بحران آب در قم؛ سد ۱۵ خرداد وارد حجم مرده شد و فرونشست زمین به ۳۰ سانتی‌متر رسید

وضعیت بحرانی منابع آبی قم

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای قم با اشاره به قرار گرفتن این استان در کنار تهران و البرز در صدر استان‌های دارای تنش آبی، تاکید کرد که بخش قابل توجهی از آب شرب قم از منابع خارج از استان تامین می‌شود که خود این منابع نیز با محدودیت‌های جدی مواجه هستند.

• سد ۱۵ خرداد: این سد که یکی از منابع اصلی تامین آب است، اکنون وارد حجم مرده شده و عملاً امکان انتقال آب از آن وجود ندارد.
• منابع داخلی: بخش دیگری از نیاز آبی قم از منابع داخلی تامین می‌شود که از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند و برداشت‌های فشرده از سفره‌های زیرزمینی، فشار مضاعفی بر آبخوان‌ها وارد کرده است.

فرونشست زمین و کسری آبخوان‌ها

احمدی جبلی به پدیده نگران‌کننده فرونشست زمین در برخی دشت‌های استان اشاره کرد و گفت: در بعضی مناطق قم میزان فرونشست به بیش از ۳۰ سانتی‌متر رسیده که رقمی بسیار بالا و هشداردهنده است.

کسری مخازن آبخوان‌های کشور به حدود ۱۵۳ میلیارد مترمکعب رسیده است که حدود دو میلیارد مترمکعب از این کسری مربوط به استان قم است. این رقم نسبت به وسعت استان بسیار قابل توجه است.

او همچنین از قطع ورودی تقریباً تمامی رودخانه‌هایی که در گذشته به آبخوان‌های استان می‌رسیدند خبر داد و افزود: تنها رودخانه شور باقی مانده که آن هم با چالش‌ها و اختلافات میان استان‌ها مواجه است.

مقابله با برداشت‌های غیرمجاز و صرفه‌جویی

در راستای مدیریت بحران آب، اقدامات قابل توجهی برای کنترل برداشت‌های غیرمجاز انجام شده است:

• طی سه سال گذشته، ۵۳۱ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شده است.
• برای ۵۹۳ مورد نیز برخورد قانونی صورت گرفته است.
• در نتیجه این اقدامات و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف در بخش کشاورزی، حدود ۴۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی در مصرف آب در استان محقق شده است.

مدیرکل منابع طبیعی قم اعلام کرد که تاکنون چهار هزار و ۳۰۱ حلقه چاه غیرمجاز در استان شناسایی شده که از این تعداد دو هزار و ۷۸۷ حلقه فعال هستند و مجموع برداشت آنها حدود ۱۷ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود.

وی تاکید کرد که در سال ۱۴۰۵، برنامه انسداد ۲۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در دستور کار قرار دارد و مدیریت منابع آب بدون همکاری کشاورزان و بهره‌برداران امکان‌پذیر نخواهد بود.