بازآفرینی و تاب‌آوری آموزش عالی در دوران پساجنگ؛ ضرورت استمرار کیفیت

نظام آموزش عالی کشور، با نگاهی به آینده و تجربیات گذشته، در صدد بازآفرینی و تقویت تاب‌آوری آموزشی است. این رویکرد، که در قالب «دهه سرآمدی» از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیگیری می‌شود، بر اهمیت کیفیت آموزش و آمادگی برای مواجهه با چالش‌های دوران پساجنگ تأکید دارد.

«دهه سرآمدی» و اهداف آن

«دهه سرآمدی» برنامه‌ای است که از سال‌های گذشته در حوزه آموزش عالی کشور برگزار شده و از سال ۱۴۰۲ با ابلاغ آیین‌نامه‌ای از سوی وزارت علوم به دانشگاه‌ها، به صورت مستمر در حال اجراست. هدف اصلی این برنامه، علاوه بر الگوسازی در حوزه آموزشی، جلب توجه دانشگاه‌ها، مدیران، اساتید و دانشجویان به مقوله کیفیت آموزش است.

• در سال ۱۴۰۵، بازه زمانی ۱۲ تا ۲۱ اردیبهشت به عنوان دهه سرآمدی تعیین شده است.
• هر روز از این دهه عنوانی مشخص دارد.
• روز ۲۱ اردیبهشت با عنوان «سرآمدی آموزشی؛ تاب‌آوری آموزشی و بازآفرینی آموزش در پساجنگ» نام‌گذاری شده است.

اهمیت بازآفرینی آموزش در پساجنگ

رضا نقی‌زاده، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی، با اشاره به اهمیت بازآفرینی نظام آموزش در دوران پساجنگ، اظهار داشت که تجربه‌های جهانی و داخلی نشان می‌دهد نهادهای اجتماعی مانند دانشگاه‌ها، پیش و پس از جنگ دچار تغییر و تحول می‌شوند و با کارکردهای جدیدی مواجه خواهند شد.

در شرایط پساجنگ، برخی از نقش‌های دانشگاه پررنگ‌تر، برخی کمرنگ‌تر و برخی نیز دچار تغییر شکل می‌شوند؛ از این‌رو، بازآفرینی آموزش یک ضرورت جدی است، چرا که نیازهای جامعه و انتظارات از دانشگاه‌ها در دوره پساجنگ متفاوت خواهد بود.

تاب‌آوری آموزشی؛ رکن اصلی تداوم کیفیت

یکی از مهم‌ترین موضوعات در مسیر بازآفرینی آموزش، تاب‌آوری آموزشی است. این مفهوم به معنای آن است که در شرایط بحران، اعم از دوران جنگ یا پس از آن، آموزش نباید دچار وقفه یا آسیب شود. آموزش، زیربنای تربیت نسل آینده و توسعه کشور است و حفظ استمرار آن حیاتی است.

راهکارهای تحقق تاب‌آوری آموزشی

• لازم است پیش‌بینی‌های لازم برای مواجهه با شرایط بحرانی انجام شود.
• حتی در زمان کمبودها و محدودیت‌ها نیز باید استمرار آموزش باکیفیت حفظ شود.
• وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در طول دوره‌های جنگی، هدف اصلی خود را تداوم آموزش باکیفیت قرار داده است.
• تلاش برای تقویت ابزارهای تاب‌آوری آموزشی همواره مد نظر بوده است.

نقی‌زاده تأکید کرد که هرچه سرمایه‌گذاری در توسعه ابزارها و زیرساخت‌های تاب‌آوری آموزشی افزایش یابد، امکان پاسخگویی مناسب‌تر به نیازهای آموزشی در شرایط بحرانی نیز فراهم‌تر خواهد شد.

چشم‌انداز آینده

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تقویت تاب‌آوری آموزشی و بازآفرینی نظام آموزش، نسلی توانمند و برخوردار از آموزش باکیفیت تربیت شود که بتواند آینده کشور را به خوبی رقم بزند.