بنیاد رودکی در سال بحرانی ۱۴۰۴: چالش‌ها، تغییرات و برنامه‌های آینده

تغییرات در هیئت امنا و هیئت مدیره بنیاد رودکی

بنیاد فرهنگی هنری رودکی، به دلیل نوع فعالیت‌هایش، یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های مرتبط با فعالیت‌های هنری کشور، به‌ویژه در پایتخت است. این نهاد ویژه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخیراً شاهد تغییرات اساسی در ترکیب هیئت مدیره و هیئت امنای خود بوده است. شایعاتی درباره تغییر مدیرعامل نیز مطرح شده بود که فعلاً تکذیب شده و باید دید در آینده چه اتفاقاتی رخ خواهد داد.

ترکیب جدید اعضای هیئت امنا و هیئت مدیره بنیاد فرهنگی هنری رودکی به شرح زیر است:

• رئیس هیئت امنا: سیدعباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)
• اعضای هیئت امنا: سید حمید پورمحمدی (رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور)، مهدی شفیعی (معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - دبیر هیئت امنا)، لادن حیدری، علی غیاثی ندوشن
• رئیس هیئت مدیره: قاسم خورشیدی
• اعضای هیئت مدیره: سیدحسین سیدزاده، احمدحسین فتایی

محمد اله یاری فومنی، مدیرعامل فعلی بنیاد رودکی، از مدیران باسابقه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که پیش از این در سمت‌هایی چون مدیر برنامه‌ریزی و آموزش‌های هنری و مدیرکل دفتر موسیقی فعالیت داشته است.

فعالیت‌های بنیاد رودکی در دوران بحران

اله یاری فومنی در اولین گفتگوی مشروح سال ۱۴۰۵ خود، به تشریح فعالیت‌های بنیاد در سال گذشته پرداخت. وی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه در اواخر خرداد و تیر ۱۴۰۴ و ایام سوگواری محرم و صفر، بیان کرد که حدود سه ماه در نیمه اول سال امکان فعالیت وجود نداشته است. پس از آن نیز وقفه دی ماه و سپس آغاز جنگ تحمیلی سوم در اسفند، بخش قابل توجهی از سال را با رکود مواجه ساخت.

با این حال، به گفته وی، اگر حدود پنج و نیم تا شش ماه از سال ۱۴۰۴ را کنار بگذاریم، مابقی ایام سال پررونق بود. سالن‌های بنیاد رودکی شامل تالار وحدت، تالار رودکی، تالار حافظ، گالری‌ها و سالن‌های برج آزادی تا حداکثر ظرفیت خود فعالیت کردند. تقاضا برای اجرای تئاتر در سال ۱۴۰۵، به دلیل کمبود فضا، چند برابر ظرفیت موجود است و بنیاد امیدوار است پس از عبور از جنگ تحمیلی، بتواند پاسخگوی نیاز هنرمندان باشد.

سیاست‌گذاری تئاتر در بنیاد رودکی

مدیرعامل بنیاد رودکی به باور سنتی برخی هنرمندان مبنی بر اینکه تالار وحدت صرفاً برای موسیقی ساخته شده، اشاره کرد و افزود که در دو سال اخیر، مراجعات برای اجرای نمایش در این تالار بسیار زیاد بوده است. تالار وحدت با امکانات فنی متحرک، معمولاً میزبان گروه‌های حرفه‌ای و نمایش‌های پرهزینه است که به قابلیت‌های خاص صحنه نیاز دارند. این موضوع، به دلیل قیمت بلیت و هزینه‌های تولید بالا، گاهی به پدیده «تئاتر لاکچری» تعبیر می‌شود.

اله یاری فومنی تأکید کرد که تالار وحدت در سال‌های اخیر هر روز در نوبت اول میزبان یک اثر نمایشی و در نوبت دوم پذیرای یک اجرای موسیقی بوده است. تالار حافظ نیز برنامه‌ریزی منظمی برای میزبانی گروه‌های نمایشی دارد و در ایام جنگ و پساجنگ، تسهیلات حمایتی برای گروه‌های حرفه‌ای، نیمه‌حرفه‌ای و دانشگاهی فراهم کرده است.

برنامه‌ریزی شده که بعد از پایان تمرین‌ها و براساس جدول جدید اجراهای بنیاد، بتوانیم دوباره شاهد به صحنه رفتن آثار نمایشی باشیم ... لذا من خیلی امیدوارم که طی روزهای آتی، ما هم در تالار حافظ، هم در تالار وحدت بتوانیم اجراهای نمایشی‌مان را شروع کنیم.

توسعه فضاهای هنری و حمایت از هنرمندان

بنیاد رودکی در نظر دارد با توجه به افزایش تقاضاها، فضاهای جدیدی برای فعالیت‌های هنری ایجاد کند. در برج آزادی، پلاتوها بازسازی و سیستم نور و صوت سالن اصلی ارتقا یافته است. همچنین، ایده تبدیل کارگاه دکور بنیاد به یک تالار نمایشی برای گروه‌های دانشجویی یا احیای آن به عنوان کارگاه‌های نجاری و آهنگری در دست بررسی است.

در خصوص ساختمان ضلع جنوب شرقی تالار وحدت نیز دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد؛ از جمله باقی ماندن به عنوان رستوران، تبدیل به سالن نشست‌های تخصصی، یا فضایی برای نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنرهای تجسمی. امید است یکی از این ایده‌ها در سال جاری نهایی شود.

در راستای حمایت از هنرمندان، هیئت مدیره بنیاد رودکی مصوب کرده است که در نیمه اول سال ۱۴۰۵، تعرفه سالن‌ها افزایش نیابد تا گروه‌های نمایشی و موسیقایی برای اجراهای عمومی رغبت بیشتری داشته باشند. همچنین، قیمت بلیت‌ها نیز با وجود افزایش نرخ تورم، در سطح سال گذشته حفظ خواهد شد.

بنیاد رودکی در حوزه تولید تئاتر نیز فعال است و قصد دارد امسال یک اثر جدید در حوزه تئاتر عروسکی به کارگردانی استاد بهروز غریب‌پور تولید کند. همچنین، از گروه‌هایی که به بنیاد مراجعه می‌کنند، بخشی از هزینه‌های جاری دریافت نمی‌شود تا از آنها حمایت مالی صورت گیرد.

همگرایی با معاونت امور هنری و برنامه‌های آموزشی

مدیرعامل بنیاد رودکی بر اهمیت همگرایی و هماهنگی با معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد و بیان داشت که گفتگوهای فراوانی با مدیران کل زیرمجموعه این معاونت صورت می‌گیرد و برخی از دست‌اندرکاران این مجموعه‌ها عضو شوراهای تخصصی بنیاد هستند. وی وضعیت فعلی همکاری را مطلوب و مناسب ارزیابی کرد.

مرکز آموزش بنیاد رودکی نیز به تازگی فعالیت تمام‌وقت خود را آغاز کرده است. هدف از این اقدام، ایجاد امید و نوید برای سایر آموزشگاه‌های آزاد هنری در تهران و تشویق مردم و استادان به از سرگیری چرخه آموزش است.