مصوبه جدید هیئت وزیران: تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبریدی برای ایرانیان خارج از کشور

واکاوی ابلاغیه جدید معاون اول رئیس‌جمهور درباره خودروهای پاک

مصوبه جدید در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ در جلسه هیئت وزیران به تصویب رسیده و در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ابلاغ شده است. این ابلاغیه با پیشنهاد معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری و با استناد به اصل ۱۳۸ قانون اساسی تدوین شده است. هدف اصلی آن، حذف و اصلاح ردیف‌های اول و دوم جدول موضوع بند ۲ تصویب‌نامه شماره ۱۵۸۷۱۰ مورخ ۱۹ آذر ۱۴۰۴ است. این اقدام نشان‌دهنده پویایی دولت در اصلاح مقررات واردات خودروهای شخصی است که ایرانیان خارج‌نشین بر اساس ضوابط خاص مجاز به ورود آن‌ها به داخل کشور هستند.

تغییرات ردیف‌های تعرفه‌ای و حذف ابهامات

در این مصوبه، دو دسته اصلی از پیشرانه‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند:

• خودروهای تمام برقی (BEV) و خودروهای برقی بردافزا (E-REV): تعرفه واردات آن‌ها بر روی ۴ درصد ثابت شده است.
• خودروهای پلاگین هیبرید (PHEV): تعرفه ۱۵ درصدی برای آن‌ها در نظر گرفته شده است.

یکی از نکات مثبت این بخش، نگاه ویژه به خودروهای بردافزا است که علی‌رغم داشتن موتور احتراقی کوچک برای شارژ باتری، در ردیف خودروهای تمام برقی قرار گرفته‌اند تا مشوقی برای ورود تکنولوژی‌های پاک‌تر باشد. از سوی دیگر، تعرفه ۱۵ درصدی برای خودروهای پلاگین هیبرید، فاصله قابل‌توجهی با خودروهای تمام برقی پیدا کرده است که ممکن است تمایل افراد را به سمت گزینه‌های تمام برقی سوق دهد، در حالی که زیرساخت‌های شارژ در سراسر ایران هنوز به بلوغ کامل نرسیده است.

بررسی تخصصی تعرفه‌های جدید و گروه‌های هدف

سیاست‌گذاری برای ایرانیان مقیم خارج از کشور همواره با هدف تسهیل بازگشت نخبگان و سرمایه‌ها یا استفاده از ظرفیت‌های شخصی برای نوسازی ناوگان انجام می‌شود. در سال ۱۴۰۵، با توجه به فشار فزاینده بر مصرف بنزین در داخل، دولت تلاش می‌کند تا از هر کانالی، از جمله خودروهای شخصی وارداتی توسط افراد، نسبت به تغییر ذائقه بازار از خودروهای بنزینی به سمت مدل‌های الکتریکی اقدام کند. این تعرفه‌های ۴ و ۱۵ درصدی در مقایسه با تعرفه‌های سنگین خودروهای احتراقی، یک امتیاز ویژه محسوب می‌شود.

تفاوت فنی و مالی پیشرانه‌های برقی و بردافزا

تفکیک قائل شدن بین خودروهای برقی ساده و بردافزا در متون قانونی نشان از بلوغ نگاه کارشناسی در وزارت صمت و سازمان برنامه و بودجه دارد. خودروهای بردافزا (Range Extender) به دلیل رفع نگرانی از «اضطراب پیمایش»، گزینه‌ای بسیار ایده‌آل برای جغرافیای پهناور ایران هستند. در این خودروها، موتور بنزینی صرفاً نقش یک ژنراتور را ایفا می‌کند و چرخ‌ها تنها توسط موتور الکتریکی به حرکت در می‌آیند. بسیار مهم است که متقاضیان بدانند این نرخ‌های ترجیحی تنها برای خودروهایی اعمال می‌شود که طبق ضوابط «مقیمان خارج» وارد گمرکات می‌شوند. از جنبه فنی، اختصاص تعرفه ۴ درصد به این خودروها، یک نقطه قوت بزرگ در این مصوبه است، زیرا هزینه نهایی ورود خودرو را به شدت کاهش می‌دهد. در مقابل، تعرفه ۱۵ درصدی برای پلاگین هیبریدها ممکن است برای برخی برندهای آلمانی یا چینی که در این رده قرار دارند، کمی چالش‌برانگیز باشد و قیمت تمام شده را در بازار داخلی تحت تأثیر قرار دهد.

تأثیر این مصوبه بر روند واردات خودروهای صفر کیلومتر

یکی از بزرگترین نگرانی‌های فعالان بازار خودرو و متقاضیان سامانه یکپارچه، تسری پیدا کردن این حذف ردیف‌ها به واردات عمومی بود. اما واقعیت این است که واردات خودروهای صفر کیلومتر توسط شرکت‌ها تابع مصوبات جداگانه‌ای است. انتظار می‌رود تا پایان بهار ۱۴۰۵، کتابچه جدید مقررات صادرات و واردات و مصوبه جامع هیئت وزیران برای تعرفه‌های عمومی سال جدید منتشر شود. بنابراین، مصوبه ۱۵ اردیبهشت نباید به عنوان مبنایی برای پیش‌بینی قیمت خودروهای شرکتی در سال جاری در نظر گرفته شود.

چشم‌انداز قیمت‌گذاری و زمان‌بندی عرضه در سال ۱۴۰۵

بازار خودروی ایران در بهار ۱۴۰۵ در وضعیتی انتظارگونه به سر می‌برد. ثبات نسبی نرخ ارز از یک سو و صدور ابلاغیه‌های پراکنده مانند مصوبه اخیر از سوی دیگر، سیگنال‌های متفاوتی به خریداران می‌دهد. با این حال، تمرکز دولت بر کاهش تعرفه خودروهای پاک در تمامی بخش‌ها (چه مقیمان خارج و چه واردات عمومی) مشهود است. نکته منفی در این میان، تأخیر در انتشار مصوبه نهایی برای واردات عمومی است که باعث ایجاد حباب قیمتی در برخی مدل‌های هیبریدی موجود در بازار شده است. پیش‌بینی می‌شود با ابلاغ مصوبه جامع در اواخر خردادماه، تکلیف قیمت‌گذاری نهایی خودروهای برقی وارداتی مشخص شود و شاهد افت قیمت در مدل‌های قدیمی‌تر باشیم.

جدول جزئیات تعرفه واردات خودروهای نوین