الیگودرز؛ ۶۰ روستا در بن‌بست جاده‌ای و چالش‌های توسعه

روستاهایی که از نعمت راه دسترسی محروم هستند، عملاً از جریان زندگی مدرن و توسعه‌ای جامعه جدا می‌مانند. برای ساکنان این مناطق، جاده تنها یک مسیر فیزیکی نیست؛ بلکه نمادی از حقوق اساسی همچون دسترسی به خدمات درمانی، آموزش، بازار فروش محصولات کشاورزی و برخورداری از هویت اجتماعی است.

پیامدهای فاجعه‌بار نبود راه

فقدان راه دسترسی، زنجیره حیاتی روستاها را دچار گسست می‌کند. در فصول سرد سال و با بارش برف، این روستاهای محروم به زندان‌هایی طبیعی تبدیل می‌شوند. در چنین شرایطی، یک حادثه ساده یا بیماری ناگهانی، به ویژه در میان کودکان و سالمندان، می‌تواند به فاجعه‌ای مرگبار منجر شود؛ چرا که زمان در مسیرهای ناهموار و بدون جاده، به دشمنی بی‌رحم بدل می‌گردد.

مرگ تدریجی روستاها و مهاجرت اجباری

نبود زیرساخت‌های جاده‌ای، به «مرگ تدریجی» روستاها دامن می‌زند. این معضل، جوانان را ناگزیر به مهاجرت به شهرها می‌کند، مدارس را به تعطیلی می‌کشاند و زمین‌های کشاورزی را متروکه می‌سازد. این مهاجرت اجباری نه تنها روستاها را خالی از سکنه می‌کند، بلکه سرمایه‌های فکری و نیروی کار فعال منطقه را به حاشیه‌نشینی در شهرها وادار می‌سازد. در الیگودرز، نبود راه به معنای هدر رفتن پتانسیل‌های عظیم کشاورزی و دامپروری است که می‌توانند اقتصاد منطقه را دگرگون سازند.

۶۰ روستای الیگودرز در بن‌بست

دکتر گودرزی، نماینده الیگودرز، پیش از این اعلام کرده بود که ۶۰ روستای این شهرستان فاقد راه دسترسی هستند و حل این مشکل باید در اولویت قرار گیرد. در همین راستا، امرایی، مدیرکل راهداری لرستان، از اختصاص ۱۷ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه راه‌های بخش زز و ماهرو در سال جدید خبر داد.

موانع اقتصادی و گردشگری

از منظر اقتصادی، نبود جاده به معنای «هزینه بالای تولید» و «ارزش پایین محصول» است. کشاورزان روستاهای محروم برای رساندن محصولات خود به بازار، با دشواری‌های طاقت‌فرسایی روبرو هستند. این امر منجر به عرضه محصولات با کیفیت پایین‌تر یا از طریق واسطه‌هایی می‌شود که سود اصلی را به خود اختصاص می‌دهند. فقدان زیرساخت‌های ارتباطی، مانعی بزرگ در مسیر توسعه کشاورزی مدرن و صنعت گردشگری در الیگودرز است. چگونه می‌توان از زیبایی‌های طبیعی این منطقه برای جذب گردشگر بهره برد، در حالی که راه دسترسی به این جاذبه‌ها وجود ندارد؟

حق قانونی و عدالت توسعه‌ای

دسترسی به جاده و زیرساخت‌های ارتباطی، یک «بخشش» یا «کمک خیریه» از سوی دولت نیست؛ بلکه یک «حق قانونی» و بخشی از «عدالت توسعه‌ای» محسوب می‌شود. روستاهای محروم الیگودرز نباید در لیست‌های سیاه بودجه‌های عمرانی باقی بمانند.

ما نیازمند رویکردی فراتر از تمرکز بر پروژه‌های بزرگ شهری هستیم. مدیریت استانی و ملی باید به این درک برسد که توسعه الیگودرز از «رگ‌های ارتباطی» آن آغاز می‌شود. پیوند دادن روستاهای کوهستانی به مراکز شهری، نه تنها به پایداری جمعیت در روستاها کمک می‌کند، بلکه از فشار مهاجرت به شهرها جلوگیری کرده و امنیت غذایی و اقتصادی منطقه را تضمین می‌نماید.