کفش‌های سبک‌تر از صابون: رکوردشکنی بی‌سابقه در ماراتن لندن

در یک رویداد ورزشی تاریخی، سباستین ساوه با ثبت زمان ۱ ساعت و ۵۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه در ماراتن لندن، نه تنها رکورد جهانی کلوین کیپتوم را شکست، بلکه مرزهای جدیدی از توانایی انسانی و پیشرفت فناوری را تعریف کرد. این دستاورد چشمگیر، که تنها دو روز پس از معرفی کفش‌های جدید آدیداس رقم خورد، بار دیگر بحث‌ها را درباره نقش فناوری در ورزش‌های استقامتی داغ کرده است.

رکوردهای بی‌سابقه در ماراتن لندن

«سباستین ساوه» ۳۱ ساله، با زمان ۱ ساعت و ۵۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه، به طور رسمی رکورد جهانی ماراتن را جابه‌جا کرد. این در حالی است که پیش از این، «الیود کیپچوگه» در سال ۲۰۱۹ ماراتن را زیر دو ساعت دویده بود، اما آن رکورد در شرایطی کنترل‌شده و نه در یک مسابقه رسمی به ثبت رسید.

سباستین ساوه: ۱:۵۹:۳۰ (رکورد جدید جهانی مردان)
یومیف کجلچا: ۱:۵۹:۴۰ (دومین مردی که زیر دو ساعت دوید)
تیگست آسیفا: ۲:۱۵:۴۱ (بهبود ۹ ثانیه‌ای رکورد جهانی زنان)

این رکوردهای شگفت‌انگیز در ورزشی که پیشرفت‌ها معمولاً بسیار جزئی هستند، سوالات زیادی را در مورد عوامل موفقیت این ورزشکاران مطرح کرده است.

آشنایی با «آدیزرو آدیوس پرو ایوو ۳»

هر سه ورزشکار رکوردشکن، از کفش‌های آدیداس مدل «آدیزرو آدیوس پرو ایوو ۳» استفاده کردند. این مدل که تنها دو روز قبل از مسابقه (۲۵ آوریل) معرفی شد، نتیجه سه سال همکاری آدیداس با ساوه، کجلچا و آسیفا است.

آسیفا یکشنبه گذشته رکورد جهانی خودش را نه ثانیه ارتقا داد

ویژگی‌های منحصر به فرد «پرو ایوو ۳»

وزن فوق‌العاده سبک: با وزن تنها ۹۹ گرم، این کفش اولین «سوپر کفش» است که وزنی کمتر از ۱۰۰ گرم دارد؛ سبکتر از یک سیب متوسط یا یک قالب صابون.
فناوری کربن پیشرفته: برخلاف مدل‌های قبلی که از صفحات کربنی در کف کفش استفاده می‌کردند، «پرو ایوو ۳» از فناوری کربن در دور تا دور لایه میانی کفش بهره می‌برد. این نوآوری به کاهش وزن و بهبود کیفیت دویدن کمک شایانی کرده است.

پاتریک ناوا، معاون بخش دوومیدانی آدیداس، اظهار داشت: «در این سطح از رقابت، تمام جزئیات اهمیت دارند و اندازه‌‌ها حتی تا مقیاس نانوگرم در نظر گرفته می‌شوند. این یک فرآیند طولانی بود و به محصولی رسیدیم که واقعا حس کفش مسابقه را تغییر می‌دهد.»

این کفش‌ها در تعداد محدودی عرضه شده و انتظار می‌رود در اواخر سال با قیمت حدود ۴۵۰ پوند به طور گسترده وارد بازار شوند.

رقابت برندها: آدیداس در برابر نایکی

در سال‌های اخیر، نایکی با کفش‌هایی مانند «آلفافلای» و «آلفافلای ۳» پیشتاز بازار کفش‌های ماراتن بود. «الیود کیپچوگه» در سال ۲۰۱۹ و «کلوین کیپتوم» در سال ۲۰۲۳ با کفش‌های نایکی رکوردهای قابل توجهی را به ثبت رساندند.

اما با رکوردهای جدید ساوه و آسیفا، آدیداس اکنون می‌تواند ادعا کند که سریع‌ترین مرد و زن تاریخ ماراتن از کفش‌های این برند استفاده کرده‌اند. با این حال، رقابت میان برندهای بزرگ مانند ایسیکس، بروکس، هوکا، ساکونی و نیو بالانس همچنان شدید است.

قوانین «سوپر کفش‌ها» و آینده فناوری

فدراسیون جهانی دوومیدانی در ژانویه ۲۰۲۲ قوانین جدیدی برای کفش‌های ورزشی وضع کرد. بر اساس این قوانین:

کفش‌ها باید برای همه ورزشکاران قابل دسترس باشند.
حداکثر ضخامت کفی نباید بیش از ۴۰ میلی‌متر باشد.
نباید بیش از یک صفحه کربنی در کفش استفاده شود.

اگر کفشی از این محدودیت‌ها فراتر رود، رکورد ثبت‌شده با آن رسمی نخواهد بود. با وجود این محدودیت‌ها، شرکت‌ها همچنان به دنبال نوآوری و کسب مزیت‌های رقابتی هستند. ناوا معتقد است که هنوز مشخص نیست این فناوری تا کجا پیش خواهد رفت و ساوه نیز باور دارد که می‌تواند حتی سریع‌تر بدود.

فراتر از کفش: نقش علم ورزش و تغذیه

علاوه بر پیشرفت فناوری کفش‌ها، علم ورزش نیز در دو دهه گذشته به سرعت پیشرفت کرده است. امروزه دانش بیشتری درباره حفظ سطح گلیکوژن بدن و عبور از «دیوار انرژی» در طول مسابقه ماراتن (۴۲.۲ کیلومتر) وجود دارد.

تیم تغذیه ورزشی «مارتن» در ۱۲ ماه گذشته با ساوه همکاری کرده است تا او بتواند در هر ساعت ۹۰ تا ۱۲۰ گرم کربوهیدرات مصرف کند. این امر به حفظ سطح گلیکوژن و استفاده از کربوهیدرات به عنوان منبع اصلی انرژی کمک می‌کند.

مسئله دوپینگ همواره سایه‌ای بر رکوردهای بزرگ افکنده است. پس از محرومیت سه ساله «روث چپن‌گتیچ» در سال ۲۰۲۵ به دلیل دوپینگ، ساوه و آدیداس خواستار افزایش آزمایش‌های ضد دوپینگ او شدند و آدیداس ۵۰ هزار دلار برای این منظور پیش از ماراتن برلین ۲۰۲۵ پرداخت کرد.