تحولات بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری: نقدینگی، تورم و تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاران

صندوق‌های املاک و مستغلات: بازگشت با تقاضای قوی

بازگشایی معاملات صندوق‌های املاک و مستغلات در هفته گذشته، این ابزارها را دوباره به کانون توجه بازار بازگرداند و جریان نقدینگی سرمایه‌گذاران حقیقی را با نوسانات قابل‌توجهی همراه ساخت. در سه روز ابتدایی هفته، ورود پول حقیقی‌ها به این صندوق‌ها تحت تأثیر حباب منفی و افزایش انتظارات تورمی، ثبت شد. با این حال، در دو روز پایانی هفته، بخشی از این جریان معکوس شده و خروج محدود سرمایه نیز در برخی نمادها مشاهده گردید. با وجود این نوسانات، برآیند کلی هفته نشان‌دهنده غلبه تقاضا بر عرضه بود و حدود ۲۸۷ میلیارد تومان ورود خالص پول حقیقی به این صندوق‌ها به ثبت رسید.

یکی از رویدادهای مهم، آغاز معاملات ثانویه هفتمین صندوق املاک و مستغلات بازار بود که پیش‌تر در اسفندماه سال گذشته پذیره‌نویسی شده بود اما به دلیل تنش‌های اخیر با تأخیر بازگشایی شد. این صندوق نیز در نخستین روزهای فعالیت خود، همسو با سایر صندوق‌ها، با تقاضای چشمگیر سرمایه‌گذاران حقیقی مواجه شد. بخشی از این تقاضا ناشی از عقب‌ماندگی قیمتی نسبت به ارزش خالص دارایی‌ها (NAV) بود. در بازه‌ای که این صندوق‌ها متوقف بودند، افزایش نرخ ارز و تشدید انتظارات تورمی منجر به رشد قیمت مسکن در پایتخت و در نتیجه افزایش ارزش دارایی‌های پرتفوی این صندوق‌ها شد. اما قیمت تابلو همچنان با فاصله از NAV معامله می‌شد که این شکاف ارزشی، انگیزه ورود خریداران جدید را تقویت کرد و به شکل‌گیری صف‌های خرید و تعدیل قیمت‌ها به سمت ارزش ذاتی انجامید.

بازگشایی مجدد صندوق‌های املاک و مستغلات نه تنها به افزایش عمق بازار کمک کرد، بلکه نقش مهمی در بازتعریف انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به دارایی‌های ملکی ایفا کرد و زمینه را برای همگرایی تدریجی قیمت‌ها با ارزش بنیادی فراهم ساخت.

صندوق‌های طلا و نقره: نوسانات ارزی و جذابیت پوشش ریسک

صندوق‌های طلا در هفته گذشته تحت تأثیر مستقیم نوسانات نرخ ارز در بازار آزاد، با روند اصلاحی همراه شدند و بخش قابل توجهی از بازدهی‌های پیشین خود را از دست دادند. کاهش قیمت دلار به عنوان مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر ارزش ذاتی این صندوق‌ها، فشار فروش را افزایش داد. با این حال، جریان ورود پول حقیقی به این صندوق‌ها همچنان قابل توجه باقی ماند و در مجموع حدود ۱۶۳۰۰ میلیارد تومان سرمایه جدید به این ابزارها وارد شد که بخش عمده آن ناشی از نگاه پوشش ریسک در برابر تورم و حفظ ارزش دارایی‌ها بود. سرمایه‌گذاران در نیمه دوم هفته، منفی‌های قیمتی را به عنوان فرصت خرید تلقی کرده و تلاش کردند تا ترکیب پرتفوی خود را در مواجهه با شرایط تورمی بهینه کنند.

در کنار صندوق‌های طلا، صندوق‌های نقره نیز روندی مشابه را تجربه کردند. به رغم ثبت بازدهی مثبت در مقیاس ماهانه، در بازه هفتگی با کاهش قیمت مواجه شدند. تزریق حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان پول از سوی حقیقی‌ها به صندوق‌های نقره نشان می‌دهد که این بازار نیز به تدریج در حال جذب سرمایه‌های خرد است و نقش مکملی را در کنار طلا ایفا می‌کند.

بازگشایی پنجمین صندوق نقره و رشد ۱۰ درصدی

یکی از رویدادهای مهم هفته قبل، بازگشایی پنجمین صندوق نقره بازار بود که پس از دوره پذیره‌نویسی در اواخر فروردین، فعالیت خود را آغاز کرد. این صندوق در نخستین روز معاملاتی خود با رشد حدود ۱۰ درصدی قیمت همراه شد و توانست عملکردی متفاوت نسبت به سایر صندوق‌های نقره ثبت کند. این موضوع حاکی از آن است که بخشی از تقاضا همچنان به دنبال ابزارهای جایگزین برای مدیریت ریسک و تنوع‌بخشی در سبد دارایی‌ها است. رفتار صندوق‌های طلا و نقره در هفته گذشته بازتابی از تعامل میان انتظارات تورمی، نوسانات ارزی و تصمیمات کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاران بوده و این گروه از ابزارها همچنان در مرکز توجه جریان نقدینگی بازار قرار دارند. چشم‌انداز میان‌مدت این صندوق‌ها به مسیر نرخ ارز و سیاست‌های پولی وابسته خواهد بود.

صندوق‌های درآمد ثابت: خروج سرمایه در پی افزایش انتظارات تورمی

معاملات صندوق‌های درآمد ثابت در هفته گذشته تحت تأثیر مستقیم تحولات نرخ ارز و افزایش انتظارات تورمی، با خروج قابل توجه سرمایه همراه شد. در شرایطی که بازار ارز در سطوح تاریخی قرار داشت و تورم نیز رکوردشکنی کرده بود، جذابیت ابزارهای کم ریسک برای سرمایه‌گذاران حقیقی کاهش یافت و در نتیجه حدود ۱۱۸۰۰ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از این صندوق‌ها خارج شد.

این خروج سرمایه در واقع نشان‌دهنده تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاری از دارایی‌های با بازدهی ثابت به سمت دارایی‌های متاثر از تورم و نوسانات ارزی بود. بسیاری از سرمایه‌گذاران در این دوره ترجیح دادند بخشی از منابع خود را از صندوق‌های درآمد ثابت خارج کرده و به سمت صندوق‌های طلا و نقره یا سایر دارایی‌های پوشش‌دهنده تورم منتقل کنند. این جابه‌جایی در حالی رخ داد که نرخ واقعی بهره در اقتصاد همچنان تحت فشار تورمی قرار دارد و عملاً با چنین نرخ تورمی، بازدهی واقعی ابزارهای بدون ریسک همچنان منفی است. در چنین شرایطی، نگهداری پول در صندوق‌های درآمد ثابت برای بسیاری از سرمایه‌گذاران توجیه اقتصادی کمتری پیدا کرد و همین موضوع به خروج تدریجی نقدینگی از این ابزارها منجر شد.

با وجود روند نزولی، صندوق‌های درآمد ثابت همچنان نقش مهمی در مدیریت نقدینگی کوتاه‌مدت و حفظ ثبات بازار سرمایه ایفا می‌کنند و در دوره‌های نوسانی می‌توانند به عنوان لنگر تعادلی برای پرتفوی سرمایه‌گذاران عمل کنند.

از منظر رفتاری نیز خروج سرمایه از این صندوق‌ها بیانگر افزایش تمایل به پذیرش ریسک در میان سرمایه‌گذاران حقیقی است که در مواجهه با شرایط تورمی به دنبال بازدهی بالاتر حرکت می‌کنند.