۲۶۰۵ حلقه چاه مجاز در اردبیل به کنتور هوشمند مجهز شد؛ هشدار درباره فرونشست دشت

استان اردبیل با چالش‌های جدی در زمینه منابع آبی مواجه است. داور بستام، مدیر حفاظت و بهره‌برداری‌ از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، در گفت‌وگویی به تشریح اقدامات و راهکارهای در دست اجرا برای مقابله با افت سطح آب‌های زیرزمینی و خشکسالی در این استان پرداخت.

تجهیز چاه‌ها به کنتور هوشمند

در راستای برنامه تعادل‌بخشی آب، تاکنون ۲ هزار و ۶۰۵ حلقه چاه مجاز در استان اردبیل به کنتورهای هوشمند و حجمی مجهز شده‌اند و تجهیز مابقی چاه‌ها نیز در دست اجراست. این اقدام با هدف کنترل دقیق‌تر برداشت آب و جلوگیری از مصارف بی‌رویه صورت گرفته است.

• بخش کشاورزی: ۱۸۳۰ دستگاه کنتور
• بخش صنعت و خدمات: ۶۰۵ دستگاه کنتور
• چاه‌های آب آشامیدنی: ۱۷۰ دستگاه کنتور

ضرورت جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه

بستام بر لزوم جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و چاه‌ها تأکید کرد. وی اظهار داشت که برنامه‌های مختلفی با هدف تعادل‌بخشی در دشت اردبیل به اجرا درآمده تا بهره‌برداری صحیح و درست از این منابع ارزشمند فراهم شود و از هرگونه برداشت‌های غیرمجاز جلوگیری به عمل آید.

پیامدهای افت سطح ایستابی و فرونشست

«با توجه به تدوام افت تراز سطح ایستابی، افزایش قابل ملاحظه کسری مخزن آبخوان، افت تصاعدی کیفیت آب استحصالی، فراگیری و گسترش فرونشست در محدوده آبخوان محتمل بوده و هماهنگی و همکاری سازمان‌های مختلف جهت کاهش بارگذاری مصارف آب و بهبود وضعیت آبخوان ضروری می‌باشد.»

این هشدار نشان‌دهنده وخامت اوضاع و نیاز به تصمیم‌گیری‌های حیاتی برای جلوگیری از افت سطح ایستابی دشت اردبیل است. هماهنگی بین سازمان‌ها برای کاهش مصارف آب و بهبود وضعیت آبخوان یک ضرورت انکارناپذیر است.

راهکارهای مقابله با بحران آب

برای عبور از شرایط بحرانی کنونی، راهکارهای مختلفی در بازه‌های زمانی کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت توسط بخش آب استان ترسیم شده است. این راهکارها با هدف جلوگیری از استفاده بی‌رویه از منابع آبی و کشت محصولات پر آب تدوین شده‌اند.

راهکارهای کوتاه مدت شامل:

• افزایش بهره‌وری و کنترل مصارف آب: بهینه‌سازی مصرف آب در تمامی بخش‌ها.
• اجرای طرح تغذیه مصنوعی از طریق پساب: استفاده از پساب برای تقویت منابع آب زیرزمینی.
• جایگزینی پساب فاضلاب شهر اردبیل: استفاده از پساب فاضلاب برای چاه‌های صنایع پرمصرف.
• تغییر کاربری چاه‌های کشاورزی: تأمین آب صنایع جدید از طریق چاه‌های کشاورزی.

وضعیت تأمین آب و بارندگی در اردبیل

۷۰ درصد آب مصرفی اردبیل از آب‌های سطحی و ۳۰ درصد باقیمانده از آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شود. آمارهای موجود نشان می‌دهد که استان اردبیل از نظر بارندگی در مقایسه با استان‌های شمال‌غرب کشور (آذربایجان‌شرقی، آذربایجان‌غربی، زنجان) در جایگاه چهارم قرار دارد.

مسئولان استان هشدار داده‌اند که اردبیل علاوه بر کاهش سفره‌های آب زیرزمینی، با کاهش ذخایر آب سدها نیز مواجه است. کاهش ۷۰ درصدی بارش‌ها در حوضه آبریز سدهای مهم استان، منجر به کاهش ۵۰ درصدی حجم ذخیره آب سدها شده که نشان از خشکسالی شدید در این منطقه دارد.