بحران انرژی اروپا: ذخایر گاز در آستانه زمستان و بازنگری در تولید داخلی

وضعیت نگران‌کننده ذخایر گاز اروپا

تورگریم ریتان، مدیر ارشد مالی اکوئینور، اعلام کرده است که سایت‌های ذخیره‌سازی گاز اروپا در حال حاضر حدود ۳۰ درصد پر هستند که این میزان، شش درصد کمتر از حد معمول فصلی است. این کاهش ذخایر در حالی است که قیمت‌های کنونی بازار، انگیزه‌ای برای افزایش ذخیره‌سازی ایجاد نمی‌کنند، زیرا قراردادهای کوتاه‌مدت گران‌تر از قراردادهای زمستان آینده هستند.

به گفته ریتان، «ما معتقدیم که ذخایر گاز احتمالا به هدف ۸۰ درصد تعیین شده نخواهند رسید. با ادامه این روند، بازار گاز اروپا در برابر رویدادهای آب و هوایی و یا مسائل عملیاتی آسیب‌پذیر خواهد بود.»

تأثیر بحران‌های منطقه‌ای بر عرضه گاز

این وضعیت نگران‌کننده در اروپا، علاوه بر تغییرات عرضه در بازار جهانی است. بحران‌های منطقه‌ای، به‌ویژه «جنگ تحمیلی علیه ایران»، به تولید گاز طبیعی مایع (LNG) قطر آسیب رسانده است. این آسیب منجر به کاهش ۱۷ درصدی ظرفیت صادرات قطر شده و جبران آن می‌تواند تا پنج سال طول بکشد. این موضوع نشان می‌دهد که در حالی که بازارهای نفت ممکن است ظرف شش ماه پس از بازگشایی تنگه هرمز به حالت عادی بازگردند، بازگشت بازار گاز به وضعیت پایدار، زمان بسیار بیشتری خواهد برد.

بازنگری اتحادیه اروپا در سیاست حفاری گاز داخلی

در واکنش به کمبود عرضه انرژی در خاورمیانه و نوسانات بازار جهانی، وزرای انرژی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در حال بررسی مجدد موضوع حفاری گاز داخلی هستند. این در حالی است که در طول ۲۰ سال گذشته، حفاری گاز داخلی در میان دولت‌های اروپایی محبوبیت خاصی نداشته و این بلوک ترجیح می‌داد گاز طبیعی خود را از تأمین‌کنندگان خارجی نظیر نروژ و روسیه تأمین کند.

• ممنوعیت گاز روسیه: قرار است از سال آینده اعمال شود.
• گران بودن LNG آمریکا: یکی از گزینه‌های موجود است.
• ظرفیت محدود نروژ: نروژ نیز ظرفیت تولید گاز کافی برای تأمین نیازهای اتحادیه اروپا را ندارد.

تولید گاز طبیعی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا در طول ۱۰ سال گذشته، ۵۰ درصد کاهش یافته است. این کاهش عمدتاً به دلیل فشار برنامه‌های انتشار صفر خالص کربن و فرض اشتباه مبنی بر دسترسی همیشگی به گاز خارجی بوده است.

چالش‌های زیست‌محیطی و اهداف اقلیمی

اگرچه از دیدگاه عمل‌گرایانه، تولید داخلی گاز تصمیم خوبی به نظر می‌رسد، اما نگرانی‌هایی در محافل اتحادیه اروپا وجود دارد که تغییر نگرش به عرضه نفت و گاز داخلی ممکن است به جاه‌طلبی‌های اقلیمی و اهداف انتشار صفر خالص آسیب برساند. به همین دلیل، بررسی تولید گاز داخلی باید با این دیدگاه انجام شود که «این بلوک را در سیستم‌های کربن‌محور که اهداف بلندمدت اقلیمی آن را تضعیف می‌کنند، گرفتار نکند.» این نشان‌دهنده پیچیدگی تصمیم‌گیری‌های انرژی در اتحادیه اروپا است که باید میان امنیت انرژی و تعهدات زیست‌محیطی تعادل برقرار کند.