«شیدای میهن»: یادبود چهلمین روز درگذشت اصغر دادبه با حضور وزیر فرهنگ

مراسم یادبود چهلمین روز درگذشت زنده‌یاد اصغر دادبه، مدیر فقید بخش ادبیات و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، با عنوان «شیدای میهن» در روز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت ماه برگزار شد. این آیین با حضور جمع کثیری از چهره‌های برجسته فرهنگی، ادبی و علمی کشور، از جمله سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کاظم موسوی‌بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، و ژاله آموزگار، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همراه بود.

در این مراسم، فیلم مستندی به کارگردانی سهام‌الدّین بورقانی به نمایش درآمد که به زندگی و آثار این ادیب و پژوهشگر فقید می‌پرداخت.

ادبیات، تجلی ایران و هسته هویت ایرانی

سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سخنرانی خود ضمن ادای احترام به مقام علمی و ادبی اصغر دادبه، به ابعاد مختلف شخصیت و اندیشه او پرداخت. صالحی اظهار داشت که دادبه هرچند دانش‌آموخته فلسفه بود، اما تمام عمر خود را وقف ادبیات کرد و ادبیات را تجلی و ریشه ایران می‌دانست. به باور دادبه، ادبیات در ایران جایگاهی بی‌بدیل دارد و برخلاف سایر تمدن‌ها، هسته و جان‌مایه هویت ایرانی است.

«اگر ادبیات را از آن بگیریم، ایران و ایرانی باقی نمی‌ماند.»

وزیر فرهنگ تاکید کرد که اصغر دادبه، ادبیات را زبان حکمت ایرانی می‌دانست و معتقد بود که تمدن ایرانی، زبان فارسی را به عنوان زبان حکمت خود برگزیده است. او به این نکته اشاره کرد که شعر، چه پیش و چه پس از اسلام، همواره زبان حکمت ایران بوده است.

نظریه اخلاقی حکمت ایرانی: کم‌آزاری

صالحی در ادامه به توجه دادبه به نظریه اخلاقی حکمت ایرانی اشاره کرد و «کم‌آزاری» را یکی از پایه‌های اصلی این حکمت دانست. او توضیح داد که در دیدگاه اصغر دادبه، کم‌آزاری در حکمت ایرانی به معنای «بی‌آزاری» است و این مفهوم، جان‌مایه حکمت ایرانی محسوب می‌شود که حتی به ادبیات و فلسفه هندو نیز راه یافته است. دادبه در طول زندگی خود تلاش کرد تا نسبت میان حکمت ایرانی و ادبیات را کشف کند و نظریه بی‌آزاری را در حکمت ایرانی برجسته سازد.

آثار دادبه با این نگاه تدوین شده بود که ادبیات، هویت و زبان ایران است و او تمام عمر خود را وقف این باور کرد.

خلیج فارس، گره‌خورده به ایران

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، به ایام خلیج فارس اشاره کرد و آن را از دو منظر مهم دانست: دهم اردیبهشت ماه به عنوان روز ملی خلیج فارس و همچنین فضای تهاجم‌های اخیر. صالحی با اشاره به سروده‌های اصغر دادبه، ابیاتی را که وی در سال ۱۳۹۲ در سفر به جزیره بوموسی سروده بود، قرائت کرد:

خلیج فارس به ایرانمان گره خورده است
به سرزمین نیاکانمان گره خورده است
به حکم حب وطن هرکجای این بر و بوم
چو پیکری است که به اجدادمان گره خورده است