تدابیر آذربایجان‌غربی برای مقابله با آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌ها

با توجه به بارش‌های فراوان در سال جاری و رشد چشمگیر علوفه در مراتع استان آذربایجان‌غربی، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تدابیر ویژه‌ای را برای پیشگیری از آتش‌سوزی‌های احتمالی در فصل تابستان اتخاذ کرده است. این اقدامات عمدتاً بر کاهش حجم علوفه خشک و افزایش آگاهی عمومی متمرکز هستند.

پیشگیری از حریق با چرای زودرس

سید نبی قائمی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان‌غربی، اعلام کرد که برای مهار خطر آتش‌سوزی‌های تابستانی، طرح «چرای زودرس» (چرای کم) در مراتع استان به اجرا درآمده است. هدف اصلی این طرح، کاهش میزان علوفه خشک و قابل اشتعال است که می‌تواند به گسترش سریع آتش کمک کند.

قائمی تأکید کرد: «جنگل‌های زاگرس در شهرستان‌های پیرانشهر، سردشت و مهاباد در جنوب استان و همچنین مراتع شهرستان چالدران، از نقاط بسیار مستعد آتش‌سوزی در آذربایجان‌غربی به شمار می‌روند.»

خوشبختانه، در سال جاری تاکنون هیچ‌گونه آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی استان گزارش نشده است که نشان‌دهنده اثربخشی نسبی اقدامات پیشگیرانه و شرایط جوی مساعد است.

آمار نگران‌کننده حریق در سال گذشته

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان‌غربی با اشاره به آمار حریق‌های سال گذشته، وضعیت را نگران‌کننده توصیف کرد. بر اساس گزارش‌ها:

• جنگل‌های طبیعی: ۳۱ فقره آتش‌سوزی به مساحت ۲۹۳ هکتار
• مراتع: ۱۳۴ فقره آتش‌سوزی به مساحت ۲ هزار و ۹۸۹ هکتار
• اراضی جنگلی: ۲۲ فقره آتش‌سوزی به مساحت ۷۴ هکتار

این آمار نشان‌دهنده گستردگی و شدت آتش‌سوزی‌ها در سال گذشته است که ضرورت برنامه‌ریزی‌های جامع‌تر را دوچندان می‌کند.

عوامل انسانی، مهم‌ترین عامل بروز حریق

قائمی با تأکید بر نقش عوامل انسانی در بروز حریق، خاطرنشان کرد که بخش عمده آتش‌سوزی‌ها ناشی از سهل‌انگاری انسانی است. وی به ویژه به «آتش زدن پس‌چر مزارع» اشاره کرد که به یکی از عوامل جدی شروع آتش‌سوزی در اراضی مرتعی و جنگلی تبدیل شده است. از این رو، از کشاورزان و بهره‌برداران خواسته شده تا از این اقدام خودداری کنند.

راهکارهای کاهش خطر آتش‌سوزی

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان‌غربی با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی استان، راهکارهای کلیدی برای کاهش خطر آتش‌سوزی را برشمرد:

• مدیریت چرای دام: برنامه‌ریزی برای چرای کنترل‌شده دام جهت کاهش علوفه خشک.
• پرهیز از روشن کردن آتش: خودداری از روشن کردن آتش غیرضروری در عرصه‌های طبیعی.
• جمع‌آوری زباله: عدم رها کردن شیشه و زباله‌های قابل اشتعال در طبیعت.
• همکاری مردمی: افزایش مشارکت و همکاری مردم با نیروهای منابع طبیعی.

استان آذربایجان‌غربی با ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار هکتار عرصه ملی که از این میزان ۱۰۱ هزار هکتار آن جنگل و مابقی مرتع است، اهمیت ویژه‌ای در حفظ منابع طبیعی کشور دارد و حفاظت از آن نیازمند تلاش همه‌جانبه است.