پایداری شبکه گاز آذربایجان شرقی در بحران‌ها و توسعه زیرساخت‌ها

مدیریت بحران در زمان جنگ و تهدیدات

خدایی با بیان اینکه جنگ ۱۲ روزه فرصتی برای بهبود روش‌ها و راهبردهای شرکت گاز بود، اظهار داشت که در آن ایام یک مورد تهدید تأسیسات زیرساختی گاز با هوشیاری نیروها خنثی و فرد خاطی دستگیر شد. وی تأکید کرد که وظیفه اصلی این شرکت، تأمین پایداری گاز است و با وجود تمامی تهدیدات، هیچ‌گونه قطعی گاز در استان رخ نداده است.

• تشکیل کمیته بحران: بلافاصله پس از آغاز جنگ ۱۲ روزه، کمیته بحران گاز استان تشکیل و برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات پیشگیرانه اتخاذ شد.
• افزایش پایش‌ها: پایش‌ها در نقاط حساس افزایش یافت و اکیپ‌های امدادی با خودروها و موتورهای امدادی به‌صورت پراکنده در سطح تبریز مستقر شدند تا در کمترین زمان ممکن به نقاط احتمالی اصابت اعزام شوند.
• زمان واکنش سریع: متوسط زمان رسیدن اکیپ‌های امدادی به محل اصابت‌ها در جنگ رمضان، ۶ دقیقه گزارش شده که نقش حیاتی در مدیریت و کنترل نشتی گاز داشته است.

در جنگ رمضان، ۲۷۲ نقطه از استان مورد اصابت حملات دشمن قرار گرفت و نیروهای شرکت گاز به ۲۰۳ نقطه با احتمال نشتی مراجعه کردند. مسئولیت شرکت گاز در هر نقطه شامل چهار مرحله اصلی است:

• قطع گاز
• ایمن‌سازی
• تعمیرات و راه‌اندازی
• بررسی مجدد نشتی

در مجموع، ۸۱۲ مورد مراجعه توسط همکاران به محل‌های مورد اصابت در جنگ رمضان ثبت شده است. همچنین، یکی از مصوبات کمیته مدیریت بحران، تعیین خطوط کنارگذر موقت بود تا در صورت حمله به هر ایستگاه گازی، پایداری شبکه حفظ شود.

خسارات و تدابیر حفاظتی

مدیرعامل شرکت گاز آذربایجان شرقی اعلام کرد که تأسیسات گازی استان به‌صورت مستقیم مورد اصابت قرار نگرفته، اما علمک‌های گازی در محل اصابت‌ها دچار آسیب شده‌اند. مجموع خسارت وارد شده در این زمینه حدود ۵۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. وی همچنین به تدابیر اتخاذ شده برای حفظ امنیت مردم اشاره کرد و گفت: در زمان جنگ، مأموران کنتورخوانی به منازل مراجعه نکردند و از مردم خواسته شد تا اعداد کنتور را پیامک کنند. پس از آتش‌بس نیز به مردم اطلاع‌رسانی شد تا هویت مأموران مراجعه‌کننده را با بررسی لباس کار و کارت شناسایی تأیید کنند.

توسعه زیرساخت‌ها و پوشش گازرسانی

با وجود تمامی سختی‌ها، پروژه‌های توسعه زیرساخت‌های گازی استان ادامه یافته است:

• خط ۵۶ اینچ میاندوآب به تبریز: فاز اول این خط با پیشرفت ۸۵ درصدی در مراحل پایانی قرار دارد. فاز دوم در مرحله پیمان‌سپاری و فاز سوم در دست مشاور است. این طرح یک زیرساخت حیاتی برای استان محسوب می‌شود.
• تقویت خط انتقال خداآفرین و آبش‌احمد: این طرح مهم در مرحله مطالعات و اخذ مجوز قرار دارد.

در بحث اشتراک‌پذیری، آذربایجان شرقی یکی از استان‌های پیشرو کشور است:

نیم درصد باقیمانده مربوط به روستاهایی با کمتر از ۲۰ خانوار است که گازکشی برای آن‌ها صرفه اقتصادی ندارد. با این حال، آذربایجان شرقی به عنوان یکی از «استان‌های سبز گازی» کشور شناخته می‌شود.

طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی

شرکت گاز آذربایجان شرقی تمرکز ویژه‌ای بر بهینه‌سازی مصرف انرژی دارد و در این راستا اقدامات مؤثری انجام داده است:

• توزیع بخاری‌های پربازده: ۱۲ هزار بخاری با راندمان بالا بین جامعه هدف در استان توزیع و نصب شده است.
• بهینه‌سازی موتورخانه‌ها: ۱۱ هزار موتورخانه در استان با کمک چهار شرکت کارور به‌صورت رایگان برای مردم بهینه‌سازی شده‌اند. هزینه هر یک از این بهینه‌سازی‌ها حدود ۶۰ میلیون تومان برآورد می‌شود.

این شرکت‌ها در تفاهم‌نامه‌ای با شرکت گاز استان، روی طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی فعالیت می‌کنند. به ازای هر ۴۶۰ مترمکعب ذخیره انرژی، گواهینامه‌ای برای شرکت‌ها صادر می‌شود که قابل فروش است یا می‌توان در زمان اوج مصرف از آن بهره برد. این همکاری بین شرکت گاز و بخش خصوصی برای هر دو طرف سودمند است.

در فاز نخست، این شرکت‌ها با مصارف عمده و صنایع همکاری کرده‌اند و بسته‌های تشویقی برای واحدهایی که مصرف گاز خود را کاهش و مدیریت می‌کنند، در نظر گرفته شده است.

فرهنگ‌سازی و پویش‌های ملی

شرکت گاز در راستای فرهنگ‌سازی بهینه‌سازی مصرف گاز، تفاهم‌نامه‌هایی منعقد کرده است:

• طرح «همیار گاز» با آموزش و پرورش: در این طرح، ۴۵ هزار دانش‌آموز و پنج هزار معلم ثبت‌نام و مشارکت کرده‌اند که از این نظر استان آذربایجان شرقی رتبه نخست کشور را دارد.
• پویش «۲ درجه کمتر»: این پویش که در سال ۱۴۰۳ توسط رئیس‌جمهور آغاز شد، کمک شایانی به کاهش و مدیریت مصرف گاز در کشور کرد. هر یک درجه کاهش دما و رساندن دمای اتاق به ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد، ۶ درصد صرفه‌جویی انرژی به دنبال دارد.