پایداری بازار گوشت و فرآورده‌های گوشتی در سایه چالش‌های اقتصادی

در شرایطی که فضای اقتصادی کشور تحت تأثیر عدم قطعیت‌های ناشی از «جنگ تحمیلی سوم» قرار گرفته، مدیریت زنجیره تأمین کالاهای اساسی، به‌ویژه محصولات پروتئینی، به یکی از محورهای کلیدی سیاست‌گذاری تبدیل شده است. بازار گوشت و فرآورده‌های گوشتی به دلیل وابستگی چندلایه به نهاده‌های دامی، مواد اولیه وارداتی، شبکه حمل‌ونقل و سطح تقاضای مصرف‌کننده، از حساسیت بالایی برخوردار است.

هرگونه اختلال در این حلقه‌های تأمین می‌تواند به سرعت بر قیمت‌ها و دسترسی مصرف‌کنندگان تأثیر بگذارد. تکیه بخشی از این صنعت به واردات نهاده‌ها و مواد اولیه بسته‌بندی، در کنار چالش‌های احتمالی در مسیرهای تجاری و لجستیکی، اهمیت تنوع‌بخشی به مبادی تأمین و تقویت ظرفیت‌های داخلی را دوچندان می‌کند. همزمان، کاهش تقاضای مؤثر نیز به عنوان عاملی بازدارنده در بهره‌برداری کامل از ظرفیت تولیدی واحدها مطرح است که می‌تواند بر پایداری تولید در میان‌مدت اثرگذار باشد.

وضعیت فعلی و چالش‌های پیش‌رو

جمال حسین‌زاده، دبیر انجمن و عضو هیئت‌مدیره صنعت فرآورده‌های گوشتی، درباره وضعیت تأمین گوشت و فرآورده‌های گوشتی اظهار داشت که با وجود شرایط «جنگ تحمیلی سوم»، وضعیت در کشور تا حدود زیادی پایدار است. وی تأکید کرد که حفظ این پایداری مستلزم تداوم تأمین نهاده‌ها، مواد و ملزومات تولید واحدهاست که طی دو ماه گذشته از محل موجودی‌ها تأمین شده است.

«شرکت پشتیبانی امور دام کشور با عرضه مرغ گوشتی به واحدهای تولیدی همکاری موثری داشته‌اند و از ورود شرکت‌ها برای خرید گوشت مرغ به بازار مصرف و ایجاد التهاب در قیمت گوشت مرغ جلوگیری کرده‌اند و نقش قابل توجهی در کنترل قیمت داشته‌اند که امیدواریم این روند استمرار یابد.»

حسین‌زاده همچنین به مبادی تأمین مواد اولیه کمکی وارداتی اشاره کرد. بخشی از این مواد از کشور چین و از طریق گمرک بندرعباس (شهید رجایی) وارد می‌شود. در صورت تداوم شرایط جنگی و محاصره دریایی، لازم است نسبت به انتخاب سایر مبادی ورودی و حمل ریلی کالا اقدام شود. بخش دیگری از مواد اولیه کمکی این صنعت نیز از کشورهای اروپایی و با حمل زمینی وارد کشور می‌شوند.

تأمین مواد اولیه بسته‌بندی و تولید داخلی

در بخش تأمین مواد اولیه بسته‌بندی تولید فرآورده‌های گوشتی، تنها ۱۵ درصد مواد اولیه مصرفی از شرکت‌های پتروشیمی داخلی تأمین می‌شود و ۸۵ درصد مابقی وارداتی بوده و از کشورهای اروپایی و ژاپن تأمین می‌گردد. این مواد شامل پوشش‌های چندلایه پلی‌آمید هستند که پس از پر شدن فرآورده‌های گوشتی در اتاق پخت قرار گرفته و به عنوان ظروف پخت محصول نیز محسوب می‌شوند.

خوشبختانه در سال‌های اخیر، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، تولید پوشش پلی‌آمید فرآورده‌های گوشتی در داخل کشور آغاز شده است. حسین‌زاده بر لزوم پشتیبانی از شرکت‌های تولیدکننده داخلی در تأمین مواد اولیه و ماشین‌آلات تأکید کرد.

چالش کاهش تقاضا

دبیر انجمن صنعت فرآورده‌های گوشتی در پایان به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های این صنعت اشاره کرد: «کاهش تقاضا و عدم امکان استفاده کامل از ظرفیت تولیدی واحدها به دلیل افزایش قیمت تمام‌شده و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان.» وی ابراز امیدواری کرد که با پیروزی در «جنگ تحمیلی» و لغو تحریم‌های ظالمانه، شاهد رونق اقتصادی در کشور باشیم.