مصرف گوشت قرمز ایرانیان به کف 14 ساله رسید: تحلیل آماری و استانی

گوشت قرمز، بخش جدایی‌ناپذیری از سبد غذایی خانواده‌های ایرانی، همواره نه تنها منبعی برای لذت‌های آشپزی بوده، بلکه نقش حیاتی در تأمین پروتئین و سلامت بدن ایفا می‌کند. این گزارش با بررسی دقیق داده‌های مرکز آمار، روند متوسط مصرف گوشت قرمز یک خانوار ایرانی را در بازه زمانی 14 ساله از سال 1390 تا 1403 تحلیل کرده و همچنین به تفکیک استان‌ها در سال 1403 می‌پردازد.

مصرف گوشت قرمز به پایین‌ترین سطح 14 سال اخیر رسید

روند متوسط مصرف گوشت قرمز در خانوارهای ایرانی از سال 1390 تا 1403 مسیری نزولی را طی کرده است. در سال 1390، متوسط مصرف ماهانه هر خانوار حدود 2.8 کیلوگرم بود که نسبت به سال‌های بعد، شرایط ویژه‌ای داشت. در آن زمان، شدت تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران کمتر بود و پرداخت یارانه 45 دلاری به هر فرد، قدرت خرید قابل‌توجهی را برای مردم فراهم کرده بود.

پس از سال 1390، با تشدید تحریم‌های اقتصادی، تورم افزایش یافت و قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرد. این عوامل منجر به کاهش میانگین مصرف گوشت قرمز شد؛ به طوری که در سال 1392، این رقم به 2.19 کیلوگرم در ماه رسید. با این حال، پس از توافق برجام و کاهش نسبی تورم، روند کاهشی متوقف و برای مدتی ثابت ماند.

خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، دوباره به افزایش تورم دامن زد و در سال 1398، مصرف ماهانه گوشت قرمز هر خانوار به 1.38 کیلوگرم کاهش یافت. اگرچه از سال 1398 تا 1400 شاهد افزایش نسبی مصرف به 1.8 کیلوگرم بودیم که دلایل آن می‌تواند شامل جایگزینی با کالاهای دیگر یا افزایش مصرف در دوران کرونا به دلیل عدم اطمینان از آینده باشد. اما از سال 1401، این روند دوباره کاهشی شد و در سال 1403، متوسط مصرف گوشت قرمز به 1 کیلو و 250 گرم در ماه رسید که پایین‌ترین مقدار در 14 سال گذشته محسوب می‌شود.

وضعیت مصرف گوشت قرمز در استان‌ها در سال 1403

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در سال 1403، استان مرکزی با متوسط مصرف 2.45 کیلوگرم در ماه، بالاترین میزان مصرف گوشت قرمز را در میان استان‌ها داشته است. پس از آن، چهارمحال و بختیاری با 2.33 کیلوگرم در رتبه دوم قرار دارد. استان‌های گلستان، خراسان جنوبی، قم، یزد و ایلام نیز در رتبه‌های بعدی مصرف بالا قرار گرفته‌اند.

در مقابل، استان‌های هرمزگان و آذربایجان غربی در انتهای این رتبه‌بندی قرار دارند. یک خانوار در استان هرمزگان در سال 1403، به طور متوسط تنها 0.6 کیلوگرم گوشت قرمز در ماه مصرف کرده که کمترین مقدار در میان تمام استان‌ها است.

نکته: ممکن است برخی ارقام با مشاهدات میدانی مغایرت داشته باشند که این امر می‌تواند ناشی از نحوه تکمیل پرسشنامه‌های مرکز آمار باشد؛ به عنوان مثال، خریدهای عمده در برخی استان‌ها می‌تواند منجر به ثبت ارقام غیرمعمول در ماه‌های سرشماری شود.