«ییلدیریم‌هان»: ترکیه از اولین موشک بالستیک قاره‌پیمای خود رونمایی کرد

ویژگی‌های فنی «ییلدیریم‌هان»

«ییلدیریم‌هان» که نام خود را از بایزید یکم، سلطان عثمانی ملقب به «ییلدیریم» (صاعقه) گرفته است، دارای طراحی منحصر به فردی است که نقش این سلطان و همچنین امضای مصطفی کمال آتاتورک، بنیان‌گذار ترکیه نوین، بر بدنه و دماغه آن حک شده است.

یاشار گولر، وزیر دفاع ملی ترکیه، در بیانیه‌ای مطبوعاتی اعلام کرد: «این موشک نخستین مهمات در زرادخانه ترکیه است که از سوخت مایع راکتی استفاده می‌کند و قادر به پرواز با سرعت هایپرسونیک است. ییلدیریم‌هان دوربردترین موشکی است که ترکیه تاکنون تولید کرده است.»

اطلاعات فنی منتشر شده درباره این موشک، هرچند محدود، اما چشمگیر است. بر اساس نمودارهای نمایشگاه:

• برد عملیاتی: ۶۰۰۰ کیلومتر
• تعداد موتور: چهار موتور راکتی
• سرعت: تا ۲۵ ماخ (۲۵ برابر سرعت صوت)
• نوع سوخت: نیتروژن تتروکسید مایع

پیشرفت‌های اخیر در زرادخانه موشکی ترکیه

صنایع دفاعی ترکیه در سال‌های اخیر، علاوه بر توسعه پهپادها و سامانه‌های خودکار، پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه مهمات دوربرد داشته است. این کشور موشک‌های بالستیک دیگری را نیز تولید کرده که عبارتند از:

• موشک «تایفون بلاک-۴»: این موشک با طول ۱۰ متر و وزن ۷۲۰۰ کیلوگرم، در نمایشگاه صنایع دفاعی ژوئیه ۲۰۲۵ به نمایش درآمد. برد این موشک حدود ۱۰۰۰ کیلومتر تخمین زده می‌شود، در حالی که دیگر اعضای خانواده «تایفون» دست‌کم ۲۸۰ کیلومتر برد دارند.
• موشک «جنک»: این موشک بالستیک میان‌برد که توسط شرکت راکتسان در حال ساخت است، انتظار می‌رود بردی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر داشته باشد.

تولید و صادرات موشک‌های بالستیک دوربرد معمولاً تحت تأثیر محدودیت‌های توافق‌های بین‌المللی قرار دارد که ترکیه نیز به بخشی از آن‌ها پیوسته است. کارشناسان بر این باورند که برای پیشگیری از تحریم‌های بین‌المللی، ممکن است حداکثر برد این سامانه‌ها کمتر از مقدار واقعی اعلام شود.

موشک بالستیک قاره‌پیما چیست؟

موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (ICBM) سلاح‌هایی هستند که برای هدف قرار دادن اهداف در فواصل بسیار طولانی طراحی شده‌اند. این موشک‌ها قادرند چندین کلاهک جنگی حمل کنند که هر یک می‌تواند به طور مستقل اهداف مختلفی را مورد اصابت قرار دهد.

کشورهای پیشرو در این زمینه شامل روسیه، آمریکا و چین هستند. علاوه بر این، کشورهایی مانند بریتانیا، فرانسه، هند، کره شمالی، اسرائیل و ایران نیز تعداد محدودی موشک قاره‌پیما دارند که از زمین یا زیردریایی پرتاب می‌شوند. این موشک‌ها می‌توانند کلاهک هسته‌ای حمل کنند، اما امکان استفاده از آن‌ها با مواد منفجره متعارف نیز وجود دارد.

تفاوت اصلی بین موشک‌های بالستیک قاره‌پیما و موشک‌های بالستیک متعارف در برد و سرعت آن‌هاست؛ در حالی که برد موشک‌های بالستیک متعارف بین ۳۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر متغیر است، برد برخی از موشک‌های قاره‌پیما از ۱۰ هزار کیلومتر فراتر می‌رود.