خبر کامل
افزایش ضریب نفوذ و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی در همدان
مهدی کریمی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان، در بازدید از خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) مرکز همدان، به تشریح برنامه‌ها و چالش‌های این نهاد فرهنگی پرداخت. وی با تاکید بر افزایش ضریب نفوذ کتابخانه‌ها و تربیت کتاب‌خوان، از اجرای ۱۴ پروژه عمرانی، راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار و طرح‌های نوین فرهنگی خبر داد.
توسعه منابع و زیرساخت‌ها
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی همدان با اشاره به وجود بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار جلد کتاب در کتابخانه‌های استان، این میزان را ناکافی دانست و بر تلاش برای افزایش منابع تاکید کرد. وی همچنین از اجرای ۱۴ پروژه عمرانی در نقاط مختلف استان خبر داد، اما تصریح کرد که هدف صرفاً افزایش سرانه سخت‌افزاری نیست، بلکه حفظ وضع موجود و تربیت کتاب‌خوان از اهمیت بیشتری برخوردار است. به گفته کریمی، باید در حوزه کتاب‌خوانی استعدادیابی شده و نیاز به مطالعه به درون خانواده‌ها برده شود.
برنامه‌های فرهنگی و ترویج کتاب‌خوانی
کریمی به اجرای برنامه‌های شاخص فرهنگی در طول سال اشاره کرد و گفت: «تاکنون چهار برنامه شاخص فرهنگی اجرا شده که آخرین آن با عنوان «آن آبی زیبا» به مناسبت سالروز خلیج فارس بود.» وی پیش‌بینی کرد که تقریباً هر ماه یک تا سه برنامه شاخص فرهنگی در سطح استان برگزار شود.
یکی از راهکارهای مؤثر و کم‌هزینه برای افزایش دسترسی به کتاب، راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار است. مدیرکل کتابخانه‌های عمومی همدان افزود: «کتابخانه‌های سیار با توجه به محدودیت‌های مالی دولت، امکان تعریف و پوشش چندین نقطه خدمت را با هزینه‌ای کمتر از ساخت‌وساز فراهم می‌کنند و می‌توانند در مناطق مختلف حضور یافته و دسترسی مردم به خدمات فرهنگی را تسهیل کنند.»
برای مشارکت خیرین، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور سامانه‌ای با عنوان «اهدانش» ایجاد کرده است. کریمی بیان کرد: «این سامانه بستر بسیار خوبی برای کمک‌های مادی و معنوی مردم و خیران به کتابخانه‌های عمومی است و می‌تواند در جذب خیران، چه در زمینه کتاب و چه در سایر عرصه‌های حمایتی، نقش مهمی ایفا کند.»
پراکندگی و کارکردهای نوین کتابخانه‌ها
در حال حاضر ۶۴ کتابخانه شهری و ۴۹ کتابخانه روستایی در استان همدان فعال هستند. کریمی توسعه کتابخانه‌های روستایی را یکی از اتفاقات مهم دهه اخیر دانست که دسترسی ساکنان مناطق کمتر برخوردار به خدمات فرهنگی را افزایش داده است.
وی با اشاره به تغییر کارکرد کتابخانه‌ها در جهان گفت: «امروز در کتابخانه‌های عمومی، بیش از ۶۰ قلم خدمت قابل ارائه است. کتابخانه‌ها دیگر صرفاً محل نگهداری کتاب نیستند، بلکه می‌توانند مکان‌های آموزشی، فرهنگی و اجتماعی باشند.» به عنوان مثال، در یکی از روستاهای شهرستان کبودرآهنگ، آموزش قالی‌بافی در کتابخانه انجام می‌شود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی همدان از حرکت به سمت کتابخانه‌های نسل چهارم خبر داد؛ «کتابخانه‌هایی که علاوه بر کارکرد سنتی کتاب و مطالعه، به پاتوق‌های فرهنگی نیز تبدیل شده‌اند.» ایجاد «ساخت‌کده‌ها» یکی از نمونه‌های این رویکرد است که در آن ابزارهایی در اختیار افراد قرار می‌گیرد تا از کتابخانه به عنوان محیطی پویا، خلاق و کاربردی بهره‌مند شوند.
چالش‌ها و راهکارهای ترویج کتاب‌خوانی
کریمی تاکید کرد که انس با کتاب، تضمین‌کننده موفقیت در زندگی است. وی به چالش‌های دوران محدودیت مراجعه حضوری به کتابخانه‌ها اشاره کرد و از اقداماتی مانند قرارداد با اپلیکیشن «طاقچه» برای ارائه بیش از ۶۰ هزار عنوان کتاب الکترونیکی و صوتی به مدت شش ماه به صورت رایگان به اعضای کتابخانه‌ها خبر داد. همچنین، کانال کتاب صوتی «کتاب خوب بشنویم» با هدف دسترسی آسان‌تر خانواده‌ها به محتوای شنیداری مفید راه‌اندازی شده که با استقبال گسترده‌ای مواجه شده است.
طرح «دوستی با کتاب» با هدف دسترسی دانش‌آموزان مناطق محروم به کتاب و فرهنگ مطالعه اجرا می‌شود. در آخرین اجرای این طرح در روستای «ملابداغ» شهرستان رزن، با حضور بیش از ۸۰۰ دانش‌آموز، جشنی برگزار و کتاب اهدا شد. خیرین در این برنامه نزدیک به ۴۰۰ میلیون ریال کتاب تهیه کردند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی همدان به نیاز مبرم به بازطراحی فضاهای کتابخانه‌ای اشاره کرد و گفت: «فضای فیزیکی بسیاری از کتابخانه‌های ما هنوز همان فضای ۴۰ سال پیش است. این بازطراحی، به‌ویژه در بخش ظاهری فضا، برای جذب بیشتر مراجعان بسیار حائز اهمیت است و اولویت کاری ما در سال جاری و سال‌های آتی خواهد بود.»
نقش رسانه در تبیین خدمات کتابخانه‌ها
کریمی بر نقش مهم رسانه‌ها در معرفی ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی تاکید کرد و گفت: «رسانه به ما کمک می‌کند تا کتابخانه‌های عمومی را بهتر معرفی و جایگاه واقعی این نهاد فرهنگی را برای مردم تبیین کنیم. همچنین از طریق رسانه می‌توان برنامه‌های فرهنگی کتابخانه‌ها را منتشر کرد و به مفهوم مهم «جهاد تبیین» رسید.» وی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) را رسانه‌ای فاخر و مرجع دانست که فرصتی ارزشمند برای انعکاس درست خدمات و فعالیت‌های کتابخانه‌هاست.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
