ترامپ و مطالبه وفاداری: عادی‌سازی رفتارهای غیرمتعارف در سیاست آمریکا

بازخوانی جنجال کومی و درخواست وفاداری

در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، اخراج جیمز کومی و شهادت او مبنی بر درخواست «وفاداری» از سوی رئیس‌جمهور، به یک رسوایی بزرگ سیاسی تبدیل شد. این مسئله از آن جهت اهمیت داشت که رئیس اف‌بی‌آی باید نهادی مستقل باشد، به ویژه در شرایطی که این نهاد در حال بررسی پرونده‌های مرتبط با ترامپ بود. در آن زمان، ترامپ، کاخ سفید و تیم حقوقی او این ادعا را به شدت رد کردند. ترامپ حتی اظهار داشت: «من او را چندان نمی‌شناسم. قرار نیست بگویم به من اعلام وفاداری کن.» و وکیل او نیز تاکید کرده بود که چنین درخواستی «در لفظ یا معنا» مطرح نشده است.

تکرار مطالبه وفاداری، این بار از قضات دیوان عالی

اکنون، حدود ۹ سال پس از آن ماجرا، ترامپ بار دیگر موضوع «وفاداری» را مطرح کرده است، اما این بار مخاطب او قضات دیوان عالی آمریکا هستند که خود او آن‌ها را منصوب کرده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، از این موضوع گلایه کرد که برخی از قضات منصوب او، از جمله نیل گورساچ و امی کُنی برت، در پرونده تعرفه‌ها علیه او رأی داده‌اند.

او در این پیام نوشت قضات باید «کار درست» را انجام دهند، اما در عین حال «کاملاً طبیعی» است که نسبت به فردی که آن‌ها را به «تقریباً بالاترین مقام کشور» یعنی عضویت در دیوان عالی رسانده، وفادار باشند!

ترامپ همچنین مدعی شد که قضات منصوب رؤسای‌جمهور دموکرات، وفاداری بیشتری نسبت به افرادی که آن‌ها را منصوب کرده‌اند، نشان می‌دهند. هرچند او در ظاهر گفت «وفاداری نمی‌خواهد»، اما محتوای پیامش به وضوح نشان‌دهنده انتظار او برای حمایت از خودش و برنامه‌های سیاسی‌اش بود.

عادی‌سازی رفتارهای غیرمتعارف: تحلیلی از سی‌ان‌ان

شبکه خبری سی‌ان‌ان در گزارشی تحلیلی، این روند را مورد بررسی قرار داده و معتقد است که اگر چنین فشاری بر دیوان عالی ۹ سال پیش مطرح می‌شد، به یک بحران بزرگ سیاسی تبدیل می‌شد، اما اکنون تقریباً واکنشی برنمی‌انگیزد. این موضوع نشان می‌دهد که ترامپ در طول یک دهه، به تدریج مرزهای رفتارهای غیرمتعارف را جابه‌جا کرده و آن‌ها را به موضوعاتی عادی و روزمره تبدیل کرده است.

این عادی‌سازی تا جایی پیش رفته که منتقدان، دموکرات‌ها و حتی برخی جمهوری‌خواهان نیز به مرور حساسیت خود را نسبت به این گونه اقدامات از دست داده‌اند. سی‌ان‌ان به چند نمونه از این اقدامات اشاره می‌کند:

• استفاده سیاسی از تحقیقات قضایی علیه مخالفان
• اخراج گسترده بازرسان کل
• صدور عفوهای سیاسی گسترده
• رفتارهایی که مصداق «بیگانه‌هراسی آشکار» بوده‌اند

این تحلیل تاکید می‌کند که ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش، قواعد اخلاقی و عرف‌های سیاسی را بسیار آشکارتر از گذشته نادیده می‌گیرد؛ در حالی که در دوره اول، حتی برخی جمهوری‌خواهان نیز در برابر چنین اقدامات و فشارهایی موضع‌گیری می‌کردند.

تلاش برای تغییر ساختار استقلال نهادها

سی‌ان‌ان در پایان گزارش خود تاکید می‌کند که هرچند قضات محافظه‌کار منصوب ترامپ تاکنون در برخی پرونده‌ها علیه او رأی داده‌اند و ممکن است در آینده نیز چنین کنند، اما اصل ماجرا در این است که ترامپ تلاش برای مطالبه وفاداری از مقام‌های مستقلی را که ساختار سیاسی آمریکا برای دور نگه داشتن آن‌ها از فشار سیاسی طراحی کرده، به رفتاری عادی تبدیل کرده است. این روند می‌تواند پیامدهای عمیقی بر استقلال نهادهای دموکراتیک آمریکا داشته باشد.