چالش‌های خدمت‌رسانی قضایی در بحران و ضرورت توسعه زیرساخت‌های الکترونیک

وابستگی به دفاتر الکترونیک: گلوگاهی در مسیر عدالت

علی یزدی‌خواه، رئیس مجمع نمایندگان تهران، تأکید کرد که دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در حال حاضر تنها مسیر ورود مردم به فرآیند قضایی هستند. این وابستگی کامل، حتی در شرایط عادی نیز محل بحث است، اما در زمان بحران، تعطیلی یا اختلال در فعالیت این دفاتر، مستقیماً بر حق مردم برای ثبت دادخواست، شکواییه و پیگیری امور قضایی تأثیر می‌گذارد.

تکلیف قانونی اجرا نشده: سامانه خودکاربری

یزدی‌خواه به تکلیف قانونی قوه قضاییه در برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد.

بند «خ» ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم، قوه قضاییه را مکلف کرده است سامانه خودکاربری برای تمامی اشخاص ایجاد کند تا مردم بتوانند بدون نیاز به مراجعه حضوری، دادخواست و شکواییه خود را به‌صورت برخط ثبت کنند.

در این نشست تأکید شد که محدود ماندن خدمات خودکاربری و استمرار وابستگی مردم به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، یکی از گلوگاه‌های اصلی در مسیر دسترسی پایدار به خدمات قوه قضاییه است. اگر این سامانه با ظرفیت بخش خصوصی و زیرساخت‌های مناسب پیش از وقوع بحران‌ها راه‌اندازی می‌شد، مردم حتی در شرایط بحرانی نیز امکان طرح دعاوی و پیگیری حقوق خود را از دست نمی‌دادند.

محدودیت دسترسی قضات: مانعی برای دادرسی مستمر

یکی دیگر از موضوعات مهم مطرح شده، محدودیت‌های موجود در دسترسی قضات به سامانه‌های قضایی بود. عدم دسترسی کامل و امن قضات به سامانه سمپ در خارج از محیط محاکم، یکی از موانع جدی در استمرار فرآیند دادرسی در شرایط خاص است. یزدی‌خواه اظهار داشت: «در دنیای امروز، زیرساخت قضایی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که حتی در زمان بحران نیز امکان انجام وظایف قضایی با رعایت ضوابط امنیتی و محرمانگی فراهم باشد.»

ضرورت توسعه زیرساخت‌های نوآورانه

رئیس مجمع نمایندگان تهران با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های نوآورانه در قوه قضاییه، به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم توسعه رسیدگی الکترونیکی
• ضعف در خدمات غیرحضوری
• نبود زیرساخت‌های نوآورانه و هوشمند متناسب با نیاز‌های روز

وی افزود: «این مسائل باید با نگاه تحولی و برنامه‌محور برطرف شود. در دنیای کنونی، نباید تحقق عدالت وابسته به حضور فیزیکی در یک نقطه خاص باشد.»

تعهد مجمع نمایندگان تهران

در پایان، یزدی‌خواه خاطرنشان کرد که استمرار خدمت‌رسانی قضایی در شرایط بحرانی یک ضرورت است و نباید حق مردم برای دستیابی به عدالت، به دلیل ضعف در زیرساخت‌ها متوقف شود. مجمع نمایندگان تهران این موضوع را تا حصول نتیجه مطلوب و رفع موانع موجود پیگیری خواهد کرد.