درگیری‌ها در خلیج فارس: بحران جهانی کود و تهدید امنیت غذایی

درگیری‌ها در خلیج فارس؛ تهدیدی برای امنیت غذایی جهان

تداوم درگیری‌ها در منطقه استراتژیک خلیج فارس، به طور مستقیم شاهرگ‌های حیاتی تامین مواد غذایی جهان را هدف قرار داده است. آمارهای سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که حدود ۳۰ درصد از تجارت جهانی کود و ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایع (LNG)، که ماده اولیه اصلی تولید این محصول است، از تنگه هرمز عبور می‌کند. اکنون با اعمال محدودیت‌های شدید بر حمل‌ونقل دریایی، قیمت این نهاده استراتژیک کشاورزی با جهشی ۲۰۰ درصدی مواجه شده است.

شکستن رکورد ۴ ساله قیمت‌ها: اوره بالای ۹۰۰ دلار

گزارش‌های بین‌المللی حاکی از آن است که قیمت اوره با عبور از مرز ۹۰۰ دلار در هر تن، حتی از رکوردهای بحرانی سال ۲۰۲۲ نیز پیشی گرفته است. بانک جهانی اعلام کرده که قیمت‌ها تنها در بازه زمانی یک ماهه (مارس تا آوریل ۲۰۲۶) از ۷۲۶ دلار به ۸۵۷ دلار رسیده که بیش از دو برابر مدت مشابه سال گذشته است. کارشناسان معتقدند در صورت عدم گشایش مسیرهای شمالی برای واردات، این روند صعودی متوقف نخواهد شد و می‌تواند بحران‌های جدی‌تری را به دنبال داشته باشد.

فلج شدن ناوگان حمل‌ونقل در خلیج فارس

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که از ابتدای «جنگ رمضان»، زنجیره توزیع کود با اختلالی بی‌سابقه رو‌به‌رو شده است. در حالی که تنها ۱۱ کشتی موفق به عبور از تنگه هرمز شده‌اند، بیش از ۴۴ کشتی حامل محموله‌های حیاتی در منطقه زمین‌گیر شده‌اند که نیمی از آنها حامل اوره هستند. این وضعیت، در کنار عدم تخصیص ارز و دشواری در ثبت سفارش، بازار داخلی و جهانی را با کمبود شدید مواجه کرده است.

آسیب به قطب‌های تولید: از قطر تا عربستان

منطقه خلیج فارس که با صادرات ۵۰ میلیارد دلاری کودهای نیتروژنه بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، قطب اول تولید این محصول در جهان محسوب می‌شد، اکنون زیر آتش جنگ قرار دارد و تولیدکنندگان اصلی با چالش‌های جدی روبرو هستند.

قطر: بازیگر اصلی LNG و صادرکننده کلیدی کود

• قطر با آسیب جدی در تاسیسات شهر صنعتی «راس لفان» رو‌به‌رو شده است.
• این آسیب تهدیدی جدی برای ۱۰ درصد از تجارت جهانی گاز محسوب می‌شود.

عربستان: تامین‌کننده ۲۹ درصد از صادرات جهانی آمونیاک

• عربستان با چالش جدی در حفظ بازارهای صادراتی خود دست و پنجه نرم می‌کند.

به نظر می‌رسد هم‌زمان با کاهش بی‌سابقه تولید اوره در منطقه به پایین‌ترین سطح سالانه، جهان در آستانه یک بحران جدی در تولید محصولات کشاورزی قرار گرفته است که مستقیماً سفره میلیاردها انسان را تحت تاثیر قرار خواهد داد و امنیت غذایی جهانی را به خطر می‌اندازد.