کشف ۳۰ سیاره دوگانه جدید: گامی بلند در شناخت منظومه‌های فراخورشیدی

روش‌های نوین در کشف سیارات دوگانه

تا پیش از این، تنها حدود ۱۸ سیاره دوگانه در جهان شناسایی شده بودند، در حالی که بیش از ۶۰۰۰ سیاره به دور ستاره‌های تکی می‌چرخند (مانند زمین که به دور خورشید می‌چرخد). دانشمندان دانشگاه نیو ساوت ولز (UNSW) اکنون نزدیک به ۳۰ سیاره دیگر را شناسایی کرده‌اند که فاصله آنها از ۶۵۰ تا ۱۸ هزار سال نوری از زمین متغیر است.

دانشیار بن مونتت، نویسنده ارشد این مطالعه، به شباهت این کشفیات با صحنه معروف غروب آفتاب تاتوئین در فیلم «جنگ ستارگان» اشاره می‌کند و می‌گوید: «بسیاری از افراد تصویری از شکل یک سیاره با ستاره دوگانه و ایستادن روی سیاره‌ای با دو خورشید در ذهن دارند.»

چالش‌های شناسایی و راهکارهای جدید

شناسایی سیارات دو ستاره‌ای پیش از این از طریق روش «عبور» انجام می‌شد؛ زمانی که سیاره از مقابل یک ستاره عبور کرده و سایه‌ای ایجاد می‌کند که منجر به کاهش روشنایی ستاره می‌شود. اما این روش تنها در صورتی کارآمد است که سیاره و ستاره‌اش کاملاً با خط دید ما از زمین هم‌تراز باشند. مونتت توضیح می‌دهد: «ما احتمالاً بسیاری از منظومه‌ها را از دست می‌دهیم. یافتن سیارات دشوار است؛ مثل این است که سعی کنید شمعی را درست کنار یک چراغ بزرگ ببینید.»

محققان برای غلبه بر این چالش، از روشی به نام «تقدیم اوج و حضیض» استفاده کردند. آنها به دنبال حرکت بین ستاره‌هایی بودند که به دور یکدیگر می‌چرخند و یکدیگر را می‌پوشانند. مارگو تورنتون، نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید: «اگر زمان دقیق این گرفتگی‌ها را رصد کنیم، این می‌تواند به ما بگوید که اتفاق دیگری در منظومه در حال رخ دادن است.»

نتایج و سیارات بالقوه

پس از حذف عوامل دیگر مانند چرخش و کشش گرانشی دو ستاره، این گروه ۳۶ منظومه ستاره‌ای را از ۱۵۹۰ منظومه شناسایی کرد که رفتار آنها فقط با وجود یک جرم سوم قابل توضیح بود. تورنتون می‌افزاید: «برای ۲۷ مورد از این اجرام، ممکن است که جرم سیاره‌ای وجود داشته باشد.»

او تأکید کرد که تحقیقات بیشتری در مورد طیف نوری که این اجرام ساطع می‌کنند، لازم است تا رسماً آنها را به عنوان سیارات دو ستاره‌ای تأیید کنیم. این گروه با استفاده از داده‌های «ماهواره بررسی سیارات فراخورشیدی عبوری ناسا» و یک تلسکوپ فضایی شکارچی سیارات که در سال ۲۰۱۸ پرتاب شد، سیارات بالقوه‌ای را کشف کردند که احتمالاً از اندازه نپتون تا ۱۰ برابر سنگین‌تر از مشتری هستند.

دکتر سارا وب، اخترفیزیکدان دانشگاه فناوری سوینبرن، این روش‌های هوشمندانه را برای یافتن کاندیداهای سیاره‌ای بیشتر در آینده بسیار مؤثر می‌داند. وب همچنین اشاره می‌کند که سیارات دو ستاره‌ای احتمالاً محیط‌های بسیار افراطی دارند، برخلاف هر چیزی که در منظومه شمسی ما دیده می‌شود.