خبر کامل
فروصوت: صدای نامرئی که اضطراب و «تسخیرشدگی» ایجاد می‌کند
آیا تا به حال وارد مکانی شده‌اید که بدون دلیل خاصی احساس اضطراب یا ناآرامی به شما دست داده باشد؟ پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که شاید این حس مرموز ریشه در امواج صوتی‌ای داشته باشد که گوش انسان قادر به شنیدن آن‌ها نیست؛ امواجی به نام «فروصوت» که می‌توانند بدن را تحت تاثیر قرار داده و واکنش‌های استرسی ایجاد کنند.
فروصوت چیست و چگونه بر ما اثر می‌گذارد؟
فروصوت یا Infrasound به امواج صوتی با فرکانس کمتر از ۲۰ هرتز گفته می‌شود که معمولاً خارج از محدوده شنوایی انسان قرار دارند. با این حال، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض این امواج می‌تواند باعث افزایش هورمون استرس (کورتیزول)، تحریک‌پذیری و احساس ناخوشایند شود. این یافته‌ها می‌توانند توضیحی علمی برای تجربه‌های مرموز در مکان‌هایی باشند که مردم آن‌ها را «تسخیرشده» توصیف می‌کنند.
منابع رایج فروصوت در زندگی روزمره
فروصوت پدیده‌ای بسیار رایج در محیط اطراف ماست و می‌تواند از منابع مختلفی تولید شود، از جمله:
- طوفان‌ها و پدیده‌های طبیعی
- ترافیک شهری و وسایل نقلیه
- سیستم‌های تهویه ساختمان‌ها
- ماشین‌آلات صنعتی
- لوله‌های قدیمی و فرسوده ساختمان‌ها
جالب است بدانید که برخی حیوانات از این امواج برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند، در حالی که برخی دیگر سعی در دوری از آن‌ها دارند.
نتایج یک مطالعه علمی پیشگام
در یک مطالعه که در نشریه علمی Frontiers in Behavioral Neuroscience منتشر شد، پژوهشگران تأثیر فروصوت را بر ۳۶ داوطلب بررسی کردند. این افراد در اتاقی تنها قرار گرفتند و برای آن‌ها موسیقی آرام یا ناآرام پخش شد. هم‌زمان، نیمی از شرکت‌کنندگان بدون اطلاع خود در معرض فروصوت ۱۸ هرتزی قرار گرفتند که توسط ساب‌ووفرهای مخفی تولید می‌شد و قابل شنیدن نبود.
اندازه‌گیری واکنش‌های فیزیولوژیک و روانی
پس از پایان آزمایش، شرکت‌کنندگان احساسات خود را توصیف کردند، درباره حال و هوای موسیقی نظر دادند و اعلام کردند که آیا فکر می‌کنند فروصوتی در محیط وجود داشته است یا خیر. همچنین، نمونه بزاق آن‌ها پیش و پس از آزمایش جمع‌آوری شد تا میزان هورمون کورتیزول، که ارتباط مستقیمی با استرس دارد، اندازه‌گیری شود.
نتایج به وضوح نشان داد افرادی که در معرض فروصوت قرار داشتند، سطح بالاتری از کورتیزول را تجربه کردند و بیشتر احساس تحریک‌پذیری، بی‌حوصلگی و ناراحتی می‌کردند. آن‌ها حتی موسیقی پخش شده را غمگین‌تر ارزیابی کردند. نکته قابل توجه این بود که تقریباً هیچ‌کدام از شرکت‌کنندگان نتوانستند تشخیص دهند که فروصوت در حال پخش بوده است.
توضیح علمی برای پدیده‌های ماورایی؟
رادنی اشمالتز از دانشگاه مک‌ایوان کانادا، نویسنده ارشد پژوهش، اظهار داشت: «این مطالعه نشان می‌دهد بدن انسان می‌تواند به فروصوت واکنش نشان دهد، حتی زمانی که فرد آگاهانه آن را نمی‌شنود. بسیاری از مردم هر روز بدون اطلاع در معرض این امواج قرار می‌گیرند.»
او افزود: «فرض کنید وارد ساختمانی قدیمی می‌شوید که گفته می‌شود تسخیر شده است. ناگهان احساس اضطراب یا آشفتگی می‌کنید، در حالی که هیچ چیز غیرعادی نمی‌بینید یا نمی‌شنوید. در چنین ساختمان‌هایی احتمال زیادی وجود دارد که فروصوت ناشی از لوله‌ها یا سیستم تهویه وجود داشته باشد و همین عامل احساس ناخوشایند را ایجاد کند؛ نه پدیده‌ای ماورایی.»
کِیل اسکاترتی، نویسنده اول پژوهش، نیز اشاره کرد که افزایش تحریک‌پذیری و بالا رفتن کورتیزول به طور طبیعی به هم مرتبط هستند، اما تأثیر فروصوت فراتر از واکنش عادی بدن به استرس بوده است.
پیامدهای سلامتی و چشم‌انداز آینده
پژوهشگران هشدار می‌دهند که افزایش طولانی‌مدت کورتیزول می‌تواند پیامدهای منفی جدی برای سلامت جسم و روان داشته باشد، از جمله افزایش اضطراب، اختلالات خلقی و مشکلات فیزیولوژیک.
با این حال، دانشمندان تأکید کردند که این تحقیق هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و تنها یک فرکانس مشخص بررسی شده است. آن‌ها معتقدند در دنیای واقعی، فروصوت معمولاً ترکیبی از فرکانس‌های مختلف است و هنوز مشخص نیست هر فرکانس چه اثری بر مغز و بدن انسان دارد.
محققان بر این باورند که ادامه این مطالعات می‌تواند در آینده به تدوین استانداردهای جدید برای طراحی ساختمان‌ها، سیستم‌های تهویه و قوانین کنترل آلودگی صوتی منجر شود تا محیط‌های زندگی و کار ما سالم‌تر و آرام‌تر باشند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۸:۳۰ - ۱۴۰۵/۰۲/۲۱