۷ میلیون سند تاریخی مازندران در خطر نابودی؛ گره اداری مانع صیانت از هویت ملی

گره اداری در مسیر صیانت از میراث ملی

سال گذشته، استاندار مازندران از مخازن این مرکز بازدید کرد و پس از مشاهده وضعیت نگران‌کننده نگهداری اسناد، دستورات صریحی مبنی بر تهیه ساختمانی مجهز از محل مولدسازی صادر کرد. با این حال، متأسفانه این دستور هنوز اجرایی نشده است. انتظار می‌رود با نگاه ویژه عالی‌ترین مقام دولت در استان، این گره اداری باز شود تا امانت‌های تاریخی مردم در مکانی استاندارد و امن جای گیرند.

تحول در خدمات آرشیوی و حذف بروکراسی زائد

رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی مازندران از حذف موانع زائد اداری خبر داد و تأکید کرد که امروزه محققان و دانشجویان می‌توانند حتی از راه دور خدمات آرشیوی دریافت کنند. همچنین، برای سال ۱۴۰۵، برنامه گسترده‌ای برای ساماندهی مطبوعات مکتوب استان در نظر گرفته شده است. این مرکز با برداشتن بار ارسال آثار از دوش ناشران و واسپاری نسخ رایگان، امکان بیمه و ماندگاری آثار آن‌ها را برای صدها سال آینده در مخازن ملی فراهم آورده است.

موسوی با گلایه از عدم شناخت دقیق برخی دستگاه‌ها از وظایف این نهاد، خاطرنشان کرد: «ما نهاد کتابخانه‌های عمومی یا اداره ارشاد نیستیم؛ ما تنها متولی رسمی صیانت از اسناد دولتی و نسخ خطی و مرجع قانونی ارزشیابی بایگانی‌های راکد تمامی ادارات هستیم. دستگاه‌ها باید بدانند بدون نظارت و تایید این مرکز، حق امحای هیچ سندی را ندارند.»

بازخوانی اسناد عصر قاجار و ریشه‌یابی بحران‌های معاصر

رئیس مرکز اسناد مازندران از انتشار اسناد و مکاتبات دولتی متعلق به سال ۱۲۹۲ هجری شمسی خبر داد. این اسناد که از عصر قاجار بازخوانی شده‌اند، جریان‌های مهاجرتی و زمینه‌سازی‌های سیاسی دهه‌ها پیش از تشکیل برخی جریان‌های منطقه را نشان می‌دهند. هدف از انتشار این اسناد، ارتقای بصیرت تاریخی جامعه است؛ چراکه بسیاری از اتفاقات امروز جهان، ریشه در توافقات مخفیانه بیش از یک قرن پیش دارد.

مازندران؛ روایتگر «میزبانی» و پشتیبانی در دوران سخت

رئیس مرکز اسناد مازندران با مقایسه مأموریت‌های استانی در شرایط بحرانی، اظهار داشت: برخلاف برخی استان‌ها که بر روایت عملیاتی جنگ تمرکز دارند، مأموریت این مرکز در مازندران و گیلان، روایتِ «میزبانی» است. این مرکز بر روی اسناد و خاطراتی کار می‌کند که نشان‌دهنده نقش بی‌بدیل مردم شمال در حمایت و میزبانی از هم‌وطنان در دوران‌های سخت است.

دعوت از شهروندان برای اهدای اسناد تاریخی و ثبت تاریخ شفاهی

در پایان، موسوی از شهروندان دعوت کرد تا اسناد تاریخی موجود در منازل خود را به این مرکز اهدا کنند. بسیاری از نسخ خطی و قباله‌های قدیمی در خانه‌ها در معرض رطوبت و فرسایش قرار دارند. با اهدای این اسناد، ضمن ثبت مدرک به نام خاندان اهداکننده، آن‌ها از خدمات مرمت تخصصی و نگهداری در مخازن استاندارد بهره‌مند خواهند شد. همچنین، طرح ضبط «تاریخ شفاهی» برای ثبت خاطرات بزرگان و معتمدان استان به عنوان یک گنجینه تکرارناپذیر در دستور کار قرار دارد.