخوردار است.

چالش‌ها و تهدیدات پیش روی تالاب‌ها

کریمی در ادامه به چالش‌ها و تهدیدات مختلفی که تالاب‌های استان را درگیر کرده‌اند، اشاره کرد:

• تالاب چغاخور: این تالاب با مشکل برداشت آب غیرمجاز توسط افراد سودجو برای مصارف کشاورزی و صنعت مواجه است که منجر به کاهش سطح آب در فصول گرم سال می‌شود.
• تالاب گندمان: برداشت‌های شدید آبی، تغییرات اقلیمی، ورود پساب‌های فاضلاب و آتش‌سوزی‌ها از جمله عوامل تهدیدکننده برای این تالاب به شمار می‌روند. ورود پساب‌ها می‌تواند به پوشش گیاهی تالاب آسیب جدی وارد کند.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری تأکید کرد که تغییر کاربری و زه‌کشی تالاب‌ها نیز در گذشته آسیب‌های فراوانی به این زیست‌بوم‌ها وارد کرده است.

اهمیت تالاب‌ها در زندگی انسان و محیط زیست

کریمی با اشاره به تأثیر تالاب‌ها بر زندگی افراد منطقه، توضیح داد: تالاب‌ها از دیرباز محل پیدایش و سکونت انسان‌های اولیه بوده‌اند. همچنین، وجود تالاب‌ها باعث ایجاد آب و هوای متعادل در مناطق اطراف می‌شود که تأثیر بسزایی در زندگی جوامع محلی و منطقه‌ای، به ویژه در فراهم آوردن محیط مناسب برای کشاورزی، دارد.

ویژگی‌های مهم تالاب‌ها عبارتند از:

• قابلیت پالایش و پاک‌کنندگی طبیعی آب
• توانایی تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی

اقدامات برای احیای تالاب‌ها و توصیه‌های زیست‌محیطی

کریمی در رابطه با احیای تالاب‌ها گفت: به دلیل خشکسالی‌های متعدد، تالاب‌ها تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. پس از هم‌اندیشی‌های کارشناسی، نیاز زیست‌محیطی قسمت شرق تالاب تأمین شد تا آب برای مدت طولانی‌تری در تالاب باقی بماند. این اقدامات منجر به کاهش آمار آتش‌سوزی و جلوگیری از تغییر کاربری و زه‌کشی در تالاب‌ها شده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با توجه به حضور گردشگران متعدد در تالاب‌ها، توصیه‌های مهمی ارائه کرد:

• خودداری از روشن کردن آتش: با توجه به پوشش گیاهی فراوان، روشن کردن آتش در اطراف تالاب‌ها به شدت ممنوع است.
• عدم ورود به منطقه امن: از مردم تقاضا می‌شود وارد مناطق امن تالاب‌ها که محل گونه‌زایی جانوران و گیاهان هستند، نشوند و از آسیب‌رسانی به آن‌ها خودداری کنند.
• ممنوعیت ماهی‌گیری: ماهی‌گیری با قلاب تا اواخر اردیبهشت به دلیل تخم‌ریزی ماهی‌ها ممنوع است و در صورت مشاهده، تخلف محسوب می‌شود. پس از این دوره، تنها ماهی‌گیران دارای پروانه رسمی می‌توانند اقدام به ماهی‌گیری کنند.