کاهش مرموز واردات نفت چین و تأثیر آن بر بازار جهانی

در حالی که بازار جهانی انرژی با کمبود بی‌سابقه‌ای در عرضه نفت مواجه است و تمامی اهرم‌ها برای ایجاد تعادل مجدد بین عرضه و تقاضا به کار گرفته شده‌اند، چین به طور بی‌سروصدا و بدون اتخاذ تدابیر سخت‌گیرانه، واردات نفت خود را به شکل چشمگیری کاهش داده است. این اقدام غیرمنتظره پکن، تحلیلگران بازار را به گمانه‌زنی واداشته و تأثیرات قابل توجهی بر شاخص‌های نفتی و پرمیوم‌های معامله نفت خام داشته است.

کاهش واردات و بازفروش محموله‌های نفتی

بر اساس گزارش‌ها، چین واردات نفت خود را نسبت به سطوح پیش از جنگ، حدود یک‌چهارم کاهش داده است. این اقدام منجر به افزایش عرضه نفت خام در بازار جهانی و مهار شاخص‌های نفتی در نزدیکی ۱۰۰ دلار شده است. آنچه این وضعیت را غیرعادی‌تر می‌کند، این است که شرکت‌های نفت دولتی چین در حال بازفروش برخی از محموله‌های نفتی خود به رقبای اروپایی و آسیایی بوده‌اند؛ رفتاری که در زمان کمبود عرضه جهانی، بسیار نامتعارف به نظر می‌رسد.

• کاهش واردات: چین خرید نفت روزانه خود را از ۱۱.۷ میلیون بشکه به ۸.۲ میلیون بشکه رسانده است.
• میزان کاهش: این کاهش معادل ۳.۵ میلیون بشکه نفت در روز است که تقریباً به اندازه مصرف روزانه ژاپن می‌باشد.
• تأثیر بر قیمت: این تغییر رویکرد نه تنها سقف قیمتی برای شاخص‌های نفت ایجاد کرده، بلکه باعث سقوط «پرمیوم» (مبلغ اضافه‌ای که معامله‌گران برای خرید فیزیکی نفت می‌پردازند) شده است.
• سقوط پرمیوم: بشکه‌هایی که در اوایل آوریل با ۳۰ دلار بالاتر از قیمت شاخص معامله می‌شدند، اکنون با پرمیوم‌هایی به پائینی ۱ دلار دست به دست می‌شوند و حتی زمزمه‌هایی از تخفیف نیز به گوش می‌رسد.

معمای ذخایر و سیاست‌های داخلی

این کاهش واردات در حالی صورت می‌گیرد که نه ذخایر تجاری چین به شدت کاهش یافته و نه پکن از ذخایر راهبردی خود برداشت کرده است. برعکس، طبق داده‌های ماهواره‌ای، ذخایر تجاری در هفته‌های اخیر همچنان افزایش یافته‌اند. چین در گذشته بیش از نیازش نفت می‌خرید تا ذخایر عظیم اضطراری بسازد و هم‌اکنون بیش از ۱.۴ میلیارد بشکه نفت ذخیره دارد.

در اقدامی دیگر، چین که پیش‌تر صادرات فرآورده‌های پالایشی را ممنوع کرده بود تا پالایشگاه‌ها نفت خام کمتری برای نیاز داخلی پردازش کنند، اکنون این سیاست داخلی را لغو کرده است. این تغییرات، معامله‌گران را به فرضیات مختلفی سوق داده است:

• ضعف اقتصادی: برخی معتقدند فعالیت اقتصادی چین ضعیف‌تر از حد تصور است و رشد تقاضا کاهش یافته است.
• تغییر الگوی مصرف: افزایش خودروهای برقی، بهبود حمل‌ونقل عمومی و دورکاری باعث شده خانوارهای چینی بهتر با قیمت‌های بالای نفت کنار بیایند.

نقش پتروشیمی و زغال‌سنگ

برخی دیگر از معامله‌گران معتقدند کلید این معما در صنعت مبهم «پتروشیمی» نهفته است. این بخش که محرک اصلی رشد مصرف نفت در پنج سال اخیر بوده، از صنایع موازی از جمله زغال‌سنگ به عنوان خوراک استفاده می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که حاشیه سود تبدیل زغال‌سنگ به مواد شیمیایی به طور چشمگیری افزایش داشته است؛ به طوری که واحدهای تولید پلاستیک از زغال‌سنگ با تمام ظرفیت در حال کار هستند و جایگزین خوراک‌های نفتی (مانند نفتا) شده‌اند.

فرضیه‌های دیگر

در پایان، فرضیه‌های دیگری نیز مطرح شده‌اند که تلاش می‌کنند این کاهش واردات را توجیه کنند. این فرضیه‌ها شامل موارد زیر هستند:

• استفاده چین از ذخایر راهبردی زیرزمینی که ماهواره‌ها قادر به رصد آنها نیستند.
• افزایش تولید نفت داخلی چین که جای واردات را گرفته است.