چالش قیمت شیر خام و لبنیات: سرانه مصرف به نصف استاندارد جهانی رسید

افزایش قیمت لبنیات و کاهش سرانه مصرف

بررسی‌های اخیر از فروشگاه‌ها نشان می‌دهد که در فروردین ماه، برخی برندهای لبنی قیمت محصولات خود را بین ۳ تا ۱۰ درصد افزایش داده‌اند. این تغییر قیمت به گفته انجمن صنایع لبنی، ناشی از افزایش هزینه‌های حقوق و دستمزد، حمل‌ونقل، بطری و نایلون است. گفتنی است، قیمت برخی محصولات لبنی مانند بستنی، خامه و پنیرها حتی بیش از ۱۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش قیمت‌ها در کنار درخواست اخیر دامداران مبنی بر افزایش قیمت خرید شیر خام، نگرانی‌هایی را در مورد افزایش بیشتر قیمت لبنیات و کاهش چشمگیر آن در سبد مصرفی خانوارها ایجاد کرده است.

بر اساس آمارهای موجود، سرانه مصرف لبنیات در ایران به کمتر از ۵۰ کیلوگرم رسیده است، در حالی که استاندارد جهانی مصرف لبنیات حدود ۱۶۰ کیلوگرم عنوان می‌شود. از این رو، برای ارتقای سرانه مصرف و کاهش رکود بازار، دولت باید اعتبار کالابرگ را متناسب با تورم و هزینه تمام شده تولید افزایش دهد.

اختلاف نظر دامداران و صنایع لبنی بر سر قیمت شیر خام

در مذاکرات و جلسات اخیر، دامداران خواستار خرید هر کیلو شیر خام با نرخ ۶۴ هزار تومان شده‌اند. این در حالی است که کارخانه‌های لبنی به دلیل شرایط موجود بازار و کاهش مصرف داخلی، بر نرخ‌های کمتری تاکید دارند. دامداران عرضه شیر خام با قیمتی کمتر از بهای تمام شده تولید را به معنای نابودی واحدهای دامداری می‌دانند.

سید احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران، اعلام کرد: «با توجه به افزایش هزینه‌های تولید و بررسی‌های کارشناسی، قیمت ۶۴ هزار تومان برای خرید هر کیلو شیر خام را به صنایع لبنی اعلام کردیم، اما آنها به دلیل شرایط فعلی و کاهش مصرف در بازار داخل و افت صادرات به کشورهای جنوب خلیج فارس، امکان خرید با این نرخ را ندارند.»

وی افزود که صنایع لبنی با خرید هر کیلو شیر خام با نرخ ۵۵ هزار تومان درب کارخانه موافقت کرده‌اند، اما دامداران این نرخ را قبول ندارند، زیرا این امر منجر به نابودی تولید می‌شود. مقدسی قیمت تمام شده هر کیلو شیر خام را ۵۹ هزار تومان اعلام کرد و هشدار داد که در صورت عدم تامین نیاز مالی، «مادرکشی در گله‌ها برای تامین نیاز مالی سایر گله رخ می‌دهد.»

کشش پایین بازار و تاثیر آن بر قیمت لبنیات

علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، با بیان اینکه قیمت خرید شیر خام از دامدار تغییری نداشته است، گفت: «فضای کشور و شرایط اقتصادی خانوار کشش افزایش قیمت شیر خام و محصولات لبنی را ندارد.»

ظفری تاکید کرد: «دود افزایش قیمت شیر خام و لبنیات به چشم دامداران و صنایع لبنی می‌رود. با توجه به درآمدهای خانوار و شرایط اقتصادی، افزایش قیمت لبنیات اثر سو در بازار خواهد داشت.»

وی توضیح داد که کارخانه‌ها پس از حذف ارز ترجیحی تنها یک بار قیمت محصولات لبنی را به دلیل افزایش قیمت شیر خام بالا بردند و افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی اخیر به معنای گرانی لبنیات نیست، بلکه ناشی از افزایش قیمت مواد اولیه مانند دبه و بطری دوغ توسط پتروشیمی‌ها است. او افزود که دامداران تصور می‌کنند هر بار کارخانه‌های لبنی قیمت لبنیات را افزایش دهند، آنها نیز باید قیمت شیر خام را افزایش دهند، در حالی که کارخانه تنها شیر خام مصرف نمی‌کند و هزینه‌های دیگری نیز دارد.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی با اشاره به شرایط بازار لبنیات تصریح کرد: «در حال حاضر بازار لبنیات کششی ندارد و پایین بودن قدرت خرید در پی افزایش قیمت کالاهای سبد مصرفی موجب شده تا بازار لبنیات رونقی نداشته باشد.» وی افزود که پس از حذف ارز ترجیحی، با برگشت محصولات، سرانه مصرف کاهش یافته است، اما اکنون نمی‌توان آمار دقیقی اعلام کرد.

ضرورت حمایت دولت

با توجه به تاثیر ۶۵ درصدی افزایش قیمت شیر خام بر نرخ محصولات لبنی، انتظار می‌رود دولت در راستای حمایت از دامداران، صنایع لبنی و مصرف‌کنندگان، تمهیداتی اتخاذ کند؛ چرا که افزایش قیمت لبنیات بدون حمایت از خانوارها، منجر به کاهش مصرف لبنیات در بازار خواهد شد.