خبر کامل
تلسکوپ جیمز وب برای اولین بار سطح سنگی یک سیاره فراخورشیدی را رصد کرد
تلسکوپ فضایی جیمز وب برای اولین بار در تاریخ اخترشناسی، به جای رصد جو سیارات فراخورشیدی، موفق شد مستقیماً سطح سخت و سنگی یک سیاره خارج از منظومه شمسی را واکاوی کند. این دستاورد بی‌سابقه، افق‌های جدیدی را در درک ما از جهان‌های سنگی دوردست می‌گشاید و به دانشمندان امکان می‌دهد تا به جای حدس و گمان، به بررسی مستقیم ترکیبات سطحی این سیارات بپردازند.
اکتشافات بی‌سابقه در سیاره LHS 3844 b
دانشمندان با بهره‌گیری از قابلیت‌های بی‌نظیر تلسکوپ جیمز وب، سیاره‌ای به نام LHS 3844 b را مورد بررسی قرار دادند. این سیاره که تقریباً ۳۰ درصد بزرگ‌تر از زمین است، در فاصله پنجاه سال نوری از ما قرار دارد. برخلاف رویکرد معمول که بر تحلیل اتمسفر سیارات دوردست تمرکز دارد، این بار محور اصلی تحقیقات بر گرمای ساطع‌شده از پوسته خود سیاره متمرکز بود.
نتایج اولیه حاکی از آن است که LHS 3844 b دنیایی کاملاً تاریک، گداخته و بایر است که هیچ نشانی از حیات یا اتمسفر در آن دیده نمی‌شود. این سیاره سنگی که نخستین بار در سال ۲۰۱۹ کشف شد، در مداری بسیار نزدیک به یک ستاره کوتوله سرخ می‌چرخد. هر چرخش کامل آن به دور ستاره‌اش تنها یازده ساعت به طول می‌انجامد.
ویژگی بارز این سیاره، قفل گرانشی آن است که به دلیل نزدیکی بیش از حد به ستاره‌اش رخ داده است. این پدیده باعث می‌شود که همواره یک سمت سیاره رو به ستاره باشد و در نتیجه، دمای آن بخش تا ۷۲۵ درجه سانتی‌گراد افزایش یابد، در حالی که سمت دیگر در تاریکی ابدی و سرمای شدید به سر می‌برد.
روش‌شناسی و تحلیل داده‌ها
محققان مؤسسه ماکس پلانک طی یک دوره دو ساله، سه بار عبور این سیاره از پشت ستاره‌اش را با دقت رصد کردند. با استفاده از ابزار فروسرخ تلسکوپ جیمز وب، تشعشعات گرمایی برخاسته از سطح داغ LHS 3844 b با دقت بی‌نظیری اندازه‌گیری شد.
ترکیبات سطحی و شباهت‌ها
تحلیل داده‌های به دست آمده و مقایسه آن‌ها با کانی‌های موجود در زمین، مریخ و ماه، نشان داد که پوسته این سیاره شباهتی به زمین ندارد. در سطح آن، خبری از سیلیس و گرانیت که حاصل فرایندهای آبی و زمین‌ساختی هستند، نیست. در عوض، سطح این سیاره دوردست پوشیده از سنگ‌های بازالتی سیاه و آتشفشانی است که مقادیر زیادی آهن و منیزیم دارند. این ویژگی‌ها، شباهت عجیبی بین LHS 3844 b و سیاراتی مانند عطارد یا حتی ماه ایجاد می‌کند.
محققان مرکز اخترفیزیک هاروارد تقریباً فقدان آب و اتمسفر در این سیاره را قطعی می‌دانند. ابزار دقیق جیمز وب هیچ اثری از گازهایی مانند دی‌اکسیدکربن یا گوگرد که معمولاً در فعالیت‌های آتشفشانی آزاد می‌شوند، نیافته است.
فرضیه‌های موجود درباره ماهیت سیاره
در حال حاضر، دو فرضیه اصلی برای توجیه وضعیت ظاهری این سیاره مطرح است:
- فرضیه اول: سطح جوان و گدازه‌ای
این فرضیه احتمال می‌دهد که سیاره دارای سطحی جوان و پوشیده از گدازه‌های تازه آتشفشانی باشد که هنوز توسط ذرات کیهانی فرسایش نیافته‌اند. با این حال، عدم ردیابی گازهای آتشفشانی، این احتمال را با تردید مواجه می‌کند. - فرضیه دوم: لایه ضخیم خاک و مواد پودری
این فرضیه که به منطق علمی نزدیک‌تر به نظر می‌رسد، بیان می‌کند که سیاره احتمالاً توسط لایه‌ای ضخیم از خاک و مواد تیره و پودری پوشیده شده است. این لایه در طول میلیون‌ها سال تابش ستاره‌ای و برخورد شهاب‌سنگ‌ها به این شکل درآمده است.
اخترشناسان امیدوارند در مأموریت‌های آتی تلسکوپ جیمز وب بتوانند با تکرار این تکنیک، ماهیت دقیق پوسته این سیاره و سایر جهان‌های سنگی مشابه را رمزگشایی کنند. این پیشرفت‌ها می‌تواند به درک بهتری از چگونگی شکل‌گیری و تکامل سیارات سنگی منجر شود. یافته‌های این پژوهش در ژورنال معتبر Nature Astronomy منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
