افزایش قیمت سوخت و انقلاب کامیون‌های برقی در چین: فرصت‌های جدید برای صادرات به اروپا

تحولات ژئوپلیتیکی و انقلاب برقی در حمل‌ونقل چین

تحولات اخیر ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و افزایش چشمگیر قیمت انرژی، چین را در مسیر برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل سنگین خود با سرعتی بی‌سابقه قرار داده است. در پی افزایش قابل توجه قیمت گازوئیل، شرکت‌های حمل‌ونقل و تولیدکنندگان کامیون در این کشور بیش از پیش به فناوری‌های برقی روی آورده‌اند که این امر معادلات اقتصادی را تغییر داده و خرید کامیون‌های برقی را نسبت به مدل‌های دیزلی منطقی‌تر ساخته است. انتظار می‌رود سرعت برقی‌سازی ناوگان کامیون‌های سنگین چین در سال ۲۰۲۵ به اوج خود برسد.

رشد چشمگیر بازار کامیون‌های برقی

بازار کامیون‌های سنگین برقی در چین طی دو سال گذشته شاهد رشد انفجاری بوده است. این رشد مرهون عوامل متعددی از جمله یارانه‌های دولتی، هزینه پایین شارژ، توسعه زیرساخت‌های ایستگاه‌های شارژ و نگرانی‌ها در مورد افزایش قیمت سوخت است.

• آمار فروش: بر اساس گزارش موسسه CVWorld.cn، فروش کامیون‌های سنگین با انرژی نو (که عمده آن را کامیون‌های برقی تشکیل می‌دهند) در سال جاری با رشد ۴۵ درصدی نسبت به سال گذشته به ۴۴ هزار دستگاه رسیده است.
• سهم بازار: این خودروها اکنون بیش از یک‌چهارم کل بازار کامیون‌های سنگین چین را به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که سهم آن‌ها در سال گذشته کمتر از ۲۰ درصد بود.
• پیش‌بینی رشد: تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که این روند رشد در ماه‌های آینده نیز ادامه یابد و فروش کامیون‌های برقی سنگین در ماه آوریل احتمالاً حدود ۳۰ درصد دیگر افزایش پیدا کند.

تأثیر افزایش قیمت سوخت بر بازار حمل‌ونقل

پس از ۲۸ فوریه، قیمت خرده‌فروشی گازوئیل در چین حدود ۲۷ درصد افزایش یافت که این رقم بالاترین سطح قیمت طی چهار سال اخیر محسوب می‌شود. این جهش قیمتی، هزینه فعالیت کامیون‌های دیزلی را به شدت بالا برده و شرکت‌های حمل‌ونقل را به سمت جستجوی راه‌حل‌های کم‌هزینه‌تر سوق داده است.

مین جی، تحلیلگر ارشد موسسه S&P Global Mobility، معتقد است: «افزایش قیمت سوخت داخلی در چین، روند جایگزینی کامیون‌های سنتی با مدل‌های برقی را ناگزیر تسریع خواهد کرد. بسیاری از شرکت‌های لجستیکی اکنون محاسبات اقتصادی خود را تغییر داده‌اند و سرمایه‌گذاری روی خودروهای برقی را سودآورتر می‌دانند.»

اقتصاد کامیون‌های برقی: گران‌تر در خرید، ارزان‌تر در استفاده

با وجود اینکه قیمت اولیه کامیون‌های برقی هنوز از مدل‌های دیزلی بالاتر است، اما هزینه‌های پایین سوخت و نگهداری، آن‌ها را در بلندمدت مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌سازد.

دولت چین با برنامه‌های یارانه‌ای و طرح تعویض خودرو، بخش قابل توجهی از این اختلاف قیمت اولیه را جبران می‌کند. شرکت مشاوره GL برآورد کرده است که هزینه کلی مالکیت و استفاده از یک کامیون برقی در طول عمر کاری آن (با مسافت بیش از یک میلیون کیلومتر)، تقریباً نصف هزینه یک کامیون دیزلی خواهد بود که این اختلاف اقتصادی، عامل اصلی رشد سریع بازار کامیون‌های برقی است.

پیشرفت فناوری و افزایش برد حرکتی

یکی از چالش‌های اصلی کامیون‌های برقی، محدودیت برد حرکتی آن‌ها بوده است. بیشتر کامیون‌های فعلی با یک بار شارژ حدود ۳۰۰ کیلومتر حرکت می‌کنند و عمدتاً در مسیرهای کوتاه استفاده می‌شوند. با این حال، شرکت‌های چینی به سرعت در حال توسعه فناوری باتری هستند.

• نمونه بارز: شرکت سانی (Sany) اخیراً کامیون‌هایی با برد ۶۰۰ کیلومتر معرفی کرده که امکان استفاده از خودروهای برقی در مسیرهای طولانی‌تر را فراهم می‌آورد.

کارشناسان معتقدند افزایش برد حرکتی، مهم‌ترین عامل برای گسترش سریع‌تر کامیون‌های برقی در بازار جهانی خواهد بود.

کاهش مصرف نفت در بزرگ‌ترین واردکننده جهان

رشد خودروهای برقی در چین تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی انرژی گذاشته و روند چند دهه‌ای افزایش مصرف بنزین و گازوئیل در این کشور را متوقف کرده است. بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند تقاضای نفت چین تا سال ۲۰۳۰ به اوج خود برسد و سپس روند نزولی آغاز شود. تحولات اخیر این کاهش را سریع‌تر از پیش‌بینی‌های قبلی کرده است.

• پیش‌بینی GL: شرکت مشاوره GL انتظار دارد مصرف گازوئیل چین در سال جاری ۴.۳ درصد کاهش یابد (پیش‌بینی قبلی ۴.۱ درصد بود).
• پیش‌بینی ریستاد انرژی: موسسه ریستاد انرژی نیز پیش‌بینی کرده تقاضای گازوئیل امسال حدود ۵ درصد کاهش یابد که معادل افتی نزدیک به ۴۰ هزار بشکه در روز است.

صادرات کامیون‌های برقی چین به اروپا

رشد سریع تولید کامیون‌های برقی در چین تنها به بازار داخلی محدود نشده و بسیاری از خودروسازان چینی، اروپا را به عنوان بازار هدف انتخاب کرده‌اند.

• آمار صادرات: طبق آمار آژانس بین‌المللی انرژی، چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۶۰ هزار کامیون برقی فروخته، در حالی که فروش این خودروها در اروپا کمتر از ۲۵ هزار دستگاه بوده است.
• برنامه‌های توسعه: گزارش‌ها حاکی از آن است که دست‌کم ۱۲ تولیدکننده چینی، از جمله برند سانی، قصد دارند فروش گسترده کامیون‌های برقی خود را در اروپا آغاز کنند. برخی از این خودروها حتی تا یک‌سوم ارزان‌تر از نمونه‌های فعلی بازار اروپا قیمت‌گذاری خواهند شد.

آینده حمل‌ونقل سنگین در چین

مدیران صنعت خودرو در چین نسبت به آینده بازار کامیون‌های برقی خوش‌بین هستند. چن دونگ، معاون مدیرکل شرکت سانی، اعلام کرده این شرکت انتظار دارد بازار کامیون‌های برقی چین در سال ۲۰۲۵ با رشد ۵۰ درصدی به حدود ۲۵۰ هزار دستگاه برسد.

او تأکید کرده که افزایش قیمت نفت، احتمال تحقق این هدف را بیش از گذشته افزایش داده است. بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که ادامه استفاده از کامیون‌های دیزلی از نظر اقتصادی توجیه کمتری دارد.

ترکیب عواملی مانند رشد قیمت گازوئیل، حمایت دولت، کاهش هزینه‌های عملیاتی و پیشرفت فناوری باتری باعث شده کامیون‌های برقی آینده‌ای روشن در بزرگ‌ترین بازار حمل‌ونقل جهان داشته باشند. اگر این روند ادامه پیدا کند، نه‌تنها مصرف نفت چین کاهش خواهد یافت، بلکه بازار جهانی خودروهای سنگین نیز وارد مرحله‌ای تازه خواهد شد.