رکود بی‌سابقه صنایع دستی فارس؛ فروش از ۱۴۰ میلیارد به کمتر از ۱ میلیارد تومان رسید

آسیب‌های ناشی از رکود گردشگری

مسئولان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و اتحادیه‌های مربوطه در استان فارس اعلام کرده‌اند که میزان فروش و صادرات صنایع دستی و دستبافته‌های داری این استان در دو ماه اخیر به کمترین میزان خود رسیده و در برخی رشته‌ها حتی به صفر نزدیک شده است.

مجید سلیمی، معاون صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس، این وضعیت را «فاجعه» خواند.

وی افزود که مدل حمایتی از صنعتگران، شامل برگزاری نمایشگاه‌ها و بازارچه‌های فروش و فراهم آوردن زمینه حضور در نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی بود که در دو ماه اخیر این امکان برای رونق فروش وجود نداشته است.

• کاهش چشمگیر فروش: در حالی که سال گذشته میزان خرید گردشگران از بازارچه‌های نوروزی (اسفند و فروردین) در استان به بیش از ۱۴۰ میلیارد تومان رسید، امسال این میزان کمتر از یک میلیارد تومان بوده است.

سازگاری اجباری و آسیب‌پذیری بالا

به گفته سلیمی، اگرچه صنایع دستی قابلیت سازگاری بیشتری با شرایط رکود دارد و کارگاه‌های کوچک می‌توانند موقتاً تعطیل شوند، اما این محصولات کالای ضروری نیستند و در شرایط دشوار اقتصادی، از سبد خانوار کنار گذاشته می‌شوند که منجر به افت شدید فروش می‌گردد. رکود گردشگری نیز فرصت فروش به جهانگردان را از هنرمندان گرفته است. این شرایط وخیم تقریباً برای همه رشته‌های صنایع دستی در فارس وجود دارد.

درخواست حمایت دولتی برای هنرمندان فارس

در پی این وضعیت دشوار، بسیاری از هنرمندان صنایع دستی تولید خود را کاهش داده یا موقتاً متوقف کرده‌اند. آنها برای احیای دوباره نیازمند حمایت‌های مالی و تسهیلگری دولتی هستند.

سلمان گورنگی، مدیرعامل اتحادیه بازرگانی و صادرات صنایع دستی فارس، اظهار داشت که صادرات فرش و دستبافته‌های داری فارس به نزدیک صفر رسیده و صادرات دیگر محصولات نیز کاهش چشمگیری داشته است. وی افزود که جنگ اخیر مشکلات عدیده‌ای برای نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر از تولیدکنندگان فرش و صنایع دستی استان ایجاد کرده است.

گورنگی خواستار اختصاص بیشتر وام‌های مشاغل خانگی به تولیدکنندگان صنایع دستی شد و تأکید کرد: «امروز بیش از هر زمان دیگری به حمایت دولتی از صنایع دستی نیازمند هستیم.»

حسین همتی، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های صنایع دستی فارس، نیز با اشاره به اینکه هیچ یک از کارگاه‌ها مستقیماً آسیب ندیده‌اند، گفت: «موشک‌های دشمن به ستون گردشگری و سفره و فروش صنایع دستی اصابت کرده است.» وی همچنین به اثر منفی اختلال در دسترسی به اینترنت اشاره کرد که ارتباط بسیاری از فروشگاه‌های مجازی صنایع دستی با خریدارانشان را قطع کرده است.

برنامه‌های حمایتی دولت

دولت از نیمه دوم سال گذشته تا امروز، حمایت مالی از طریق اعطای تسهیلات کم‌بهره به هنرمندان صنایع دستی را در دستور کار قرار داده است. سلیمی اعلام کرد که از آبان ماه گذشته، تسهیلات خوبی به صنایع دستی اختصاص یافته و ۳۲۰ هنرمند و کارگاه برای دریافت آن به بانک‌ها معرفی شده‌اند.

وی افزود که این کمک‌های تسهیلاتی در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه خواهد داشت. یکی دیگر از برنامه‌های دولت، فراهم کردن زمینه برای رونق صادرات محصولات صنایع دستی است. قرار است نشست‌ها و رایزنی‌هایی با اتاق بازرگانی انجام شود تا هیئت‌های تجاری برای بازاریابی به کشورهای هدف اعزام گردند. شرایط تحریمی که در ایام جنگ بر دریا حاکم بود نیز بر صادرات محصولات صنایع دستی به کشورهای منطقه تأثیر منفی گذاشته و خسارت‌های غیرمستقیمی را به این حوزه وارد کرده است.

در حال حاضر بیش از ۲۰ هزار نفر در رشته‌های مختلف صنایع دستی در فارس مشغول به فعالیت هستند و این استان به صورت بالقوه ۲۰۰ هزار نفر صنعتگر در حوزه صنایع دستی و فرش و دستبافته‌های داری دارد. حمایت مالی و فراهم کردن بستر فعالیت و فروش برای این افراد، ظرفیت بزرگی برای اشتغال‌زایی، درآمدزایی و رشد اقتصادی فارس محسوب می‌شود.