شیوع هانتاویروس در کشتی تفریحی: ۳ نفر جان باختند، هشدار جهانی صادر شد

هانتاویروس چیست و چگونه منتقل می‌شود؟

هانتاویروس گروهی از ویروس‌ها است که عمدتاً توسط جوندگان منتقل می‌شود. راه اصلی سرایت به انسان از طریق استنشاق ذرات معلق در هوا است که از فضولات خشک‌شده (ادرار، مدفوع) یا بزاق این حیوانات آلوده ایجاد می‌شوند. این ذرات پس از ورود به دستگاه تنفسی انسان، عفونت را آغاز می‌کنند.

• راه‌های انتقال: استنشاق ذرات معلق از فضولات جوندگان، ادرار، مدفوع یا بزاق.
• موارد نادر: انتقال از طریق گازگرفتگی یا خراش ناشی از جوندگان نیز ممکن است.

انواع بیماری و علائم

این ویروس می‌تواند باعث دو بیماری شدید در انسان شود که هر دو می‌توانند کشنده باشند:

نشانگان ریوی هانتاویروس (HPS)

این نوع بیماری معمولاً با علائم اولیه زیر آغاز می‌شود:

• خستگی
• تب
• دردهای عضلانی

سپس این علائم با موارد شدیدتری مانند سردرد، سرگیجه، لرز و مشکلات گوارشی ادامه می‌یابد. در صورت بروز علائم تنفسی، میزان مرگ‌ومیر آن حدود ۳۸ درصد گزارش شده است.

تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی (HFRS)

این بیماری شدت بیشتری دارد و عمدتاً کلیه‌ها را درگیر می‌کند. علائم پیشرفته شامل موارد زیر است:

• افت فشار خون
• خونریزی داخلی
• نارسایی حاد کلیه

آمار جهانی و شیوع

بر اساس گزارش موسسه‌های ملی بهداشت، سالانه حدود ۱۵۰ هزار مورد از نوع کلیوی این بیماری در جهان ثبت می‌شود. بیشترین موارد در اروپا و آسیا رخ می‌دهند که بیش از نیمی از آن‌ها مربوط به چین است. در ایالات متحده نیز از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۳، در مجموع ۸۹۰ مورد ابتلا به هانتاویروس ثبت شده است. یکی از گونه‌های اصلی این ویروس که توسط موش قهوه‌ای منتقل می‌شود، در سراسر جهان، از جمله آمریکا، وجود دارد.

درمان و پیشگیری

در حال حاضر، درمان اختصاصی برای عفونت‌های ناشی از هانتاویروس وجود ندارد. درمان‌های موجود حمایتی هستند و برای کاهش علائم به کار می‌روند:

• اکسیژن‌درمانی
• استفاده از دستگاه‌های کمک‌تنفسی
• داروهای ضدویروسی
• دیالیز در موارد نارسایی کلیه

بیماران با علائم شدید ممکن است نیاز به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه و در موارد حاد، لوله‌گذاری تنفسی داشته باشند.

توصیه‌های پیشگیرانه:

برای جلوگیری از ابتلا به هانتاویروس، اقدامات زیر توصیه می‌شود:

• کاهش تماس با جوندگان: به حداقل رساندن تماس با جوندگان در خانه یا محل کار.
• مسدود کردن راه‌های ورودی: بستن راه‌های ورود جوندگان به فضاهایی مانند زیرزمین یا شیروانی.
• استفاده از تجهیزات محافظتی: هنگام پاک‌سازی فضولات جوندگان، استفاده از ماسک و دستکش برای جلوگیری از استنشاق ذرات آلوده ضروری است.

موارد اخیر ابتلا

در فوریه ۲۰۲۵، بتسی آراکاوا، همسر جین هکمن، بازیگر برنده جایزه اسکار، بر اثر یک بیماری تنفسی مرتبط با هانتاویروس درگذشت. پزشکان معتقدند او به نوع ریوی این بیماری مبتلا شده بود که شایع‌ترین شکل آن در آمریکا است. در ساختمان‌های اطراف محل زندگی او، لانه‌ها و بقایای جوندگان مرده پیدا شده بود و گزارش‌های پلیس نشان می‌دهد که او پیش از مرگ، درباره علائم آنفلوآنزا و کووید جست‌وجو کرده بود.