دانشگاه ملی مهارت: کاهش دانشکده‌ها، توسعه مهارت‌ها و جذب ۶۴ درصدی فارغ‌التحصیلان

گرامیداشت شهدا و مقاومت

زمانی در ابتدای سخنان خود، یاد و خاطره شهدای جنگ‌های تحمیلی، به‌ویژه جنگ تحمیلی سوم را گرامی داشت و اظهار کرد که هفت شهید دانشگاهی، چهار دانشجوی شهید دانشگاه ملی مهارت و ۱۷ فارغ‌التحصیل این دانشگاه در این جنگ به شهادت رسیدند. وی همچنین از رهبر شهید، مسئولان نظام، سیاستمداران و مردم شریف که با شهامت در برابر دشمنان ایستادند و مقاومت را به معنای واقعی رقم زدند، تجلیل کرد.

ضرورت آموزش‌های مهارتی و چالش‌های نظام آموزش عالی

رئیس دانشگاه ملی مهارت، آموزش مهارتی را یک ضرورت انکارناپذیر برای کشور دانست و آن را کلید تاب‌آوری اقتصادی، افزایش بهره‌وری و دستیابی به توسعه پایدار معرفی کرد. وی با اشاره به چالش‌های موجود در نظام آموزش عالی کشور، به موارد زیر پرداخت:

• ناترازی در فارغ‌التحصیلان: عدم تطابق تعداد فارغ‌التحصیلان با نیازهای بازار کار.
• ناترازی علم و عمل: فاصله بین دانش نظری و کاربرد عملی آن.
• ناترازی میان مدرک تحصیلی و اشتغال‌پذیری: عدم تضمین اشتغال با داشتن مدرک دانشگاهی.

زمانی تاکید کرد که توسعه آموزش‌های مهارتی تنها راه حل برای کاهش و رفع این ناترازی‌ها در آینده است. او به تعبیری عامیانه گفت: «دیگر بس است تولید مدرک؛ باید به سمت آموزش‌های مهارتی حرکت کنیم.»

تحولات ساختاری و آماری دانشگاه ملی مهارت

رئیس دانشگاه ملی مهارت، که تنها متولی آموزش‌های مهارتی دولتی است، از تحولات مهمی در ساختار این دانشگاه خبر داد:

• کاهش دانشکده‌ها: تعداد دانشکده‌های دانشگاه ملی مهارت از ۱۸۳ به ۱۷۰ کاهش یافته است.
• ادغام آموزشکده‌ها: در ۱۳ استان کشور، آموزشکده‌ها و دانشکده‌هایی با عناوین مختلف ادغام شده‌اند، بدون کاهش رشته‌ها یا تعداد دانشجویان.
• گستره فعالیت: این دانشگاه با حدود ۱۹۰ هزار تا ۱۹۹ هزار دانشجو در ۱۲۱ شهر کشور فعالیت دارد.
• آموزش عملی محور: بخش عمده آموزش‌ها به‌صورت عملی ارائه می‌شود؛ به‌گونه‌ای که میانگین ساعات عملی در هر رشته حدود ۷۰ درصد است.

ماموریت‌ها و مزیت‌های راهبردی

ماموریت اصلی دانشگاه ملی مهارت، تربیت نیروی کار ماهر، به‌ویژه تکنسین و سپس مهندس حرفه‌ای است. زمانی تاکید کرد که در حال حاضر برنامه‌ای برای توسعه تحصیلات تکمیلی وجود ندارد، مگر آنکه در آینده در چارچوب مهارت‌محور تعریف شود.

مزیت راهبردی این دانشگاه، پیوند ساختاری آموزش مهارت با محیط کار است. بر اساس مطالعات انجام‌شده، بیش از ۶۰ تا ۶۴ درصد فارغ‌التحصیلان این دانشگاه بلافاصله جذب بازار کار می‌شوند که نشان‌دهنده موفقیت این رویکرد است.

«آموزش زمانی موفق است که فارغ‌التحصیل توانایی انجام کار، اشتغال‌پذیری، کارآفرینی و بهره‌وری بالا داشته باشد. سرآمدی آموزش در این دانشگاه یعنی توانایی تبدیل دانش به مهارت.»

وی افزود که در دانشگاه ملی مهارت، استاد صرفاً انتقال‌دهنده دانش نیست، بلکه نقش الگوی حرفه‌ای را نیز برای دانشجو ایفا می‌کند.

برنامه‌های آتی و توسعه رشته‌ها

زمانی از برنامه‌های مهم دانشگاه برای آینده خبر داد:

• رونمایی از مگا پروژه مهارت‌های نرم: به‌زودی چارچوب مهارت‌های نرم دانشگاه ملی مهارت به‌عنوان یک مگا پروژه رونمایی خواهد شد. این پروژه برای نخستین‌بار در کشور اجرا می‌شود و قرار است مهارت‌های نرم در کنار مهارت‌های فنی در برنامه‌های آموزشی نهادینه شود.
• توسعه رشته‌های هنری: با توجه به تقاضای خانواده‌ها و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برنامه توسعه رشته‌های هنری در دستور کار است.
• بازطراحی رشته‌ها بر اساس نیاز بازار: بررسی رشته‌های جدید مانند بلاکچین که با وجود بازار کار، هنوز به‌صورت رسمی در برنامه درسی کشور تعریف نشده‌اند، در حال انجام است.

تدوین برنامه‌های درسی این دانشگاه با مشارکت مستقیم بازار کار انجام می‌شود و آمایش رشته‌ها و هماهنگی با برنامه هفتم توسعه، به‌ویژه با هدف‌گذاری حضور ۵۰ درصد دانش‌آموزان در هنرستان‌ها در سال پایانی برنامه، در دستور کار قرار دارد.

مشارکت اجتماعی و بازسازی پس از جنگ

رئیس دانشگاه ملی مهارت به آسیب‌های ناشی از جنگ تحمیلی نیز اشاره کرد و گفت که ۱۲ دانشکده دانشگاه در جنگ آسیب دیدند و برخی مراکز از جمله در تهران، تبریز، اراک، کرمانشاه و صفادشت دچار خسارت شدند. با این وجود، دانشگاه فعالیت خود را متوقف نکرد و کارگاه‌ها حتی در ایام بحران فعال بودند و در بازسازی و اقدامات جهادی مشارکت داشتند.

در پایان، زمانی تاکید کرد که دانشگاه ملی مهارت در مقوله‌های اجتماعی نیز همراه و مسئولیت‌پذیر است و در چارچوب سیاست‌های وزارت علوم، برنامه‌ریزی برای برگزاری کلاس‌های عملی فشرده و امتحانات پایان‌ترم را دنبال خواهد کرد.