آیکون خبر

خبر کامل

معضل ۱۵ ساله پخش غیرقانونی فیلم‌های ایرانی در ماهواره

معضل ۱۵ ساله پخش غیرقانونی فیلم‌های ایرانی در شبکه‌های ماهواره‌ای

پخش غیرمجاز فیلم‌های ایرانی در شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان، معضلی ریشه‌دار و ۱۵ ساله است که همچنان گریبان‌گیر سینمای ایران است. این مسئله که از سال ۱۳۹۰ به عنوان یک دغدغه جدی مطرح بوده، همچنان ادامه دارد و به گفته کارشناسان، «تلویزیون‌های ماهواره‌ای حیات و ممات سینمای ایران را گروگان گرفته‌اند.»

ریشه‌های مشکل: عدم تصویب قانون کپی‌رایت

محسن علی‌اکبری، تهیه‌کننده سینما و تلویزیون، در سال ۱۳۹۰ اصلی‌ترین دلیل این مشکل را عدم تصویب و عضویت ایران در قانون جهانی کپی‌رایت دانسته بود. به گفته وی، کلیات این قانون در مجلس شورای اسلامی تصویب شده، اما آیین‌نامه اجرایی آن توسط دولت تهیه نشده است.

«به محض اینکه بتوانیم بحث تبعیت از قانون کپی رایت بین‌المللی را قانونی کنیم، هیچ شخص حقیقی دیگری نمی‌تواند بدون مجوز از فیلم‌هایمان استفاده کند. اما در حال حاضر چون ما تابع قانون کپی رایت نیستیم، شبکه‌های ماهواره‌ای فیلم‌هایمان را بدون پرداخت کوچکترین هزینه‌ای پخش می‌کنند و کاری هم از دست ما بر نمی‌آید.»

نقش رسانه ملی در کندی روند تصویب

علی‌اکبری یکی از دلایل کند شدن روند تصویب و اجرای قانون کپی‌رایت بین‌المللی در ایران را مشکل رسانه ملی با این قانون عنوان کرده بود. به گفته او، تلویزیون ظاهراً رایت فیلم‌ها و سریال‌های خارجی را با ارقام بسیار پایین و غیرواقعی از کشورهایی مانند مالزی یا امارات متحده خریداری می‌کند.

  • خرید رایت ارزان: تلویزیون ممکن است رایت یک فیلم آمریکایی را با ۱۰۰۰ دلار خریداری کند، در حالی که ارزش واقعی آن ۱۰۰ هزار دلار است.
  • ضرر مالی پس از تصویب: در صورت تصویب قانون کپی‌رایت، تلویزیون متحمل ضرر زیادی خواهد شد و دیگر قادر به نمایش حجم بالای فیلم‌ها و سریال‌های خارجی نخواهد بود.
  • حق پخش به مؤلفان: طبق قانون کپی‌رایت، تلویزیون باید برای هر بار نمایش یک فیلم یا سریال، حق پخشی به مؤلفان (تهیه‌کننده، کارگردان، نویسنده و آهنگساز) پرداخت کند که این رقم بسیار قابل توجه خواهد بود.

دیدگاه سایر تهیه‌کنندگان و راهکارهای پیشنهادی

سید احمد میرعلایی، دیگر تهیه‌کننده سینما، بر لزوم هم‌اندیشی و یافتن راهکار برای صیانت از حقوق آثار تأکید کرده بود. او مشکلات مربوط به صیانت از حقوق آثار را ناشی از غفلت‌ها دانسته و از برخی افراد که به دنبال منافع شخصی هستند، انتقاد کرده بود.

علی سرتیپی، تهیه‌کننده سینما، اقدامات لازم برای حل مشکل پخش بدون اجازه فیلم‌ها را به سه بخش تقسیم کرده بود:

  • اقداماتی که دولت باید انجام دهد.
  • اقداماتی که در قالب صنفی باید صورت گیرد.
  • اقداماتی که تهیه‌کنندگان شخصاً باید پیگیر باشند.

سعید سعدی، تهیه‌کننده دیگر، نیز اشاره کرده بود که پرداخت هزینه‌هایی مانند ثبت FBI Warning با بازگشت سرمایه بسیاری از فیلم‌ها مقدور نیست.

تلاش‌های گذشته و چالش‌های جدید

در سال ۱۳۹۰، برنامه سینمایی «هفت» با اجرای فریدون جیرانی به این موضوع پرداخت و با زنده‌یاد فرشته طائرپور، تهیه‌کننده سینما، گفت‌وگو کرد. طائرپور در آن زمان اعلام کرده بود که ۱۵۰ شبکه فارسی‌زبان بدون اجازه به پخش فیلم‌های ایرانی می‌پردازند و شورای عالی تهیه‌کنندگان سینما پیگیر این «سرقت فرهنگی» است.

در سال ۱۳۹۴ نیز امیدواری برای راه‌اندازی شبکه فیلم‌های درخواستی (V.O.D) با همکاری شورای‌عالی تهیه‌کنندگان وجود داشت تا دست سارقان داخلی از بازار کالاهای فرهنگی کوتاه شود، اما متاسفانه این پلتفرم‌ها نیز از کپی غیرقانونی فیلم‌ها در امان نماندند.

با گذشت بیش از یک دهه، این معضل همچنان پابرجاست و اقدامات بازدارنده به نتیجه نرسیده‌اند. دلایل امروزی این مشکل ممکن است با گذشته متفاوت باشد، اما ریشه‌های آن در عدم حمایت قانونی و ضعف زیرساخت‌ها باقی مانده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗