کاهش چشمگیر کشتار دام و هشدار درباره کمبود گوشت در خراسان رضوی

امین هراتی، مدیرعامل اتحادیه صنعت دامپروری خراسان رضوی، از افت محسوس کشتار دام در روزهای اخیر خبر داد. وی با اشاره به بازدید از بازار دام و کشتارگاه، وضعیت کنونی را نگران‌کننده توصیف کرد و اذعان داشت که بازار دام تقریباً خالی است و روند کشتار به شدت کاهش یافته است. طبق اظهارات رئیس یکی از کشتارگاه‌ها، تعداد کشتار روزانه که پیش از این بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ رأس بود، اکنون به طور میانگین به ۴۰۰ تا ۵۰۰ رأس رسیده است.

دلایل اصلی کاهش کشتار دام

هراتی دو عامل اصلی را دلیل این کاهش دانست:

• استفاده از مراتع: با سبز شدن مراتع و آغاز فصل چرا، دامداران ترجیح می‌دهند به جای فروش، دام‌های خود را برای تغذیه طبیعی به مرتع ببرند.
• کاهش توان خرید مردم: تقاضا برای گوشت به شدت پایین آمده و همین موضوع باعث شده دامدار تمایل چندانی به کشتار نداشته باشد.

این شرایط نامتعادل در بازار، با وجود کاهش عرضه، به دلیل افت شدید تقاضا، مانع از افزایش قیمت گوشت شده است. در حالی که در شرایط عادی، با این حجم کم عرضه، انتظار می‌رفت قیمت گوشت رشد قابل توجهی داشته باشد، اما کمبود تقاضا از این اتفاق جلوگیری کرده است.

فشار هزینه‌های تولید و وضعیت نامطلوب دامداران

دامداران با افزایش شدید هزینه‌های تولید مواجه هستند. قیمت خوراک، نهاده‌ها و دستمزدها به طور چشمگیری بالا رفته، در حالی‌که قیمت شیر متناسب با این افزایش‌ها رشد نکرده است.

این وضعیت، به همراه کاهش تقاضای مصرف‌کنندگان، شرایط عجیبی در بازار دام و گوشت ایجاد کرده است. حتی در فروشگاه‌های عرضه مستقیم گوشت نیز تقاضا به طرز محسوسی کاهش یافته و این رکود، زنجیره تأمین گوشت را از ابتدا تا انتها درگیر کرده است.

هشدار درباره کمبود احتمالی و اثرات واردات دام

اگر تقاضا یک‌باره بالا برود، کمبود کاملاً قطعی است، زیرا همین حالا که تقاضا پایین است نیز عرضه به سختی تأمین می‌شود. در صورت جهش تقاضا، کمبود به‌وجود می‌آید و طبیعتاً این کمبود سبب افزایش قیمت دام می‌شود. ساختار فعلی بازار دام به گونه‌ای است که هر تکانه کوچک در تقاضا می‌تواند اثرات سریع و قابل توجهی روی قیمت بگذارد.

در ستاد تنظیم بازار مصوبه‌ای برای آزادسازی واردات دام مطرح شده است. این تصمیم می‌تواند در کوتاه‌مدت به تنظیم بازار و تأمین نیاز مصرف‌کننده کمک کند و از التهاب بازار جلوگیری نماید، اما هراتی هشدار داد که این اقدام به تولید داخل آسیب می‌زند و دامداران را تضعیف و بی‌انگیزه می‌کند. وی از سیاست‌های سال‌های گذشته که چرخه واردات را تکرار کرده و به جای تقویت تولید داخل، آن را نادیده گرفته است، انتقاد کرد.

اولویت‌های خرید خانوار و رکود بازار گوشت

هراتی تأکید کرد که رونق بازار گوشت تنها در شرایطی اتفاق می‌افتد که مردم امکان خرید داشته باشند. طبق بررسی‌ها، گوشت در اولویت هفتم و مرغ در اولویت پنجم خرید خانوار قرار دارد. این نشان می‌دهد که پروتئین عملاً از سفره بسیاری از مردم حذف شده و همین موضوع رکود بازار گوشت را تشدید کرده است.

چالش‌های نهاده‌ها و کمبود نقدینگی

مدیرعامل اتحادیه صنعت دامپروری خراسان رضوی به کاهش جزئی قیمت برخی نهاده‌ها مانند ذرت و جو اشاره کرد که به دلیل کاهش جوجه‌ریزی و فراوانی علوفه ناشی از بارش‌ها بوده است. با این حال، وی تأکید کرد که این کاهش ۵۰۰ هزار تومانی، مشکل اصلی دامداران را حل نمی‌کند. مشکل اساسی، کمبود نقدینگی دامداران برای خرید نهاده‌ها و تأخیر دو ماهه در دریافت پول شیر است.

انتقاد از عدم حمایت دولت

هراتی با انتقاد شدید از عدم اقدام عملی دولت در راستای رفع مشکلات صنعت دامپروری، اظهار کرد که قانون نظام جامع دامپروری، به ویژه بندهای ۱۷ و ۱۸، دولت را موظف به ورود به بازار در زمان رکود و انجام خرید تضمینی کرده است، اما متأسفانه این قانون هرگز به درستی اجرا نشده است. وی خاطرنشان کرد که تولیدکنندگان کالا و ارزاق عمومی، همواره در ضرر بوده‌اند و این وضعیت به ویژه در مورد گاوهای شیری شدیدتر است.