افزایش ۱۲۵ میلیارد ریالی ارزش باریجه در خراسان شمالی؛ چالش خام‌فروشی

افزایش چشمگیر برداشت باریجه و ارزش اقتصادی آن

مسعود حلیمی، رئیس اداره امور مراتع منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی، از افزایش قابل توجه برداشت باریجه، یکی از مهم‌ترین گونه‌های گیاهان دارویی استان، خبر داد. وی اظهار داشت که:

• در سال گذشته، ۳.۲ تن باریجه با ارزش اقتصادی ۵۴ میلیارد و ۱۵۰ میلیون ریال برداشت شد.
• با توجه به بارندگی‌های مطلوب امسال، پیش‌بینی می‌شود میزان برداشت باریجه به ۵ تن برسد.
• انتظار می‌رود ارزش اقتصادی این محصول در سال جاری به ۱۲۵ میلیارد ریال افزایش یابد.

این افزایش، نشان‌دهنده پتانسیل بالای استان در تولید این محصول استراتژیک است، هرچند سال گذشته شاهد کاهش ۷۰ درصدی برداشت باریجه بودیم.

توسعه کشت گیاهان دارویی و طرح‌های مرتعداری

برنامه‌های توسعه‌ای در زمینه کشت گیاهان دارویی نیز در استان با جدیت دنبال می‌شود. در حالی که در سال گذشته ۲۲۰۰ هکتار به کشت گیاهان دارویی اختصاص یافت، این میزان برای سال جاری به ۲۵۰۰ هکتار افزایش یافته است.

در زمینه بهره‌برداری از مراتع، ۴۸ طرح مطالعاتی تدوین شده که ۴۳ طرح آن مرتعداری تلفیقی و ۵ طرح بهره‌برداری است. این طرح‌ها با هدف احیای مراتع و با اولویت به دامداران واگذار می‌شوند. دامداران و بهره‌برداران در این طرح‌ها موظف به مراقبت و صیانت از عرصه‌های طبیعی هستند.

وسعت رویشگاه‌های واگذار شده در قالب این طرح‌ها ۸۸ هزار و ۲۶۰ هکتار است که سطح مفید آن ۱۰ هزار و ۹۳۷ هکتار ثبت شده است. سالانه در سال‌های پربارش، حدود ۲ هزار تن انواع گیاهان دارویی از استان برداشت می‌شود.

معضل خام‌فروشی و فرصت‌های صنایع تبدیلی

یکی از اصلی‌ترین چالش‌های پیش روی صنعت گیاهان دارویی در خراسان شمالی، خام‌فروشی است. بسیاری از این محصولات به صورت فرآوری نشده از استان خارج شده و ارزش افزوده آن نصیب سایر استان‌ها و حتی کشورهای دیگر می‌شود. این در حالی است که ۲۵ گونه گیاهی منحصر به فرد با ارزش صنعتی بالا در استان شناسایی شده‌اند که می‌توانند پایه و اساس صنایع تبدیلی و تکمیلی باشند.

• مهم‌ترین گونه‌های گیاهان دارویی استان شامل باریجه، زرشک، کاکوتی، گون، زیره، آویشن و مریم گلی هستند.
• تنوع بالای گیاهی، علاوه بر ارزش اقتصادی، نقش مهمی در ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع محلی دارد.

خراسان شمالی با مساحت ۲ میلیون و ۳۳ هزار هکتار منابع طبیعی، شامل ۱ میلیون و ۵۵۵ هزار هکتار مرتع، ۱۸۳ هزار هکتار بیابان و ۴۳۴ هزار و ۵۵۰ هکتار جنگل، ظرفیت‌های بی‌نظیری برای توسعه این صنعت راهبردی دارد که نیازمند سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری و جلوگیری از خام‌فروشی است.