کُرک سربیشه؛ طلای خام در بازارهای جهانی و چالش‌های فرآوری

کُرک مرغوب حاصل از بزهای کُرکی شهرستان سربیشه، به دلیل ویژگی‌های کیفی منحصربه‌فرد ناشی از اقلیم سرد و خشک منطقه، جایگاهی ممتاز در بازارهای جهانی به دست آورده است. این الیاف طبیعی با خاصیت عدم اشتعال‌پذیری، پتانسیل بالایی برای صنایع مختلف، به‌ویژه نساجی و برک‌بافی، دارد. با این حال، خام‌فروشی بخش اعظم تولید سالانه، مانع از بهره‌برداری کامل از این ظرفیت اقتصادی بومی شده است.

جایگاه جهانی کُرک سربیشه

مدیر جهاد کشاورزی سربیشه، حسین محمدی، با اشاره به مرغوبیت بی‌نظیر کُرک تولیدی در این شهرستان، آن را «مرغوب‌ترین کُرک تولیدی در بازارهای جهانی» توصیف کرد. وی تأکید کرد که کُرک سربیشه از لحاظ کیفیت، زبانزد خاص و عام است و به دلیل شرایط اقلیمی منحصر به فرد منطقه، بهترین نوع کُرک در این شهرستان تولید می‌شود.

«کُرک حاصل از بز کُرکی در شهرستان سربیشه مرغوب‌ترین کُرک تولیدی در بازارهای جهانی است.» – حسین محمدی، مدیر جهاد کشاورزی سربیشه

ظرفیت تولید و چالش خام‌فروشی

در شهرستان سربیشه، از مجموع ۱۵۰ هزار رأس دام سبک، حدود ۵۰ هزار رأس آن را بزهای کُرکی تشکیل می‌دهند. کار چیدن کُرک از این بزها همزمان با فصل بهار آغاز می‌شود و سالانه حدود ۴۰ تن کُرک مرغوب از آنها به دست می‌آید.

متأسفانه، بیش از ۹۵ درصد این محصول ارزشمند به صورت خام و بدون هیچ‌گونه فرآوری از شهرستان خارج می‌شود. تنها کمتر از پنج درصد آن توسط بانوان هنرمند شهر مود وارد صنعت برک‌بافی می‌شود. این خام‌فروشی، نه تنها به از دست رفتن بخش عمده‌ای از ارزش افزوده منجر می‌شود، بلکه فرصت‌های حیاتی زیر را نیز محدود می‌کند:

• اشتغال‌زایی: توسعه صنایع تبدیلی می‌تواند مشاغل زیادی ایجاد کند.
• توسعه صنایع تبدیلی: فرآوری کُرک، زنجیره ارزش آن را تکمیل می‌کند.
• تقویت اقتصاد محلی: ارزش افزوده می‌تواند مستقیماً به اقتصاد منطقه تزریق شود.

تلاش برای حفظ و بهبود نژاد

برای حفظ و ارتقاء کیفیت این کُرک مرغوب، از سال ۱۳۷۸ یک ایستگاه اصلاح نژاد بز کُرکی در شهرستان سربیشه فعالیت خود را آغاز کرده است. هدف اصلی این ایستگاه، تولید بزهایی با نژاد کُرکی بالا و ترویج این نژاد در سایر گله‌های استان و شهرستان است تا کیفیت و کمیت تولید کُرک همچنان حفظ و بهبود یابد.

لزوم تکمیل زنجیره ارزش

تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش، از فرآوری اولیه تا برندینگ و بازاریابی محصولات نهایی، کلید اصلی بهره‌برداری کامل از این ظرفیت بومی است. با فرآوری کُرک در داخل منطقه، می‌توان ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کرد و از این طریق، اقتصاد محلی را تقویت کرده و فرصت‌های شغلی جدیدی فراهم آورد.