سایه سنگین جنگ اوکراین بر جشن‌های ماه مه و وضعیت داخلی روسیه

در حالی که پرچم‌های سه‌رنگ روسیه در بلوارهای وسیع مسکو به اهتزاز درآمده و پارک‌ها با گل‌های تازه تزئین شده‌اند، حال و هوای جشن‌های سنتی «تعطیلات ماه مه» در این کشور به سختی احساس می‌شود. این دوره از اول تا نهم مه، که شامل روز جهانی کارگر و روز پیروزی شوروی در جنگ جهانی دوم است، امسال تحت‌الشعاع پیامدهای جنگ اوکراین قرار گرفته است.

اقتصاد روسیه در تقلا برای تحمل هزینه‌های جنگ، شاهد افزایش قیمت‌ها و مالیات‌ها بوده است. همزمان، موج جدیدی از اقدامات دولتی به محدودیت‌های بی‌سابقه اینترنت و خاموشی‌ها در مسکو و سن پترزبورگ منجر شده است. مذاکرات صلح متوقف شده، در حالی که نظرسنجی‌ها از خستگی بی‌سابقه روس‌ها از جنگ و تمایل آنها به صلح حکایت دارد.

تهدیدهای امنیتی و محدودیت‌های رژه روز پیروزی

جنگ اوکراین اکنون به مسکو رسیده است. پارک‌های پایتخت علاوه بر گل، با فلزیاب‌ها نیز تجهیز شده‌اند. رژه مهم نهم مه در میدان سرخ، که یکی از بزرگترین رویدادهای سال است، به‌دلیل احتمال حملات پهپادی اوکراین محدود شده است. این خطر با برخورد یک پهپاد به ساختمانی مسکونی در مسکو در روز دوشنبه گذشته، ملموس‌تر شد.

دولت روسیه با نشان دادن ضعفی غیرمعمول، درخواست آتش‌بس در روز رژه را مطرح کرد که ناموفق بود. همچنین، اذعان شد که «اقدامات امنیتی مضاعف» برای حفاظت از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در نظر گرفته شده است. کرملین با استناد به «تهدیدهای تروریستی از کی‌یف»، تقریباً تمامی روزنامه‌نگاران را از پوشش این رویداد منع کرده است.

اوکراین بارها به تأسیسات نفتی روسیه حمله کرده است، از جمله در پرم، در ۹۳۰ مایلی مرز، و در شهر تواپسه در دریای سیاه که یک حمله در آنجا فاجعه زیست‌محیطی به بار آورد. شهروندان روس، مانند زنی به نام سوتلانا در تواپسه، از خستگی فزاینده از جنگی که بیش از چهار سال به طول انجامیده است، سخن می‌گویند؛ جنگی طولانی‌تر از مشارکت شوروی در آنچه روس‌ها «جنگ بزرگ میهنی» می‌نامند. او معتقد است که مردم به تدریج درک می‌کنند که جنگ «فقط هرج و مرج و پیامدهای منفی برای مردم» به همراه دارد.

روز پیروزی و تضاد با واقعیت‌های جنگ اوکراین

روز نهم مه، روز پیروزی، مهم‌ترین روز در تقویم روسیه است. کرملین پیروزی شوروی در جنگ جهانی دوم را به یک آیین مدنی برای روس‌ها تبدیل کرده است. تخمین زده می‌شود که ۲۷ میلیون نفر از مردم شوروی، شامل سربازان و غیرنظامیان، در این جنگ جان باختند که بالاترین هزینه انسانی در میان کشورهای شرکت‌کننده بود. این پیروزی قهرمانانه که جایگاه اتحاد جماهیر شوروی را به عنوان یک قدرت جهانی تثبیت کرد، نیرویی متحدکننده در روسیه است.

با این حال، این پیروزی در تضاد آشکار با وضعیت کنونی در اوکراین قرار دارد. روسیه با وجود تلفات عظیم، طی سال‌ها تنها قلمرو کمی را در اوکراین به دست آورده است. بر اساس گزارش خبرگزاری مستقل «مدیازونا»، حداقل ۲۱۳ هزار سرباز روسی جان خود را از دست داده‌اند و محققان غربی این تعداد را بسیار بالاتر از ۳۰۰ هزار نفر تخمین می‌زنند.

اضطراب جمعی و کاهش محبوبیت پوتین

یک سفیر غربی در مسکو، که نخواست نامش فاش شود، وضعیت کنونی را اینگونه توصیف می‌کند: «یک اضطراب جمعی وجود دارد، زیرا هیچ کس نمی‌تواند ببیند که این جنگ چگونه به پایان می‌رسد.» جنگ، اقتصاد را تحت فشار قرار داده و بهانه‌ای برای اعمال محدودیت‌های اینترنتی شده است.

طبق گزارش مرکز مستقل نظرسنجی لوادا، ۴۷ درصد از روس‌ها در ماه آوریل نسبت به زندگی خود ابراز نگرانی کرده‌اند که این رقم نسبت به سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافته است. نارضایتی از وضعیت اقتصادی و محدودیت‌های اینترنتی به وضوح در میزان محبوبیت پوتین قابل مشاهده است؛ محبوبیتی که هفته‌هاست روند کاهشی داشته و اکنون به پایین‌ترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسیده است. با این حال، کرملین هرگونه انتقاد علنی را تهدیدی علیه امنیت ملی تلقی می‌کند و راه‌های اندکی برای ابراز ناخشنودی برای روس‌ها باقی گذاشته است. تلاش‌ها برای برگزاری اعتراضات در چندین شهر به دلیل قطع اینترنت و مسدود کردن برنامه‌های محبوب مانند تلگرام ممنوع شده است.