رونق هوش مصنوعی، شرق آسیا را به سمت افزایش نرخ بهره سوق می‌دهد

در پی اوج‌گیری بی‌سابقه سرمایه‌گذاری جهانی در حوزه هوش مصنوعی و افزایش سرسام‌آور تقاضا برای نیمه‌هادی‌ها، اقتصادهای صادرات‌محور آسیایی، به ویژه کره‌جنوبی و تایوان، در کانون توجه قرار گرفته‌اند. این دو قطب اصلی تولید تراشه در جهان، اکنون با پدیده‌ای روبه‌رو هستند که می‌تواند منجر به افزایش نرخ‌های بهره در ماه‌های آینده شود؛ نه به دلیل نگرانی‌های سنتی از تورم انرژی، بلکه به واسطه رونق بی‌سابقه اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی.

افزایش نرخ بهره در شرق آسیا؛ پیامد رونق هوش مصنوعی

اقتصاددانان برجسته گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده‌اند که بانک مرکزی کره‌جنوبی در سه‌ماهه سوم و چهارم سال جاری میلادی، هر بار ۲۵ واحد پایه نرخ بهره خود را افزایش خواهد داد. همزمان، انتظار می‌رود بانک مرکزی تایوان نیز در سه‌ماهه دوم و چهارم، هر بار ۱۲.۵ واحد پایه به نرخ‌ها بیفزاید. این تصمیمات، بیش از آنکه واکنشی به فشارهای تورمی باشند، نشان‌دهنده قدرت گرفتن بی‌سابقه اقتصاد این کشورها از طریق صادرات فناوری هوش مصنوعی است.

«ابرمازاد ناشی از هوش مصنوعی» و جهش اقتصادی

بر اساس تحلیل‌های گلدمن ساکس، جهش چشمگیر در صادرات مرتبط با هوش مصنوعی، مازاد حساب جاری کره‌جنوبی و تایوان را به سطوحی بی‌سابقه رسانده است. این بانک از اصطلاح «ابرمازاد ناشی از هوش مصنوعی» برای توصیف این وضعیت استفاده کرده و برآورد می‌کند که مازاد حساب جاری کره‌جنوبی تا سال ۲۰۲۶ به بیش از ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی و تایوان به بیش از ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی خواهد رسید. این ارقام نشان‌دهنده یک دگرگونی عمیق در ساختار اقتصادی این کشورها است.

فناوری در برابر چالش‌های ژئوپلیتیکی

تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند که حتی در سناریوهای بدبینانه افزایش قیمت نفت ناشی از تنش‌های خاورمیانه، رشد عظیم صادرات تراشه آن‌قدر قدرتمند خواهد بود که اثرات شوک انرژی را خنثی کند. این رونق بی‌سابقه، به عنوان «قوی‌ترین چرخه فناوری ثبت‌شده در تاریخ کره‌جنوبی و تایوان» شناخته می‌شود. سهم صادرات مرتبط با هوش مصنوعی در کره‌جنوبی ممکن است امسال به نزدیک ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی برسد، در حالی که این نسبت در دهه گذشته کمتر از ۱۰ درصد بوده است. در تایوان نیز، صادرات فناوری از ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است.

اقتصاد Kشکل؛ برندگان و بازندگان عصر هوش مصنوعی

با این حال، این رشد سریع اقتصادی، نشانه‌هایی از شکل‌گیری یک «اقتصاد K‌شکل» را نیز نمایان ساخته است. این مفهوم به وضعیتی اشاره دارد که در آن بخشی از اقتصاد با سرعت خیره‌کننده‌ای رشد می‌کند، در حالی که بخش‌های دیگر همچنان در رکود یا ضعف باقی می‌مانند. در کره‌جنوبی و تایوان، شرکت‌های فناوری و صنایع مرتبط با هوش مصنوعی شاهد رشدی بی‌سابقه هستند، اما بسیاری از صنایع سنتی و بخش قابل توجهی از نیروی کار، از این رونق سهم چندانی نمی‌برند.

این دوگانگی در رشد اقتصادی، سیاست‌گذاران را وادار می‌کند تا در کنار سیاست‌های پولی انقباضی‌تر، به سمت سیاست‌های مالی هدفمند نیز حرکت کنند تا شکاف ایجادشده میان بخش‌های مختلف اقتصاد عمیق‌تر نشود.

این الگو کمابیش در بازار سهام آمریکا نیز مشاهده می‌شود، جایی که رشد شاخص‌های سهامی عمدتاً توسط شرکت‌های بزرگ فناوری و هوش مصنوعی هدایت می‌شود، در حالی که بخش‌های دیگر اقتصاد و بازار، عملکرد ضعیف‌تری دارند.

آسیا در آستانه «ابرچرخه صنعتی» جدید

چتان آهیا، اقتصاددان ارشد آسیا در مورگان استنلی، نیز اخیراً اعلام کرده است که قاره آسیا وارد یک «ابرچرخه صنعتی» جدید شده که بخش مهمی از آن ناشی از سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی است. گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کند که رشد اقتصادی کره‌جنوبی از ۱ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲.۵ درصد در سال جاری برسد و رشد اقتصادی تایوان نیز تا سال ۲۰۲۶ به نزدیک ۱۰ درصد افزایش یابد. با این حال، این بانک هشدار می‌دهد که وابستگی بیش از حد رشد اقتصادی به چرخه هوش مصنوعی، می‌تواند نوسانات اقتصاد کلان را در آینده افزایش دهد و چالش‌های جدیدی را برای ثبات اقتصادی این کشورها به همراه داشته باشد.