پولیتیکو: ترامپ برای توافق با ایران باید به مقامات ایرانی احترام بگذارد

نگرانی‌ها از لحن ترامپ و مانع «حفظ آبرو»

مقامات عرب و آمریکایی آشنا به منطقه خاورمیانه به شدت نگرانند که لحن کنونی ترامپ مانعی بزرگ بر سر راه صلح ایجاد کند. نقطه کلیدی نگرانی این دیپلمات‌ها، مسئله «حفظ آبرو» است. برای اینکه ایران حاضر به توافق شود، واشنگتن باید فضایی فراهم کند تا مقامات تهران بتوانند مانند هر طرح منازعه‌ای، از جمله خود آمریکا، روایت پیروزی خود را داشته باشند؛ چیزی که بدون نشان دادن حداقلی از احترام از سوی ترامپ غیرممکن خواهد بود.

در فرهنگ ایران، کرامت و احترام جایگاه ویژه‌ای دارد. مقامات پیشین غربی که با ایرانیان رایزنی کرده‌اند، بر این باورند که بدون درک این حس ارزشمندی و نشان دادن احترام به طرف مقابل، هرگونه تلاشی برای رسیدن به یک توافق پایدار با شکست روبرو خواهد شد.

دیپلمات‌هایی که تجربه مستقیم مذاکره با ایران را دارند، تأکید می‌کنند که حفظ اعتبار و جایگاه در مذاکرات با مقامات ایرانی، به دلایل عمیق فرهنگی و الزامات سیاست داخلی، نه یک خواسته ساده بلکه یک «ضرورت غیرقابل چشم‌پوشی» است. مقامات ارشد خلیج فارس به پولیتیکو گفته‌اند که ترامپ به شدت خواهان پایان جنگ است اما به نظر نمی‌رسد درک کند که ایرانیان نیز برای خروج از این بحران نیازمند فضا برای مانور رسانه‌ای هستند.

درس‌هایی از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ و تصورات غلط کنونی

پولیتیکو در گزارش خود به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ اشاره می‌کند و می‌نویسد: در آن مذاکرات، دولت آمریکا (باراک اوباما) با رعایت خویشتن‌داری و نشان دادن احترام نسبت به ایران، توانست توافقی شکل دهد که هر دو طرف با حس موفقیت از میز مذاکره بلند شوند.

در مقابل، این گزارش هشدار می‌دهد که تقاضای فعلی ترامپ برای «تسلیم بدون قید و شرط» ایران و مطرح کردن خواسته‌های فراتر از خطوط قرمز تهران، بر پایه یک «تصور غلط» استوار است. کارشناسان امنیت ملی پیشین آمریکا تأکید دارند که فشارهای حداکثری هرگز به تسلیم ایران منجر نمی‌شود و درک نکردن این موضوع، مسیر دیپلماسی را خراب می‌کند. اگر ترامپ در مذاکرات بر ادعای شکست کامل تهران پافشاری کند، این موضوع زمینه‌ساز نارضایتی و ناکامی مذاکرات خواهد شد.

کانال‌های پشت‌پرده و استراتژی ایران

با وجود اینکه مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از پیشرفت در تدوین یک نقشه‌راه اولیه برای پایان جنگ خبر داده است، دیپلمات‌ها معتقدند که اظهارات عمومی ترامپ می‌تواند این روند را مختل کند. با این حال، برخی از دیپلمات‌های عربِ نزدیک به مذاکرات معتقدند که مقامات ایرانی که سال‌ها رفتار ترامپ را رصد کرده‌اند، احتمالاً استراتژی هوشمندانه‌ای اتخاذ کرده‌اند: آن‌ها بیشتر بر پیام‌هایی که در کانال‌های پشت‌پرده و از سوی فرستادگان ترامپ به گوششان می‌رسد، تکیه می‌کنند تا اظهارات عمومی او.

یک دیپلمات عرب در این باره به پولیتیکو گفت: «سؤال واقعی این نیست که لحن ترامپ مهم است یا نه؛ سؤال این است که آیا یک کانال پشت‌پرده وجود دارد که بتواند این لحن را جبران کند یا خیر.»

پولیتیکو در پایان گزارش خود دوباره تأکید می‌کند که در فرهنگ ایران، کرامت و احترام جایگاه ویژه‌ای دارد و بدون درک این حس ارزشمندی و نشان دادن احترام به طرف مقابل، هرگونه تلاشی برای رسیدن به یک توافق پایدار با شکست روبرو خواهد شد.