خبر کامل
قطعی اینترنت و خاموشی ویترین دیجیتال شرکت‌های دانش‌بنیان: تجربه «پترومهر»
تأثیر ویرانگر قطعی اینترنت بر شرکت‌های دانش‌بنیان: نگاهی به تجربه «پترومهر»
«پرسش‌های شما مثل این بود که من ناگهان با یک دل پر درد، یک گوش شنوا پیدا کرده‌ام.» این جمله تأمل‌برانگیز، سخن حمیده امیری، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «پترومهر» است. شرکتی که در حوزه فناوری‌های پیشرفته شیمیایی فعالیت می‌کند و مدل کسب‌وکارش بر پایه نوآوری و ارتباط با بازارهای تخصصی بنا نهاده شده است. برای کسب‌وکاری با چنین ماهیتی، قطعی اینترنت به معنای خاموش شدن کامل ویترین دیجیتال، از دست رفتن سفارش‌ها و دشوار شدن ارتباط با جهان علمی و صنعتی است.
در نگاه اول، ممکن است تصور شود که یک شرکت فعال در حوزه فناوری‌های شیمیایی تا این اندازه به دیده شدن در اینترنت وابسته نباشد. اما واقعیت این است که بخش قابل توجهی از مشتریان جدید پترومهر، از طریق جست‌وجوهای آنلاین با محصولات و خدمات این شرکت آشنا می‌شوند.
ویترین‌های تاریک و چرخه فروش مختل شده
امیری تأکید می‌کند که حوزه شیمیایی بازاری بسیار تخصصی دارد. وقتی وب‌سایت شرکت در نتایج موتورهای جست‌وجو مانند گوگل قابل مشاهده نباشد، عملاً ویترین شرکت برای جذب مشتریان جدید خاموش می‌شود. این وضعیت منجر به جایگزینی مشتریان باکیفیت با تماس‌های اتفاقی شده و چرخه فروش را از حالت مهندسی‌شده خارج کرده است.
در شرایط کنونی، پترومهر ناچار به بازگشت به روش‌های بازاریابی سنتی نظیر بازاریابی تلفنی، ویزیت حضوری و چاپ بروشورهای فیزیکی شده است. این روش‌ها نه تنها هزینه‌ها را به شدت افزایش داده‌اند، بلکه نرخ تبدیل بسیار پایین‌تری نسبت به سئو و ابزارهای دیجیتال دارند. امیری در این باره می‌گوید:
«روش‌های سنتی هرگز نمی‌توانند گستردگی و دقت هدف‌گیری ابزارهای دیجیتال را جبران کنند.»
این فعال دانش‌بنیان می‌افزاید: «ما چون مشتریان B2B داریم، مجبور شدیم در محل مشتری حضور پیدا کنیم. این روش نیازمند نیروی انسانی زیاد است و ممکن است مشتری در محل نباشد یا درگیر باشد. علاوه بر صرف نیروی انسانی، وقت و پول زیادی نیز صرف می‌شود و همانطور که اشاره شد، نرخ تبدیل کمی دارد. علاوه بر این، ما به صورت حضوری تنها در منطقه خودمان می‌توانیم فعالیت کنیم و دسترسی به بسیاری از نقاط دیگر کشور یا جهان برای ما غیرممکن می‌شود.»
اثرات فراتر از فروش: از دست دادن اعتماد و توقف توسعه
محدودیت‌ها و قطعی‌های اخیر اینترنت برای پترومهر تنها به کاهش دیده شدن در فضای آنلاین محدود نشده است. به گفته مدیرعامل این شرکت، دریافت سفارش‌های خارجی که پیش‌تر از طریق پیام‌رسان‌ها و ارتباطات آنلاین به سرعت انجام می‌شد، اکنون به فرآیندی طولانی و در برخی موارد غیرممکن تبدیل شده است:
علاوه بر افت فروش که در دوره‌های قطعی شدید، حتی فروش صفر هم تجربه شده است، ضربه اصلی به «اعتماد» وارد می‌شود. شریک تجاری که نمی‌تواند به راحتی با ما تماس داشته باشد، در پایداری همکاری تردید می‌کند. برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای ما نیز به دلیل عدم اطمینان از زیرساخت، عملاً متوقف شده است.
امیری معتقد است که حتی با دسترسی مدیران و پرسنل به اینترنت، هزینه بالای آن، کار را بی‌فایده می‌سازد. او توضیح می‌دهد: «اگر وب‌سایت یک مغازه مجازی باشد، دیده شدن آن توسط مردم در داخل و خارج و تعامل با آن، به مرور زمان باعث می‌شود موتور جست‌وجو آن را مکانی معتبر بداند و بیشتر به مخاطب نشان دهد. وقتی اینترنت خاموش می‌شود، مانند این است که مغازه بسته است و موتور جست‌وجو اعلام می‌کند این مغازه بسته است، نروید.»
مشکل برای یک شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های شیمیایی تنها به بحث فروش محدود نمی‌شود. دسترسی به منابع علمی، مقالات تخصصی و پایگاه‌های داده نیز بخشی حیاتی از کار روزمره چنین شرکت‌هایی است. امیری می‌گوید برای تیمی که با فرمولاسیون‌های شیمیایی و نانوذرات کار می‌کند، دسترسی سریع به دانش روز دنیا یک ضرورت است.
به گفته او، محدودیت‌های اینترنت حتی روند رصد فناوری و رقبا را نیز مختل کرده است: «برای ما مهم است بدانیم در دنیا چه فناوری‌هایی در حال توسعه است و رقبا چه مسیری را طی می‌کنند. وقتی این امکان محدود می‌شود، عملاً خطر از دست دادن بازارهایی که به دست آورده‌ایم نیز بیشتر می‌شود.»
سراب اینترنت طبقاتی: «فروش در جزیره ایزوله رخ نمی‌دهد»
در ماه‌های اخیر، ایده‌هایی نظیر ارائه اینترنت پرو برای مدیران کسب‌وکارها به عنوان راه‌حل مطرح شده است. اما آیا دسترسی گلخانه‌ای یک مدیر، بحران یک اکوسیستم تجاری را حل می‌کند؟
پاسخ امیری به این ایده، یک «نه» قاطع است. او کسب‌وکار را یک اکوسیستم می‌داند و معتقد است وقتی مشتری به دلیل محدودیت‌ها امکان تحقیق یا ارتباط ندارد، اینترنت اختصاصی مدیر تنها یک جزیره ایزوله ایجاد می‌کند:
فروش در فضای تعاملی رخ می‌دهد، نه در اتاق در بسته مدیران. خاموشی اینترنت باعث شده سایت‌های ایرانی کلاً در موتورهای جست‌وجوی بین‌المللی دیگر دیده نشوند، زیرا مانند یک سایت بی‌استفاده فرض شده و تعامل مردم با اینترنت داخلی هم کمکی نمی‌کند. ما برای ارتقای وب‌سایت‌های خودمان که در واقع نوعی فروشگاه مجازی است، به اینترنت نیاز داریم. کارمندان برای ارتقای وب‌سایت و دیده شدن آن برای مشتریان داخلی و خارجی به اینترنت نیاز دارند؛ حال مدیر اگر سیم‌کارت سفید داشته باشد، چه مشکلی از پرسنل حل می‌کند؟
کاتالیزور خاموش مهاجرت نخبگان
شاید دردناک‌ترین بخش این روایت، تأثیر قطعی ارتباطات بر نیروی انسانی متخصص باشد. برای متخصصان حوزه شیمی، قطع ارتباط با جهان علمی، احساس عقب‌ماندگی و تلف شدن عمر ایجاد می‌کند. امیری در این باره بیشتر توضیح می‌دهد:
مردم مهاجرت می‌کنند برای اینکه چیزی که در کشورشان ندارند را به دست بیاورند یا از آنچه تحت فشار هستند آسوده شوند. متأسفانه قطع اینترنت هر دو دلیل را توجیه می‌کند. ناامیدی زیرساختی، بزرگ‌ترین محرک برای مهاجرت یا خروج نخبگان از بدنه شرکت‌های دانش‌بنیان است. حتی اگر بمانند هم، روحیه خموده و بدون نشاط اثرات بسیار بدی بر جای می‌گذارد.
نتیجه‌گیری
تجربه شرکت دانش‌بنیان پترومهر نشان می‌دهد که مسئله اینترنت تنها دغدغه استارتاپ‌های حوزه فناوری اطلاعات نیست. برای بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه‌های صنعتی و علمی نیز اینترنت بخشی جدایی‌ناپذیر از فروش، تحقیق، ارتباط با بازار جهانی و حتی حفظ نیروی انسانی متخصص است؛ زیرساختی که اختلال در آن می‌تواند کل چرخه فعالیت یک کسب‌وکار را تحت تأثیر قرار دهد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
