لزوم تمرکز و تجمیع سازمان مدیریت بحران ذیل ریاست جمهوری

ضرورت تمرکز در مدیریت بحران

محمد بیات در گفت‌وگو با خبرنگاران، به تشریح چالش‌های فعلی در مدیریت بحران کشور پرداخت و اظهار داشت که ساختار کنونی سازمان مدیریت بحران، به دلیل پراکندگی وظایف و ارتباط با نهادهای متعدد نظیر بهداشت و درمان و هلال احمر، موجب عدم شفافیت در پاسخگویی شده است. وی تأکید کرد: «اگر این سازمان تبدیل به معاونت شود و زیر نظر دولت قرار گیرد، در مواقع لزوم می‌توانیم برای پاسخگویی یقه یک نفر را بگیریم. در صورتی که الان نمی‌دانیم با چه سازمان و نهادی طرف هستیم.»

جلسه مجلس و دیدگاه‌های متفاوت

این عضو کمیسیون شوراها به برگزاری جلسه‌ای در مجلس شورای اسلامی با حضور نهادها و سازمان‌های مرتبط برای تعیین تکلیف ساختار سازمان مدیریت بحران اشاره کرد. در این جلسه، طرح موضوع شد که سازمان مدیریت بحران مستقیماً ذیل نهاد ریاست جمهوری قرار گیرد. با این حال، بیات خاطرنشان کرد که «هر سازمان و نهاد و شخصی از منظر خودش به موضوع نگاه می‌کند. ما به دنبال تجمیع همه این سازمان و نهادها ذیل یک معاونت یا وزارت‌خانه هستیم؛ چراکه یک جایی باید برای پاسخگویی وجود داشته باشد.»

چالش‌های بازسازی و جبران خسارات

بیات با اشاره به اهمیت تولید اطلاعات و بازخوانی عوامل بحران‌زا، به نمونه‌هایی از ناهماهنگی در مدیریت بحران‌ها اشاره کرد. وی اظهار داشت که در بحث «جنگ تحمیلی سوم» در کلان‌شهرها، بازسازی منازل تخریب شده بر عهده شهرداری‌ها بوده، در حالی که در شهرهای کوچک این مسئولیت به بنیاد مسکن واگذار شده است. اما نکته قابل تأمل اینجاست که:

«در بحث‌های معیشتی و جبران خسارات لوازم خانگی هنوز یک متولی پیدا نشده است!»

وی افزود که در شهرهای بزرگ مانند تهران و اصفهان، کمک‌های معیشتی و وسایل زندگی به مردم آسیب‌دیده ارائه می‌شود، اما در شهرهای کوچک باید سریع‌تر متولی این امور مشخص شود تا امکانات لازم در اختیار مردم قرار گیرد.

دیدگاه‌های بخش‌های مختلف

بیات در پاسخ به این سوال که چرا مدیریت بحران باید متمرکز و فراتر از دستگاه‌های اجرایی باشد و این رویکرد در ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته است، گفت که بی‌توجهی نشده، اما هر بخش دیدگاه خاص خود را دارد. به عنوان مثال:

• بخشی که ذیل وزارت بهداشت و درمان قرار دارد، معتقد است که ۹۸ درصد بحران‌ها در حوزه تخصصی بهداشت و درمان است و باید زیر نظر این وزارتخانه باشد.
• هلال احمر نیز بیان می‌کند که اگر داوطلبان آزاد تجمیع شوند، دیگر جایگاهی نخواهند داشت.
• خود سازمان مدیریت بحران نیز عنوان می‌کند که با وجود عنوان «مدیر و رئیس بحران کشور»، اختیارات محدودی دارد.

راهکار نهایی: تجمیع و تصمیم‌گیری کارشناسی

بیات در نهایت تأکید کرد که تمامی این سازمان‌ها باید ذیل یک نهاد واحد، یعنی معاونت تحت نظر ریاست جمهوری، تجمیع شوند. این امر امکان مطالبه‌گری و پاسخگویی را فراهم خواهد کرد. وی افزود: «باید روی این قضیه فکر و تأمل شود و نظر کارشناسی و تجمیعی هلال احمر، متولیان بحران و بهداشت و درمان گرفته شود و بعد تعیین تکلیف شود. نباید احساسی تصمیم‌گیری شود و چیزی را مصوب کنیم که چند سال بعد بگوییم این چیزی که تصویب کردیم به درد نمی‌خورد.»