اصفهان در کانون توجه: از امنیت غذایی تا احیای زاینده‌رود و نوسازی صنعتی

توان دفاعی و موقعیت دیپلماتیک ایران

حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان و عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگویی تفصیلی، به تحلیل وضعیت آمادگی کشور در ابعاد نظامی و سیاسی پرداخت. وی تاکید کرد که جمهوری اسلامی، با تکیه بر توان نظامی و دفاعی قوی و به‌ویژه حضور اعجازگونه مردم، تمامی معادلات دشمن را برهم زده است. به گفته یزدیان، دشمن که تاب‌آوری مردم را کمتر از یک هفته تصور می‌کرد، با حضور مستمر آنان در صحنه، دست برتر دیپلماتیک را به ایران داد. وی افزود که امروز آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب‌های جدی دیده‌اند و خودشان تقاضای گفت‌وگو دارند، که نشان‌دهنده تغییر تراز قدرت به نفع ایران است. نیروهای نظامی کشور برای ماه‌های آینده و حتی جنگ طولانی‌مدت آمادگی کامل دارند و اجماع جهانی نیز در حال شکل‌گیری به نفع ایران است.

«دشمن با محاسباتی غلط و بر اساس تحلیل وقایع دی‌ماه، تصور می‌کرد تاب‌آوری ملت ایران کم باشد، اما امروز جمهوری اسلامی در ابعاد دفاعی، سیاسی و اقتصادی با دست برتر ظاهر شده است.»

امنیت غذایی و تامین کالاهای اساسی

در حوزه کالاهای اساسی، یزدیان اطمینان خاطر داد که جای نگرانی نیست. برآوردها نشان می‌دهد که حداقل ۱۰ میلیون تن گندم از کشاورزان در سال زراعی جاری خریداری خواهد شد که نیاز کشور را تامین کرده و وابستگی به واردات را به حداقل می‌رساند. ذخایر گندم، برنج و روغن در انبارها و بنادر کافی است. همچنین، ایران خود صادرکننده کود شیمیایی است و با وجود محدودیت‌ها در تنگه هرمز، موقعیت ژئوپولیتیک کشور امکان واردات و صادرات از مرزهای مختلف را فراهم کرده است. مجموعه‌های دانش‌بنیان نیز راهکارهای جایگزین برای کودهای وارداتی تولید کرده‌اند که تاب‌آوری کشور را افزایش می‌دهد.

تامین گوشت و نهاده‌های دامی

با توجه به بارش‌های مطلوب و وضعیت مناسب مراتع، پیش‌بینی می‌شود تولید گوشت قرمز نسبت به سال گذشته افزایش یابد. در حوزه گوشت سفید و مرغ نیز جوجه‌ریزی کافی انجام شده و ذخایر نهاده‌ها برای چند ماه آینده تضمین شده است. یزدیان اشاره کرد که با شکستن انحصار واردات نهاده‌های دامی، تنوع واردکنندگان افزایش یافته که به فراوانی کالا کمک کرده است. با این حال، تورم و کوچک شدن سفره مردم همچنان دغدغه اصلی است و دولت باید با راهکارهای جبرانی، مصرف پروتئین در سبد غذایی مردم را حفظ کند.

مدیریت بحران آب زاینده‌رود

موضوع حیاتی زاینده‌رود و وعده‌های مکرر در خصوص آن، از دغدغه‌های اصلی مردم اصفهان است. یزدیان تاکید کرد که پیگیری‌ها از حالت شعاری خارج شده است:

• طرح کوهرنگ سه: سیستم پمپاژ موقت با هشت پمپ فعال شده و حدود ۶ مترمکعب بر ثانیه آب به حوضه زاینده‌رود پمپاژ می‌شود. پیش‌بینی می‌شود بیش از ۶۰ میلیون مترمکعب آب در این فاز منتقل شود.
• طرح انتقال آب از جنوب استان: این طرح در حال اجراست و افق بهره‌برداری از فاز نخست آن سال ۱۴۰۵ است که تحولی جدی در تراز آبی استان ایجاد خواهد کرد.

با بهره‌برداری از فاز اول انتقال آب از دریا، برداشت صنایع از زاینده‌رود در سال جاری باید به کمتر از نصف کاهش یابد و به تدریج به صفر برسد. وزارت نیرو نیز موظف به نصب کنتورهای هوشمند و قطع برق پمپاژهای غیرمجاز، به‌ویژه در مناطق بالادست، شده است. در بودجه ۱۴۰۵ نیز جرایم بازدارنده سنگینی برای برداشت‌های خارج از پروانه پیش‌بینی شده است. این اقدامات، ایجاد جریان دائمی زاینده‌رود را به یک امر دست‌یافتنی تبدیل می‌کند که نیازمند شجاعت در مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح در حوزه مصرف است.

بازگشایی آب برای کشاورزی و محیط زیست

طبق برنامه‌ریزی‌ها، بازگشایی آب برای مصارف کشاورزی و زیست‌محیطی برای اواخر اردیبهشت یا اوایل خردادماه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است. هدف این است که این بازگشایی مقطعی نباشد و جریان آب حداقل برای چند ماه استمرار داشته باشد تا کشاورزان شرق و غرب اصفهان بهره‌مند شده و مسائل زیست‌محیطی و فرونشست مدیریت شود. ذخیره سد زاینده‌رود با بارش ۱۰۰۹ میلی‌متری در سرشاخه‌ها، وضعیت بهتری نسبت به سال قبل دارد.

مدیریت برداشت‌های غیرمجاز

وزارت نیرو با قاطعیت بیشتری وارد عمل شده و در بودجه سال ۱۴۰۵، جرایم بازدارنده‌ای برای برداشت‌های غیرمجاز مصوب شده است. همچنین مقرر شد از طریق قطع برق پمپاژهای فاقد پروانه یا دارای برداشت مازاد، مدیریت مصرف اعمال شود. این بستر قانونی شفاف، با حمایت دستگاه قضایی، از توسعه غیرقانونی در بالادست جلوگیری خواهد کرد.

بازآفرینی زیرساخت‌های آسیب‌دیده و نوسازی صنعتی

در خصوص بازسازی منازل آسیب‌دیده در جریان تنش‌های اخیر، دولت شهرداری‌ها را موظف به بازسازی مناطق آسیب‌دیده در کلان‌شهرها کرده است. برای خسارات جزئی، وام‌های کم‌بهره و کمک‌های بلاعوض تخصیص یافته و برای موارد شدیدتر، طرح‌های تهاتر زمین و واگذاری مسکن در حال تدوین است. یزدیان تاکید کرد که اصفهان نباید دیگر یک استان «برخوردار» تلقی شود که بار هزینه‌هایش را به تنهایی به دوش بکشد، زیرا صنایع بزرگ آن نیز آسیب دیده‌اند و دولت باید با تمام توان پای کار بازسازی زیرساخت‌های این استان بیاید.

هوای پاک اصفهان و راهبردهای آینده

در مورد هوای پاک بی‌سابقه اصفهان، بررسی‌های کارشناسی در حال انجام است. کاهش ترددها و توقف موقت برخی خطوط تولیدی بر کیفیت هوا اثرگذار بوده است. اما فراتر از آن، احتمال «جنگ اقلیمی» و دستکاری‌های جوی نیز باید رصد شود. اگر ثابت شود توقف فعالیت یک صنعت خاص یا تغییر در سیستم حمل‌ونقل عامل اصلی هوای پاک است، در طرح‌های توسعه‌ای و بازسازی صنایع پساجنگ، جابجایی واحدهای آلاینده به نقاط دور از مرکز شهر یا نزدیکی دریا به عنوان یک اولویت قطعی دنبال خواهد شد. نوسازی صنعت فولاد با رویکرد کاهش مصرف آب و آلودگی در دستور کار است تا آسمان آبی اصفهان پس از عبور از بحران فراموش نشود.

پیام به تولیدکنندگان و عشایر استان

یزدیان در پایان، پیامی برای تولیدکنندگان و عشایر استان داشت: اتحادیه‌های دام و طیور اصفهان باید مستقلاً اقدام به واردات نهاده کنند تا وابستگی به مرکز کاهش یابد. اصفهان قطب تولید شیر و گوشت کشور است و بروکراسی یا تنش‌های مرزی نباید تولید در این بخش را متوقف کند. استقلال در تامین و توزیع نهاده، کلید ثبات قیمت‌ها در ماه‌های آتی خواهد بود.

چالش‌های محیط زیستی و صنعتی اصفهان

حوضه آبریز زاینده‌رود سال‌هاست با بحران مدیریت منابع و مصارف دست و پنجه نرم می‌کند. همچنین، در پی تنش‌های منطقه‌ای اخیر و آسیب به برخی زیرساخت‌های انرژی، بحث پدافند غیرعامل در صنایع مادر استان نظیر فولاد مبارکه و پالایشگاه اصفهان به یکی از اولویت‌های اصلی مجلس دوازدهم تبدیل شده است. موضوع فرونشست زمین در دشت اصفهان نیز که از حد بحران گذشته، ضرورت جریان مستمر آب در بستر رودخانه را از یک مطالبه صنفی کشاورزی به یک ضرورت زیستی برای حفظ تمدن اصفهان تغییر داده است.

طرح ۹ ماده‌ای احیای حوضه آبریز زاینده‌رود که در سال ۱۳۹۲ به تصویب شورای عالی آب رسید، بر توقف بارگذاری‌های جدید، ساماندهی برداشت‌ها و تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام تاکید دارد. چالش فرونشست زمین در سال‌های اخیر به یکی از بحران‌های اصلی محیط زیستی کشور تبدیل شده که لزوم تسریع در اجرای پروژه‌های انتقال آب از جنوب استان و دریای عمان را دوچندان کرده است. همچنین، نوسازی صنایع با پیوست‌های زیست‌محیطی مجدداً در اولویت برنامه‌های میان‌مدت دولت و مجلس قرار گرفته است.