تحول در گردشگری مرزی و سیاست‌های جدید میراث‌فرهنگی کشور

توسعه بازاریابی گردشگری در استان‌های مرزی

شجاعی بر ضرورت خلاقیت و نوآوری در گردشگری استان‌های مرزی تاکید کرد و اظهار داشت: «این پروژه با هدف معرفی واقعیت‌های بی‌نظیر ایران و ایجاد پل‌های ارتباطی موثر میان مناطق مرزی و ذی‌نفعان بالقوه در کشورهای همسایه اجرا می‌شود.» این طرح، گامی بلند برای نمایش چهره واقعی و باصلابت مرزهای ایران و عبور از سایه‌های جنگ است.

• استان‌های همکار در طرح: آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، کردستان، ایلام، کرمانشاه، خوزستان، سیستان و بلوچستان، خراسان‌های رضوی، شمالی و جنوبی، بوشهر، گلستان، گیلان، هرمزگان و مازندران.

پیشگامی ایلام در «تور آشناسازی»

استان ایلام با میزبانی نخستین «تور آشناسازی» از هیاتی شامل مسئولان، فعالان تشکل‌های گردشگری، خبرنگاران و اینفلوئنسرهای استان واسط عراق، نقش پیشگام را ایفا کرد. این اقدام نمادین، جلوه‌ای نو از امنیت و صلح را به نمایش گذاشت و امید می‌رود سایر استان‌ها نیز بتوانند چنین تورها و اقدامات بین‌المللی را اجرا کنند.

این تورها با تکیه بر اشتراکات فرهنگی، آداب و رسوم همگون و ذائقه مشترک مردم دو سوی مرز، به دنبال خلق تصویری مثبت و واقعی از امنیت پایدار در ایران هستند. حضور فعال فعالان رسانه‌ای و مجازی در این پروژه می‌تواند علاوه بر نشر محتوای بین‌المللی در معرفی جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، بستری امن و جذاب برای جذب هدفمند گردشگران و سرمایه‌گذاران خارجی فراهم آورد.

نشست تخصصی معاونان میراث‌فرهنگی: نقشه راه حکمرانی یکپارچه

نشست تخصصی معاونان میراث‌فرهنگی سراسر کشور در تاریخ ۲۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، در حاشیه دومین روز نشست فصلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد. علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، در این نشست بر ضرورت اجرای دقیق و عملیاتی «سند ملی میراث‌فرهنگی» و «سند ملی موزه‌داری» تاکید کرد.

اولویت‌های معاونت میراث‌فرهنگی در سال ۱۴۰۵

دارابی با اشاره به اینکه این اسناد، نقشه راه حکمرانی یکپارچه در حوزه میراث‌فرهنگی و موزه‌داری کشور هستند، از معاونان استانی خواست تا با اشراف کامل بر مفاد آن‌ها، اجرای دقیق و میدانی این سیاست‌ها را در اولویت قرار دهند.

• روز جهانی موزه و هفته میراث‌فرهنگی: برنامه‌ها باید با شکوه، خلاقیت و اثربخشی اجتماعی برگزار شود.
• مرمت و حفاظت از بناهای آسیب‌دیده: تسریع در فرآیندهای مرمتی یک مسئولیت ملی و تمدنی است.
• طرح «هر شهر یک موزه» و «هر مدرسه یک موزه»: استان‌ها باید با ابتکار عمل، نقش فعال و تعیین‌کننده‌ای ایفا کنند.
• احیای طرح «زنگ میراث‌فرهنگی»: از سرگیری بازدیدهای دانش‌آموزی از موزه‌ها و اماکن تاریخی.

پایان دادن به پروژه‌های نیمه‌تمام و «نهضت بازکردن داربست‌ها»

معاون میراث‌فرهنگی کشور با انتقاد از طولانی‌شدن روند اجرای برخی پروژه‌ها، از معاونان استانی خواست ظرف یک ماه گزارش جامعی از وضعیت پروژه‌های نیمه‌تمام، منابع مالی و برنامه زمان‌بندی تکمیل آن‌ها ارائه کنند. او همچنین از آغاز «نهضت بازکردن داربست‌ها از بناهای تاریخی» خبر داد و تاکید کرد که این وضعیت باید با برنامه‌ریزی دقیق، مدیریت منابع و تسریع در مرمت‌ها پایان یابد.

دیگر اولویت‌ها:

• سنددار کردن بناهای تاریخی: تثبیت مالکیت و تعیین وضعیت حقوقی آثار تاریخی برای صیانت پایدار.
• راه‌اندازی کارگاه‌ها و مدارس مهارت‌آموزی مرمت: توسعه نظام استاد ـ شاگردی و انتقال دانش پیشکسوتان.
• بهره‌گیری از رسانه‌ها و فناوری‌های نوین: دیجیتال‌سازی، روایتگری نوین و تولید محتوای تخصصی.
• تقویت همکاری‌ها: برگزاری نشست‌های علمی، همکاری با دانشگاه‌ها و تشکل‌های مردمی.

گزارش‌های تخصصی مدیران

در ادامه نشست، مدیران مختلف به ارائه گزارش‌ها و اولویت‌های حوزه خود پرداختند:

• علیرضا ایزدی (مدیرکل ثبت و حریم آثار): اهمیت تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی و ضرورت بازنگری در برخی پرونده‌ها.
• ابراهیم زارعی (رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری): اولویت‌های پژوهشی سال ۱۴۰۵، توجه به مردم‌شناسی و مردم‌نگاری، دیجیتال‌سازی اسناد پژوهشگاه و تشکیل کمیته بحران برای صیانت از میراث‌فرهنگی در شرایط بحرانی.
• فرهاد عزیزی (مدیر پایگاه‌های ملی و جهانی): دشواری‌های صیانت از میراث‌جهانی و نیاز به آموزش‌های تخصصی برای مواجهه با بحران‌ها.

همچنین در این نشست، موضوعاتی چون حمایت شهرداری‌ها از پروژه‌های میراثی، بومی‌سازی سیاست‌ها، تعیین‌تکلیف حرایم آثار تاریخی و تقویت هماهنگی‌های بین‌بخشی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.