تحلیل عملکرد مالی بانک پاسارگاد: رشد تسهیلات و سپرده‌ها در کنار چالش سودآوری

جهش ۵۶ درصدی تسهیلات با محوریت تسهیلات ارزی

بررسی عملکرد تسهیلات بانک پاسارگاد از ابتدای دوره تا پایان فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که مانده تسهیلات این بانک از ۹۵۹ همت به ۱۴۹۷ همت رسیده که معادل ۵۳۸ همت افزایش یا رشد ۵۶ درصدی است. نکته قابل توجه این است که بخش عمده این رشد از محل تسهیلات ارزی تأمین شده است.

• تسهیلات ارزی: از حدود ۳۰۰ همت به ۶۵۶ همت افزایش یافته و به تنهایی بیش از ۳۵۰ همت رشد را رقم زده است. این میزان، حدود دو سوم کل افزایش مانده تسهیلات را شامل می‌شود.
• تسهیلات مرابحه: از ۵۰۸ همت به ۶۴۸ همت رسیده و با ۱۴۰ همت رشد، نقش ستون پایدار پرتفوی اعتباری را ایفا کرده است.
• سایر بخش‌ها: بخش‌هایی مانند فروش اقساطی در محدوده ۷۰ همت تقریباً بدون تغییر مانده‌اند و مشارکت مدنی نیز با وجود رشد از ۴۱ به ۷۴ همت، سهم کمتری در تغییرات کل داشته است.

در اسفند ۱۴۰۴، حجم تسهیلات اعطایی به ۴۰۱ همت و وصول مطالبات به ۳۵۴ همت رسیده که نشان‌دهنده مدیریت همزمان اعطا و بازگشت منابع است. کاهش اعطای تسهیلات به ۶۷ همت در فروردین ۱۴۰۵ نیز الگوی فصلی در رفتار اعتباری بانک را بازتاب می‌دهد.

تأخیر در شناسایی درآمدها: چالش تبدیل تسهیلات به سود

درآمد تسهیلات اعطایی بانک پاسارگاد در این دوره نوسانی بوده است؛ از ۱۶ همت در تیر ۱۴۰۴ به ۳۰.۵ همت در آذرماه رسیده، سپس در اسفند به حدود ۱۶ همت کاهش یافته و در فروردین ۱۴۰۵ مجدداً به ۲۵.۲ همت بازگشته است. این نوسان بیانگر وقفه زمانی در شناسایی درآمد نسبت به اعطای تسهیلات است.

• نقش مرابحه: درآمد این بخش در اغلب ماه‌ها بین ۱۰ تا ۱۹ همت در نوسان بوده و در فروردین به ۱۹.۲ همت رسیده است.
• تسهیلات ارزی: با وجود افزایش مانده از ۳۰۰ به ۶۵۶ همت، درآمدی بین یک تا ۶ همت داشته و در اسفند به ۱.۳ همت کاهش یافته است. این شکاف میان رشد مانده و درآمد نشان می‌دهد که همه تسهیلات به سرعت وارد فاز درآمدزایی نمی‌شوند.

در اسفند ۱۴۰۴ که اعطای تسهیلات به ۴۰۱ همت رسید، درآمد همان ماه در سطح ۱۵.۷ همت باقی ماند، اما اثر آن در فروردین با رشد درآمد به ۲۵.۲ همت نمایان شد. این موضوع اهمیت «وقفه زمانی در شناسایی درآمد» را برجسته می‌کند.

رشد ۶۰ درصدی سپرده‌ها با تمرکز بر منابع بلندمدت

در سمت منابع، مانده سپرده‌های سرمایه‌گذاری بانک پاسارگاد از ۹۷۱ همت به ۱۵۵۶ همت افزایش یافته که بیانگر رشد ۵۸۵ همتی (حدود ۶۰ درصد) است. بخش عمده این رشد از محل سپرده‌های بلندمدت سه‌ساله حاصل شده است.

• سپرده‌های بلندمدت سه‌ساله: از ۴۱۱ همت به ۷۲۲ همت رسیده و به تنهایی بیش از ۳۱۰ همت افزایش (بیش از نیمی از رشد کل سپرده‌ها) را ثبت کرده است.
• سپرده‌های دوساله: از ۷۲ همت به کمتر از ۷ همت کاهش یافته که نشان‌دهنده جابه‌جایی منابع از سررسیدهای میان‌مدت به بلندمدت است.
• سپرده‌های کوتاه‌مدت: از ۸۹ به ۱۷۱ همت افزایش یافته‌اند، اما حجم بالای ورودی و خروجی در این بخش (ورود ۷۰۶ همت و خروج ۶۹۳ همت در اسفند) نشان‌دهنده ماهیت سیال این منابع است.

در اسفند ۱۴۰۴، سپرده‌های دریافتی به ۱۴۶۱ همت و سپرده‌های تسویه‌شده به ۱۴۰۸ همت رسید. در فروردین ۱۴۰۵، رشد خالص سپرده‌ها به حدود ۱۳۷ همت رسید. این الگو نشان می‌دهد که رقابت برای جذب منابع همچنان بالا بوده، اما کنترل خروج منابع در مقاطع زمانی خاص، نقش مهمی در رشد مانده سپرده‌ها داشته است.

فشار هزینه سود سپرده‌ها و کاهش حاشیه سود

اگرچه درآمد عملیاتی بانک از ۱۶.۸ همت در تیر ۱۴۰۴ به ۳۱.۷ همت در آذرماه رسیده، اما رشد هزینه‌ها، به ویژه در بخش سود سپرده‌ها، بخش قابل توجهی از این افزایش را خنثی کرده است. درآمد عملیاتی در فروردین ۱۴۰۵ نیز در سطح ۲۶.۳ همت قرار گرفته است.

سود پرداختی به سپرده‌ها از حدود ۱۴ همت در تیرماه به ۲۲ همت در فروردین ۱۴۰۵ رسیده است. به بیان دیگر، در فروردین بیش از ۸۳ درصد کل درآمد عملیاتی صرف پرداخت سود سپرده‌ها شده است. در نتیجه، سود عملیاتی بانک که در آذرماه به حدود ۱۶.۶ همت رسیده بود، در اسفند به حدود ۵ همت و در فروردین به نزدیک ۴ همت کاهش یافته است.

این افت نشان می‌دهد که افزایش حجم سپرده‌ها، به ویژه سپرده‌های بلندمدت، با هزینه قابل توجهی همراه بوده و حاشیه سود را محدود کرده است. در مجموع، عملکرد بانک پاسارگاد بیانگر آن است که رشد ترازنامه، اگرچه به افزایش درآمد منجر شده، اما همزمان هزینه تأمین منابع را نیز بالا برده است. این موضوع در ادامه مسیر، اهمیت مدیریت همزمان «رشد منابع» و «کنترل هزینه پول» را پررنگ‌تر می‌کند.