تحقیقات جدید ایرلند علیه متا: اتهام «الگوهای فریبنده» در فیسبوک و اینستاگرام

نهاد ناظر اینترنتی ایرلند با نام Coimisiún na Meán، تحقیقات جداگانه و جدیدی را درباره شرکت متا آغاز کرده است. محور اصلی این تحقیقات بررسی دقیق این موضوع است که آیا متا به طور کامل از قوانین مربوط به ارائه فیدهای جایگزین به کاربران خود پیروی می‌کند یا خیر.

این نهاد ایرلندی در واکنش به شکایت‌های متعددی وارد عمل شده که ادعا می‌کنند متا از «الگوهای فریبنده» (Dark Patterns) استفاده کرده است. این الگوها به طراحی رابط کاربری یا فرایندهایی اشاره دارند که به صورت غیرمستقیم کاربران را به انتخاب‌های خاصی هدایت می‌کنند. در این پرونده، نگرانی اصلی این است که متا ممکن است کاربران را از دسترسی به فیدهای جایگزین در پلتفرم‌های خود، به ویژه فیسبوک و اینستاگرام، دور نگه دارد.

قانون خدمات دیجیتال اروپا (DSA) و الزام پلتفرم‌ها

«قانون خدمات دیجیتال» اروپا (DSA) که از سال ۲۰۲۳ به اجرا درآمده، پلتفرم‌های بزرگ دیجیتال مانند متا را موظف می‌کند تا گزینه‌هایی غیر از فیدهای هدفمند و الگوریتمی را به کاربران خود ارائه دهند. این اقدام با هدف افزایش شفافیت و کنترل کاربران بر محتوای مصرفی‌شان صورت گرفته است.

فیدهای جایگزین و اتهام الگوهای فریبنده

متا در پاسخ به این الزام قانونی، برای کاربران اتحادیه اروپا فیدهای زمانی یا Chronological را در استوری‌ها و ریلزهای خود اضافه کرده است. این فیدها محتوا را بر اساس زمان انتشار نمایش می‌دهند و از پیشنهادهای الگوریتمی صرف‌نظر می‌کنند. با این حال، نهاد ایرلندی معتقد است که نحوه دسترسی به این گزینه‌ها برای کاربران ممکن است پیچیده باشد و حتی احتمال دارد متا عمداً تلاش کرده باشد تا کاربران را از انتخاب چنین فیدهایی منصرف کند. این اقدامات همان چیزی است که به عنوان «الگوهای فریبنده» شناخته می‌شوند.

Coimisiún na Meán در بیانیه خود تأکید کرده است: «پیام ما روشن است: اینکه پلتفرم‌ها مانع استفاده کاربران از حقوق قانونی خود شوند یا آنها را از انتخاب آگاهانه درباره کنترل محتوای فیدهایشان توسط سیستم‌های پیشنهادی دور کنند، قابل‌قبول نیست.»

این نهاد همچنین نگرانی خود را نسبت به آسیب‌های احتمالی الگوریتم‌ها ابراز کرده است، چرا که این سیستم‌ها ممکن است به طور مداوم محتوای آسیب‌زا را به فید کاربران، به ویژه کودکان و نوجوانان، وارد کنند.

عواقب احتمالی و واکنش متا

در صورتی که تحقیقات نشان دهد متا الزامات قانون DSA را نقض کرده است، این شرکت ممکن است با جریمه‌ای سنگین مواجه شود. قانون خدمات دیجیتال اروپا اجازه می‌دهد تا جریمه‌ای تا سقف ۶ درصد از درآمد جهانی شرکت‌های متخلف اعمال شود.

در همین راستا، سخنگوی متا در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرده است: «ما با هرگونه ادعا مبنی بر نقض DSA مخالف هستیم. برای انجام تعهدات قانونی خود، تغییرات قابل‌توجهی در فرایندها و سیستم‌هایمان ایجاد کرده‌ایم و با Coimisiún na Meán همکاری خواهیم کرد تا جزئیات این اقدامات را ارائه دهیم.»

این پرونده می‌تواند پیامدهای مهمی برای نحوه عملکرد پلتفرم‌های بزرگ در اتحادیه اروپا و نحوه تعامل آن‌ها با کاربران داشته باشد.