«بانک زمان» در تهران راه‌اندازی شد؛ افزایش هزینه سبد کالای اساسی

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تشریح طرح «بانک زمان»، از آغاز به کار این سامانه از تاریخ ۱۵ اردیبهشت ماه در منطقه ۴ تهران خبر داد. این طرح که بر اساس ماده ۳۱ برنامه هفتم توسعه شکل گرفته، با هدف تقویت روابط اجتماعی و انسانی در سطح محله‌ها و ایجاد خودبسندگی در جوامع محلی، خدمات مردم را در یک پلتفرم ثبت و امکان تهاتر آن‌ها را فراهم می‌کند.

ماهیت و عملکرد «بانک زمان»

«بانک زمان» یک مفهوم جهانی است که از دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز شده و بیش از ۳ هزار نمونه از آن در سراسر جهان به ثبت رسیده است. در این طرح، افراد در یک محله یا جامعه محلی، خدمات مورد نیاز یا قابل ارائه خود را ثبت می‌کنند. مبادله خدمات در این سیستم بدون پول و صرفاً بر اساس زمان و نوع خدمت انجام می‌شود. به عنوان مثال، اگر فردی به معلم خط یا تعمیرکار نیاز داشته باشد، می‌تواند از خدمات فردی در همان محله استفاده کند و در ازای آن، ساعت خدمت در حساب او ثبت می‌شود. فرد موظف است در آینده، به همان میزان به دیگران خدمت ارائه دهد.

نقش وزارت تعاون در اجرای طرح

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وظایف مهمی در راه‌اندازی و پشتیبانی از «بانک زمان» بر عهده دارد که شامل موارد زیر است:

• صدور مجوز: این وزارتخانه مسئول صدور مجوز برای شرکت‌های خصوصی است که متقاضی تأسیس و مدیریت «بانک زمان» هستند. این شرکت‌ها همانند بانک‌های معمولی که از بانک مرکزی مجوز می‌گیرند، فعالیت خواهند کرد.
• ارائه خدمات پشتیبانی: خدمات پشتیبانی شامل احراز هویت ثبت‌نام‌کنندگان در پلتفرم «بانک زمان» از طریق اتصال به کد ملی و مراجع انتظامی است. این امر به افزایش اعتماد و تضمین صلاحیت افراد کمک می‌کند.
• تضمین خدمات: یکی از مهم‌ترین وظایف وزارتخانه، تضمین کسانی است که خدمت ارائه می‌دهند اما در اجتماع محله خود نمی‌توانند خدمتی دریافت کنند. در چنین مواردی، سازمان بهزیستی کشور و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای متعهد می‌شوند به اندازه ۲۰ ساعت کار فرد، خدمات رایگان متقابل ارائه دهند. این سازوکار، نقش دولت را به عنوان ضامن در این طرح برجسته می‌کند، مشابه تضمین سپرده‌های مردم توسط بانک مرکزی در نظام بانکی.

مجوزهای لازم برای تأسیس «بانک زمان» می‌تواند به شرکت‌های فعال در حوزه فناوری اطلاعات، گروه‌های دانشجویی و حتی خیریه‌ها اعطا شود.

اهداف و مزایای اجتماعی

وزیر تعاون تأکید کرد که «بانک زمان» ابزاری مهم برای تقویت روابط اجتماعی و انسانی در سطح محله است. این طرح با افزایش اعتماد میان مردم محله، آن را به یک نهاد خودبسنده تبدیل می‌کند. هدف اصلی این خدمت رایگان، تقویت حمایت اجتماعی در جامعه است، به‌ویژه در کشورهایی که تضعیف روابط محلی به آسیب دیدن حمایت اجتماعی منجر شده است. این طرح می‌تواند برای تازه‌واردان به بازار کار یا افرادی که با کمبود منابع مالی مواجه‌اند، کارکرد مؤثری داشته باشد.

افزایش هزینه سبد کالا

در بخش دیگری از سخنان خود، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به وضعیت هزینه سبد کالا اشاره کرد و اظهار داشت که برآوردها نشان می‌دهد با قیمت‌های جدید، هزینه ۱۱ قلم کالای موجود در سبد مصرفی افزایش محسوسی داشته است. وی افزود که اگر حداقل قیمت‌ها مبنا قرار گیرد، این افزایش نزدیک به یک میلیون تومان خواهد بود. البته با توجه به تفاوت‌های زیاد قیمت‌ها در مناطق مختلف جغرافیایی کشور، رقم دقیق ممکن است متفاوت باشد.