جیمز وب دقیق‌ترین نقشه شبکه کیهانی را با رهبری دانشمندان ایرانی ترسیم کرد

تحقیقات گسترده و نقش دانشمندان ایرانی

در این پژوهش جامع، محققان با بررسی بیش از ۱۶۴ هزار کهکشان، توانستند این شبکه پیچیده کیهانی را تا زمانی که جهان تنها یک میلیارد سال عمر داشت، ردیابی کنند. این مطالعه، تحول ساختار کیهان را در طول ۱۳.۷ میلیارد سال تاریخ آن به تصویر کشیده است.

«حسین حاتم‌نیا»، پژوهشگر ایرانی دانشگاه کالیفرنیا ریورساید، نویسنده ارشد این تحقیق است. همچنین پروفسور «بهرام مبشر»، استاد فیزیک و اخترشناسی همین دانشگاه، در این پروژه مشارکت فعال داشته است.

شبکه کیهانی: اسکلت‌بندی عظیم جهان

شبکه کیهانی در واقع به مثابه اسکلت‌بندی اصلی و معماری کلان کیهان عمل می‌کند. این ساختار از رشته‌ها و صفحات عظیمی تشکیل شده است که عمدتاً از گاز و ماده تاریک ساخته شده‌اند. این رشته‌های عظیم، نواحی وسیع و تهی از ماده را که به آن‌ها «خلاء» گفته می‌شود، در بر می‌گیرند و با اتصال کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی در فواصل نجومی، یکپارچگی ساختار جهان را حفظ می‌کنند.

قابلیت‌های منحصربه‌فرد جیمز وب

ابزارهای مادون قرمز تلسکوپ جیمز وب با قابلیت نفوذ در غبارهای کیهانی، توانستند کهکشان‌های بسیار کم‌نور و دوری را مشاهده کنند که پیش از این برای هیچ تلسکوپ دیگری قابل رؤیت نبودند. این توانایی، شفافیت بی‌سابقه نقشه جدید را تضمین کرده است.

• شناسایی کهکشان‌های ضعیف: جیمز وب قادر به تشخیص کهکشان‌های بسیار کم‌نور است.
• اندازه‌گیری دقیق فاصله: این تلسکوپ می‌تواند فاصله کهکشان‌ها را با دقت فوق‌العاده‌ای اندازه‌گیری کند.

این دو قابلیت امکان می‌دهد تا هر کهکشان در جایگاه زمانی صحیح خود در تاریخ کیهان قرار گیرد و تصویری دقیق از تحول شبکه کیهانی ارائه شود.

اهداف پروژه کاسموس‌وب و دیدگاه محققان

حسین حاتم‌نیا توضیح می‌دهد که پروژه «کاسموس‌وب» با هدف مشاهده عمیق و وسیع آسمان طراحی شده است تا مطالعه تکامل کهکشان‌ها در ساختارهای رشته‌ای، از ابتدای جهان تا منطقه موسوم به جهان نزدیک، امکان‌پذیر شود.

بهرام مبشر نیز بر دقت چشمگیر تصویربرداری جیمز وب در مقایسه با تلسکوپ هابل تأکید می‌کند. او بیان می‌کند که ساختارهایی که پیش‌تر به صورت توده‌های درهم و محو دیده می‌شدند، اکنون با جزئیات مجزا و دقیق ریخت‌شناسی می‌شوند.

ترویج علم باز و دسترسی عمومی

در راستای ترویج علم باز، تمامی داده‌های استخراج‌شده از این پژوهش شامل کاتالوگ کهکشان‌ها و کدهای محاسباتی نقشه، به همراه ویدیویی از تکامل چند میلیارد ساله شبکه کیهانی، در دسترس عموم در گیت‌هاب قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نیز در ژورنال معتبر The Astrophysical Journal منتشر شده است.