کاهش نگران‌کننده نرخ باروری در استان بوشهر؛ چالش‌ها و راهکارها

استان بوشهر با چالش جدی کاهش نرخ باروری و افت چشمگیر تعداد موالید مواجه است. این وضعیت، ضرورت اجرای دقیق و کارآمد برنامه‌های «جوانی جمعیت» و ارتقای شاخص‌های مشاوره و آموزش را بیش از پیش نمایان می‌سازد. مسئولان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بر لزوم برنامه‌ریزی عملیاتی و هزینه‌کرد صحیح اعتبارات برای مقابله با این روند تأکید کرده‌اند.

برنامه‌های کلان وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

اله‌کرم اخلاقی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در جلسه ستاد هماهنگی جوانی جمعیت این دانشگاه، «جوانی جمعیت» و «پزشک خانواده» را از برنامه‌های کلان و راهبردی وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی بوشهر برشمرد. وی با تأکید بر لزوم برنامه‌ریزی دقیق و برگزاری منظم جلسات ماهانه ستاد، خواستار ارائه و اجرای راهکارهای عملیاتی برای تحقق اهداف این قانون در سطح استان شد.

«جوانی جمعیت و پزشک خانواده از جمله برنامه‌های کلان و راهبردی وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی بوشهر به شمار می‌روند و لازم است با برنامه‌ریزی دقیق و برگزاری منظم و ماهانه جلسات ستاد، راهکارهای عملیاتی برای تحقق اهداف این قانون در سطح استان ارائه و اجرایی شود.»

اخلاقی همچنین بر ضرورت هزینه‌کرد اعتبارات نشان‌دار جوانی جمعیت در ردیف‌های تخصیصی تأکید کرد و افزود: در هفته ملی جمعیت، تجلیل از کارکنانی که در سال گذشته ازدواج کرده‌اند یا صاحب فرزند شده‌اند، باید در دستور کار تمامی شبکه‌های بهداشت و درمان و معاونت‌ها قرار گیرد.

وضعیت شاخص‌های دموگرافیک استان

امیرحسین دارابی، معاون بهداشت و دبیر ستاد هماهنگی جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، گزارشی از وضعیت شاخص‌های دموگرافیک استان ارائه کرد. بر اساس داده‌های ثبت‌شده در سامانه سیب، تعداد موالید خام استان در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از آن بیش از ۱۰۰۰ مورد کاهش یافته است.

• کاهش نرخ باروری: تداوم این روند کاهشی موجب شده نرخ باروری کلی استان از ۱.۴۵ در سال ۱۴۰۳ به ۱.۴۰ در سال ۱۴۰۴ برسد.
• وضعیت مشاوره فرزندآوری: شاخص مشاوره در میان زنان ۱۰ تا ۵۴ ساله همسردار از ۶۳ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۶۸ درصد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. با این حال، این شاخص همچنان با هدف‌گذاری ۹۰ درصدی فاصله دارد.

دارابی در ادامه به تفکیک شهرستان‌ها اشاره کرد و گفت: در سال گذشته، شهرستان‌های تنگستان، دشتستان و دشتی بالاترین شاخص مشاوره فرزندآوری را به خود اختصاص دادند، در حالی که شهرستان‌های جم، بوشهر و گناوه در پایین‌ترین رده‌های این شاخص قرار گرفتند.

عملکرد و اقدامات انجام‌شده

طیبه احمدزاده، رئیس گروه جوانی جمعیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، به تشریح عملکرد این حوزه پرداخت:

• جلسات ستاد و کمیته: در سال گذشته ۶ جلسه ستاد هماهنگی جوانی جمعیت با ۶۶ درصد پیشرفت مصوبات و ۶ جلسه کمیته بهداشت با بیش از ۹۰ درصد اجرای مصوبات برگزار شده است.
• آموزش زوجین: ۱۰۰ درصد زوجین مراجعه‌کننده به کلاس‌های آمادگی ازدواج در استان تحت آموزش قرار گرفتند.
• کارگاه‌های آموزشی: کارگاه‌های آموزشی ۶ ساعته «هادیان زندگی» با حضور استادان کشوری برای مراقبان سلامت، بهورزان، ماماها و پزشکان در ۷ شبکه بهداشت و درمان استان برگزار شد. محور اصلی این کارگاه‌ها، اقناع‌سازی مخاطب و پیشگیری از سقط جنین بوده است.

با توجه به کاهش نرخ باروری و افت تعداد موالید در استان بوشهر، اجرای دقیق برنامه‌های جوانی جمعیت و ارتقای شاخص‌های مشاوره و آموزش، از مهم‌ترین راهکارهای پیش‌روی نظام سلامت برای مدیریت این روند در استان محسوب می‌شود.